Rapport Brexit: mogelijke handelsbelemmeringen voor Nederland

28 februari 2018Brexit

Adviesorganisatie KPMG heeft op 18 januari 2018 – in opdracht van de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit – een rapport uitgebracht over de impact van non-tarifaire handelsbelemmeringen (handelsbarrières die niet financieel van aard zijn) als gevolg van de Brexit. Het rapport analyseert de situatie waarin het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zonder handelsakkoord verlaat.

Korte samenvatting

In het rapport wordt aan de hand van voorbeelden uit zes sectoren (vlees, snijbloemen, verf, accountants, brandblussers en communicatiemiddelen) een analyse gemaakt van de mogelijke gevolgen van non-tarifaire handelsbelemmeringen op de Nederlandse economie.

Het rapport laat onder meer zien dat de kosten voor in- en uitvoer in Nederland per jaar mogelijk met € 387 tot 627 miljoen zullen toenemen. Hierin zijn de douanerechten, btw-uitgaven en andere mogelijke markttoegangeisen niet inbegrepen.

Verder besteedt het KPMG-rapport veel aandacht aan de extra werkzaamheden die de Brexit waarschijnlijk teweeg zal brengen voor de Nederlandse douane, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Kwaliteits-Controle-Bureau (KCB). Ook wordt er gekeken naar het potentiële effect van uiteenlopende kwaliteitsstandaarden van producten. Aangezien het Verenigd Koninkrijk na de Brexit mogelijk niet langer de EU-standaarden en -voorschriften hoeft te volgen, is de vraag tot wat voor gevolgen dit leidt voor de Nederlandse economie.

Uiteindelijk kan de mate waarin sectoren schade ondervinden pas worden vastgesteld wanneer duidelijk wordt hoe de wet- en regelgeving op het gebied van non-tarifaire belemmeringen wordt vormgegeven, hoe hoog tarifaire handelsbarrières zullen zijn, in welke mate de vraag gevoelig is voor prijsveranderingen en de mate waarin sectoren afhankelijk zijn van de handelsrelatie met het Verenigd Koninkrijk.

Verse producten hardst geraakt

Van alle onderzochte sectoren worden de sectoren vlees en snijbloemen volgens het KPMG-rapport mogelijk het hardst geraakt bij een Brexit. Aangezien het hier om versproducten gaat en het niet zeker is of de douane (aan zowel Nederlandse als Britse kant) de extra werkzaamheden als gevolg van Brexit direct aan kan, zullen deze producten door een mogelijk latere verwerking sneller hun kwaliteit verliezen dan niet-versproducten.

In een eerder uitgebracht rapport stelde het Centraal Planbureau (CPB) dat de impact van Brexit waarschijnlijk het grootst zal zijn op de productie van de voedselverwerkende industrie, de metalen- en mineralenindustrie, de chemie, de elektronische-apparatenindustrie, de transportmiddelenindustrie en de kunststof en rubberindustrie.

Aandachtspunten

In het laatste hoofdstuk van het rapport geeft KPMG een aantal aanbevelingen aan overheden en bedrijven mee. Zo adviseert KPMG de overheid onder andere om meer voorlichting te geven aan het bedrijfsleven, de capaciteit van douane/NVWA/KCB te verhogen, en onderzoek te doen naar (1) een IT-systeem waar ondernemers geautomatiseerd gegevens over goederen kunnen verstrekken, naar (2) een overgangsperiode voor na de uittreding van het Verenigd Koninkrijk  en (3) het introduceren van een ‘fast lane’/‘green lane’. Een ‘fast lane’/‘green lane’ houdt in dat bepaalde goederen (meestal versproducten) voorrang krijgen op andere goederen en zo sneller door de douane heen komen. Dit voorkomt het bederven van deze goederen.

Decentrale relevantie

Hoewel het rapport vooral de gevolgen van de Brexit voor de bedrijvensector heeft geanalyseerd kunnen enkele aspecten voor bepaalde decentrale overheden relevant zijn. Vooral de provincies Noord-Holland, Noord-Brabant en Zuid-Holland drijven handel met het Verenigd Koninkrijk. Dit blijkt uit een verslag van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Uit een eerdere analyse van de ING werd duidelijk dat de provincies Utrecht en Noord-Holland – op basis van een zogeheten Brexit-gevoeligheidsindex – naar alle waarschijnlijkheid de grootste impact zullen voelen van de Brexit, terwijl in de noordelijke en oostelijke provincies de impact het kleinst zal zijn.

Europa decentraal houdt de ontwikkelingen rondom de Brexit nauwlettend in de gaten. Op onze website kunt u meer lezen over het onderwerp en kunnen decentrale overheden met al hun vragen over de Brexit bij ons Brexit-loket terecht.

Door:

Matthijs Binnema en David Schutrups, Europa decentraal

Bron:

Impact van non-tarifaire handelsbelemmeringen (ntb’s) als gevolg van Brexit, rapport KPMG

Meer informatie:

Brexit, Europa decentraal
Regionale impact brexit verschilt, rapport ING economisch bureau
Beantwoording vragen over economische gevolgen Brexit voor NL, Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Nederlandse kosten Brexit door minder handel, CPB
Goederenhandel naar handelsland per provincie, CBS