Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Rapport Maatschappelijk Verantwoord Inkopen: minstens 4,9 megaton minder CO2-uitstoot

5 maart 2018Aanbestedingen, Duurzaamheid, milieu en klimaat

Duurzaam inkopen in bepaalde productgroepen door (decentrale) overheden heeft geleid tot minstens 4,9 megaton minder CO2-uitstoot. Dit blijkt uit een rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat op 26 februari 2018 is gepubliceerd. Aan de hand van illustraties van acht verschillende productgroepen wordt in het rapport een methode voor het evalueren van het effect van maatschappelijk verantwoord inkopen beschreven.

Maatschappelijk verantwoord inkopen

Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) is een vorm van aanbesteden waarbij – naast de prijs van het product, dienst of werk – wordt gelet op de effecten die de aanbesteding heeft op het milieu of sociale aspecten. MVI wordt daarom ook wel duurzaam inkopen genoemd. Bij MVI worden speciale criteria toegepast om tijdens het gehele inkoopproces milieu- en sociale belangen in acht te nemen. In het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen hebben gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk afspraken over duurzaam inkopen vastgelegd.

Rapport RIVM

Methode

In het rapport komt het RIVM met een methode om de effecten van milieu- en sociale maatregelen te evalueren. Het rapport behandelt de volgende acht productgroepen: contractvervoer (voor bijvoorbeeld leerlingen), transportdiensten (taxi’s en post), buitenlandse dienstreizen, dienstauto’s, elektriciteit, bedrijfskleding, gas en zonnepanelen. De methode kan in de toekomst worden uitgebouwd door deze toe te passen op productgroepen die naar verwachting andere typen MVI-effecten laten zien, zoals gebouwen en catering. De werkwijze voor het berekenen van het effect van MVI bestaat uit de volgende stappen:

  1. Definitie van de productgroep
  2. Nemen van een steekproef
  3. Doornemen van de aanbestedingsteksten
  4. Interactie met de aanbestedende diensten
  5. Kwantificeren van het effect
  6. Doortrekken van de uitkomsten (extrapolatie)
Uitkomsten

Het RIVM concludeert in het rapport dat er, dankzij MVI, in totaal minstens 4,9 megaton minder koolstofdioxide wordt uitgestoten tijdens het gebruik van bovengenoemde productgroepen. Verder constateert het RIVM bij deze vorm van inkopen minder uitstoot van schadelijke stoffen, een toename van recycling en meer werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Volgens het rapport heeft MVI een rol gespeeld in 80% van de aanbestedingen.

Daarnaast blijkt uit het rapport dat MVI niet altijd wordt toegepast door organisaties en dat de mate van inzet varieert. Bovendien garandeert het gebruik van MVI volgens het rapport niet altijd een effect. Hiervoor wordt als reden gegeven dat  minimumeisen niet altijd beter zijn dan reguliere eisen. Ook het verschijnsel dat eisen en gunningscriteria niet standaard in de uiteindelijke contracten terechtkomen, vormt hiervoor een verklaring.

Circulair inkopen

Maatschappelijk verantwoord inkopen ligt in de lijn van circulair inkopen. De Europese Unie ziet circulair inkopen als een uiterst belangrijk instrument om de overgang naar een circulaire economie te ondersteunen. Een voorbeeld van een Nederlands initiatief op het gebied van circulair inkopen is de Green Deal Circulair Inkopen. Deze Green Deal is opgericht in 2013 en ondertussen hebben meer dan 40 publieke en private organisaties aangegeven meer circulair te willen inkopen.

Door:

Matthijs Binnema en Marieke Merkus, Europa decentraal

Bron:

Het effect van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen, rapport RIVM
Het effect van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen, nieuwsbericht Rijksoverheid

Meer informatie:

Aanbestedingen, Europa decentraal
Duurzaam aanbesteden, Europa decentraal
Circulaire economie, Europa decentraal
Milieucriteria, Europa decentraal
Sociale criteria, Europa decentraal
Vervolgstappen maatschappelijk verantwoord inkopen, nieuwsbericht Europa decentraal
Maatschappelijk verantwoord inkopen , PIANOo

 

X