Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Recente ontwikkelingen in staatssteunrecht bij grondtransacties

22 februari 2016Regionaal beleid en structuurfondsen, Staatssteun

De Europese Commissie én de Rechtbank Den Haag hebben zich onlangs beiden uitgesproken over een staatssteunzaak met betrekking tot grondtransacties. De Rechtbank Den Haag sprak zich uit over de zaak Krimpenerwaard, over de verkoop van een activiteitencentrum. De Europese Commissie nam een besluit over de zaak Leidschendam-Voorburg.

Europees staatssteunrecht

De regels omtrent staatssteun zijn op Europees niveau vastgelegd. Volgens deze regels zijn er vijf cumulatieve criteria waaraan moet worden voldaan voordat kan worden vastgesteld dat er sprake is van staatssteun. In beide zaken zijn deze criteria getoetst, maar kan er worden geconcludeerd dat er geen sprake is van staatssteun. U kunt hier meer lezen over grondtransacties en staatssteun.

De zaak Krimpenerwaard

Deze zaak betrof de verkoop van een activiteitencentrum door de gemeente Krimpenerwaard. Dit werd verkocht voor een bedrag dat lager was dan de prijs waarvoor de gemeente het via een makelaar te koop had gezet. Bovendien kreeg het burgerinitiatief een gunstige lening om het activiteitencentrum te exploiteren. Een concurrerende horecaonderneming van het activiteitencentrum diende een klacht in, omdat deze vond dat er sprake was van een economisch voordeel, en daardoor van ongeoorloofde staatssteun.

De Rechtbank Den Haag stelt zonder veel moeite vast dat er inderdaad sprake is van een economisch voordeel. Het uiteindelijke vraagstuk of deze kwestie staatssteun betreft kwam daardoor te liggen op een ander criterium van staatssteun, namelijk dat van het grensoverschrijdend effect. De rechtbank concludeert dat er geen sprake is van een grensoverschrijdend effect. De redenen hiervoor zijn onder andere dat het  activiteitencentrum een zuiver lokaal karakter heeft, de geografische ligging van het activiteitencentrum, en de afwezigheid van potentiele kopers buiten het beperkte geografische gebied.

De zaak Leidschendam-Voorburg

Aan de zaak Leidschendam-Voorburg is definitief een einde gekomen. In 2013 stelde de Europese Commissie vast dat de verkoop van grond onder de marktprijs door de gemeente Leidschendam-Voorburg kon worden aangemerkt als ongeoorloofde staatssteun. In beroep heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie, om precies te zijn het Gerecht, het besluit van de Commissie echter alsnog vernietigd. In haar uitspraak stelde het Gerecht dat een onderzoek van de Commissie naar de vraag of de gemeente handelt zoals een particuliere investeerder ook gedaan zou hebben, zorgvuldig uitgevoerd moet worden. Het onderzoek van de Commissie met betrekking tot de zaak Leidschendam-Voorburg was volgens het Gerecht niet nauwkeurig genoeg om te kunnen vaststellen dat er sprake was van staatssteun. De Commissie werd daarop geacht haar besluit te herzien. Afgelopen maand kwam zij met dit nieuwe besluit, dat op 12 februari ook gepubliceerd is.

Decentrale relevantie

Problematiek rondom grondtransacties komt vaker voor. Dit is ook de reden dat de Europese Commissie de Mededeling staatssteun en grondtransacties heeft opgesteld. Gemeentes, provincies en waterschappen nemen geregeld beslissingen op het gebied van ruimtelijke ordening. Ook grondtransacties zijn dan het onderwerp van koopovereenkomsten tussen een decentrale overheid en een onderneming. Bij grondtransacties is het van belang dat er rekening wordt gehouden met de staatssteunregels.

Door:

Petra Werkman en Paul Zondag, Europa decentraal

Bronnen:

Uitspraak rechtbank Den Haag, en besluit Europese Commissie

Meer informatie:

Dossier staatssteun, Europa decentraal
Criteria staatssteun, Europa decentraal
Grondtransacties, Europa decentraal
Factsheet zuiver lokaal, Europa decentraal
Nieuwsbericht ‘Hof vernietigt terugvorderingsbesluit staatssteunzaak Leidschendam-Voorburg,’ Europa decentraal

X