Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Recente ontwikkelingen staatssteun: machtigingsverordening, rechtszaak Starbucks en Wet terugvordering staatssteun

16 juli 2018Regionaal beleid en structuurfondsen

Deze zomer zijn er een aantal noemenswaardige ontwikkelingen gaande op het gebied van staatssteun. In dit nieuwsbericht worden deze drie recente ontwikkelingen kort uitgelicht.

Machtigingsverordening

De Europese Commissie heeft op 6 juni 2018 een voorstel gedaan om de machtigingsverordening (EU) 2015/1588 aan te passen. Met deze verordening wordt de Europese Commissie door de Raad gemachtigd om bepaalde vormen van staatssteun van melding vrij te stellen door bijvoorbeeld gebruik te maken van groepsvrijstellingen, zoals de AGVV. om steun voor kleine en middelgrote ondernemingen, voor onderzoek en ontwikkeling of milieubescherming. De Commissie stelt nu voor om de volgende twee bijkomende soorten steunmaatregelen toe te voegen:

  • Financiering door de lidstaten via of met steun van financieringsinstrumenten of begrotingsgaranties van de EU die centraal door de Commissie worden beheerd;
  • Steun voor Europese territoriale samenwerking.

Het doel van deze wijziging is om de wisselwerking tussen deze EU-financieringsprogramma’s (met oog op het MFK) en de staatssteunregels te verbeteren. Na de wijziging van de machtigingsverordening is het immers mogelijk om ook de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) verder te wijzigen ten aanzien van nationale financiering in combinatie met de instrumenten van het InvestEU-fonds, onderzoek, ontwikkeling & innovatie (O&O&I) en Europese territoriale samenwerking.

Pleidooi Nederland in Starbucks-zaak openbaar

Op 2 juli 2018 vond de rechtszaak inzake Starbucks plaats voor het Gerecht van de Europese Unie. Kort gezegd gaat deze zaak om de vraag of de Europese Commissie terecht tot het oordeel is gekomen dat Starbucks te weinig belasting heeft betaald in Nederland en daarmee (onrechtmatig) staatssteun heeft ontvangen.

Uit het pleidooi van de Nederlandse regering blijkt dat Nederland het niet eens is met de wijze waarop de Europese Commissie tot haar oordeel is gekomen dat sprake is van staatssteun. Volgens Nederland had onder andere moeten worden getoetst aan het zakelijkheidsbeginsel (arm’s-length beginsel) zoals dat in de Nederlandse wetgeving is vastgelegd en kan de Commissie niet haar eigen interpretatie van dit beginsel aan de lidstaten opleggen.

Doorgaans worden de opmerkingen van de Nederlandse regering in rechtszaken voor het Hof van Justitie van de Europese Unie niet actief openbaar gemaakt. Een samenvatting van het pleidooi is bij wijze van uitzondering online gepubliceerd, onder andere vanwege de aandacht van de media voor de Starbucks-zaak. De uitspraak van het Gerecht (onderdeel van het Hof van Justitie EU) wordt binnen enkele maanden verwacht.

 Wet terugvordering staatssteun in werking getreden

De Wet terugvordering staatssteun is op 1 juli 2018 in werking getreden. De wet voorziet in een nationale grondslag voor bestuursorganen om onterecht toegekende staatssteun te kunnen terugvorderen. Ook voegt de wet een extra weigeringsgrond aan de Algemene wet bestuursrecht (Awb) toe om subsidies te kunnen weigeren als daarmee onrechtmatige staatssteun zou worden verleend. Meer informatie over de gevolgen van deze wet voor de decentrale praktijk is te vinden op de website van Europa decentraal.

Door:

Paul Zondag, Europa decentraal

Meer informatie

Staatssteun, Europa decentraal
Vrijstellingen, Europa decentraal
Standpunt Nederland voor Gerecht van de EU inzake Starbucks, nieuwsbericht ECER
Wet terugvordering staatssteun: gevolgen decentrale praktijk, nieuwsbericht Europa decentraal
Fiche: MFK-Wijziging van de machtigingsverordening van de EU inzake staatssteun, Rijksoverheid

X