Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Regio’s moeten structureler worden betrokken bij beleid op nationaal en EU-niveau

29 maart 2016Betere regelgeving, Europees recht en beleid decentraal, Inleiding Europees recht en beleid

Regio’s hebben te weinig inspraak op zowel nationaal als Europees beleid. Dit zegt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in het advies over de verhouding tussen regio en de EU, dat zij op 11 maart 2016 publiceerde. Dit terwijl het belang van regio’s groeit. Het advies bevat elf aanbevelingen om de positie van regio’s in de Europese beleidsvorming te verbeteren.

Advies AIV

Op 11 maart 2016 publiceerde de AIV Advies nr. 100 over de verhouding tussen regio’s en de EU. Minister Koenders van Buitenlandse Zaken vroeg het advies bijna een jaar eerder aan. De minister vraagt advies over  zowel de Europese beleidsvorming als de institutionele verhoudingen binnen de EU aan de orde. In het advies doet de AIV dan ook aanbevelingen met betrekking tot de directe sporen via de Europese instellingen en de indirecte sporen via het Rijk, Tweede Kamer en de decentrale overheden.

Aandacht voor uitvoerbaarheid van wetgeving en beleid

De relatie tussen de Europese instellingen (de wetgever en beleidsmaker) en de decentrale overheden (de uitvoerder) is niet formeel omschreven in de Europese verdragen. Nu de rol van regio’s steeds belangrijker wordt, zal dit volgens de AIV in toenemende mate een probleem gaan vormen. Het is daarom vooral belangrijk dat de uitvoeringskosten en de uitvoerbaarheid van het beleid voor decentrale overheden meer zal worden meegenomen in de Europese besluitvorming.

Het Comité van de Regio’s zou zich volgens het advies van de AIV meer moeten gaan richten op haar ‘core business’, namelijk het behartigen van regionale belangen. Institutionele aanpassingen zijn volgens de AIV niet nodig, maar de nadruk bij bijvoorbeeld het totstandkomen van opinies van het CvdR moet meer komen te liggen op het inbrengen van technische expertise en minder op het werken in politieke fracties.

Nationaal

Op nationaal niveau moet het Rijk zich volgens het advies van de AIV meer realiseren dat de kennis met betrekking tot de uitvoering van beleid bij decentrale overheden ligt. Decentrale overheden moeten meer en structureler betrokken worden bij de vorming en evaluatie van Europees beleid. Het is onder meer belangrijk dat de transparantie van expertcomités en de toegankelijkheid van relevante interdepartementale processen en (informatie)systemen voor decentrale overheden verbeterd wordt.

Centrale en regionale belangen moeten meer afgestemd worden, alsvorens deze naar de instellingen van de EU te brengen. De AIV bepleit in haar advies een houding van onderlinge solidariteit in de opstelling van decentrale overheden in Brussel.Samenwerking tussen de verschillende bestuurslagen is daarvoor essentieel. Tenslotte adviseert de AIV dat er wordt nagedacht over de toekomstige positie van de regio’s in Nederland en de eventuele structurele veranderingen die nodig zijn.

Betrokkenheid decentrale overheden

De AIV pleit voor meer betrokkenheid van decentrale overheden bij de gemeenschappelijke strategievorming en in het EU-wetgevingstraject. Volgens de AIV moeten de Europese instellingen in de beleidsontwikkeling meer aandacht schenken aan de decentrale overheden. De AIV constateert dat decentrale overheden alin toenemende mate coalities sluiten om effectiviteit in Brussel te bevorderen.

Toch moet de samenwerking tussen de centrale overheid en de decentrale overheden beter. Het advies van de AIV stelt dat het Rijk ook kan profiteren van de kennis en ervaring van decentrale overheden. Zij worden immers dagelijks geconfronteerd met de uitvoering van EU-beleid. Het nieuwe REFIT-programma van de Europese Commissie besteedt in dit verband ook al aandacht aan diverse uitvoeringsproblemen waar decentrale overheden tegenaan lopen bij de uitvoering van Europees recht en beleid. Intensieve samenwerking op dit terrein tussen de Commissie, het Comité van de Regio’s en op nationaal niveau het Rijk en decentrale overheden is volgens het advies van de AIV nodig.

Door:

Petra Werkman en Ann-Marie Kühler, Europa decentraal

Bron:

Advies nr. 100 Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV)

Meer informatie:

Europees recht en beleid decentraal, Europa decentraal
Comité van de Regio’s, Europa decentraal
Samenvatting ‘Goed geschakeld? Over de verhouding tussen regio en de EU,’ Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV)
Nieuwsbericht ‘Meer rekening houden met gemeenten bij EU-wetten,’ Staatscourant
REFIT/ EU-voorzitterschapspagina, Europa decentraal
Signaleringsloket, Europa decentraal

X