Steun aan lokaal vliegveld onverenigbaar met staatssteunregels

21 februari 2014Staatssteun

De staatssteun van de Poolse gemeenten Gdynia en Kosakowo aan het gelijknamige regionale vliegveld moet worden teruggedraaid. Dit heeft de Europese Commissie besloten die na onderzoek de verleende steun onverenigbaar verklaarde met de Europese regels voor staatssteun in de luchtvaartsector. De zaak benadrukt nog eens het belang van een goede kennis van de Europese staatssteunregelgeving voor decentrale overheden die een (regionaal) vliegveld willen steunen.

Economisch voordeel

Gdynia-Kosakowo airport kreeg financiële steun van de gemeenten voor investeringen en operationele kosten in de eerste fase na de opening. De Commissie bepaalde echter dat deze steun een oneerlijk economisch voordeel oplevert ten opzichte van andere vliegvelden. Dit geldt in het bijzonder voor luchthaven van Gdansk, die op 25 kilometer afstand ligt. Om dit voordeel ongedaan te maken en zo de oude situatie te herstellen, moet de luchthaven nu € 21,8 miljoen terugbetalen.

Staatssteun

Uit de staatssteunregelgeving volgt dat publieke investeringen in bedrijven die economische activiteiten uitvoeren geen staatssteun opleveren wanneer, in vergelijkbare omstandigheden, een private investeerder, opererend onder normale marktomstandigheden, tot een zelfde investering zou komen.

Onrealistisch

De Commissie kwam in deze zaak tot de conclusie dat de voorziene verkeersdrukte en opbrengsten van Gdynia-Kosakowo airport onrealistisch zijn. Dit komt mede door het feit dat Gdansk airport niet naar volle capaciteit gebruikt wordt. Private investeerders zouden onder deze omstandigheden niet tot vergelijkbare investeringen in Gdynia airport zijn overgegaan als de twee gemeenten nu hebben gedaan, aldus de Commissie.

Geen meerwaarde

De Commissie stelde vast dat de luchthaven van Gdansk de regio efficiënt bedient, terwijl deze op minder dan 60 % van haar capaciteit draait. Gdynia-Kosakowo airport heeft daarom volgens de Commissie geen duidelijke gemeenschappelijke meerwaarde en bovendien onvoldoende zakelijke vooruitzichten op de middenlange termijn.

Verspilling belastinggeld

Het vliegveld zou vooral een onrendabele duplicatie zijn en daarmee verspilling van belastinggeld, zo oordeelt de Commissie. De Commissie bepaalde daarom dat de steun aan Gdynia-Kosakowo airport onverenigbaar is met de Europese regels voor staatssteun in de luchtvaartsector.

Onderzoek

Dit geval toont aan dat de regionale concurrentiepositie van een vliegveld grondig onderzocht dient te worden, wanneer een decentrale overheid een lokaal vliegveld financieel wenst te steunen. Het gaat hierbij met name om de gemeenschappelijke meerwaarde van het betreffende vliegveld. Daarnaast is het belangrijk rekening te houden met de gevolgen voor nabijgelegen vliegvelden. Om staatssteun te kunnen rechtvaardigen dienen deze aspecten dus voldoende in kaart gebracht te worden.

Door:

Lukas Ament en Arlette van den Berg, Europa decentraal

Bronnen:

Commission orders Poland to recover incompatible state aid from Gdynia airport, Europese Commissie
Press release, Europese Commissie

Meer informatie:

Luchtvaart, Staatssteun, Europa decentraal
Mededeling van de Commissie over Richtsnoeren voor financiering van luchthavens en aanloopsteun van de overheid voor luchtvaartmaatschappijen met een regionale luchthaven als thuishaven, Europese Commissie