Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Structuur- en cohesiefondsen zullen na 2020 vaker worden ingezet in de vorm van leningen

11 april 2016Aanbestedingen, Overige onderwerpen, Regionaal beleid en structuurfondsen, Staatssteun

Als het aan Jyrki Katainen ligt, worden Europese structuur- en cohesiefondsen na de hervorming van het meerjarig financieel kader in 2020 steeds vaker gebruikt als lening of garantstelling en in mindere mate als subsidie. Volgens de Eurocommissaris voor groei, banen en investeringen is de impact op de reële economie en banenmarkt groter wanneer EU geld niet langer alleen in de vorm van een subsidie wordt verstrekt. Katainen deed deze uitspraken op 5 april jl. in een interview met Politico Europe.

Financieel instrument

Momenteel worden structuur- en cohesiefonds gelden vanuit Brussel uitgegeven als subsidies. Volgens Eurocommissaris Katainen moet de focus in deze fondsen meer resultaatgericht zijn. Dezelfde hoeveelheid geld moet op efficiëntere wijze worden gebruikt. Door de structuurfondsen in de vorm van een lening of garantstelling beschikbaar te stellen zorgt het bijbehorende hefboomeffect ervoor dat het geld veel meer waard wordt.

Denkwijze

Om deze verschuiving te bewerkstelligen moet een verandering in denkwijze plaatsvinden. Het gebruik van Europese fondsen in de vorm van leningen is reeds van toepassing op de EFSI financiering. Een gedeelte van de Europese begroting is in het Europees Fonds voor Strategische Investeringen gestort. Deze publieke gelden worden vervolgens gebruikt om privaat kapitaal aan te trekken. Binnen EFSI wordt het hierdoor mogelijk om risicovollere projecten te financieren.

Meerjarig financieel kader (MFK)

De gesprekken over de aanstaande hervorming van het MFK voor de periode na 2020 zijn al gaande. Momenteel vormen EU structuur- en cohesiefondsen een grote post op deze meer jaren begroting. Een aantal lidstaten heeft reeds duidelijk gemaakt dat zij een verlaging in deze begroting willen. Het omvormen van de structuurfondsen van subsidies naar leningen zou een manier zijn om één van de grotere posten op de begroting te reduceren.

Europees Parlement

Vanuit het Europees Parlement is eerder dit jaar Lambert van Nistelrooij aangewezen als rapporteur van de EU-rapportage ‘investeren in groei en banen – het maximaliseren van de bijdragen van de Structuur- en investeringsfondsen’. Kernvraag in het onderzoek van Van Nistelrooij is of Europees geld goed terecht komt en wat de toegevoegde waarde is van de Europese aanpak. Begin 2017 moet de evaluatie zijn afgerond en wordt deze behandeld in de plenaire vergadering van het Europees Parlement.

Subsidies

De huidige subsidie structuur in cohesiebeleid zal niet helemaal verdwijnen aldus Katainen. Een groot gedeelte van de EU structuurfondsen zal in de vorm van subsidies blijven bestaan, met het oog op minder ontwikkelde regio’s. De hoop binnen de Europese Commissie is tegelijkertijd wel dat het gebruik van andere financiële instrumenten zal toenemen.

Nieuw scenario

De uitspraken van Commissaris Katainen zijn een bevestiging van een scenario waar een aantal Nederlandse (mede)overheden al langer rekening mee houden. Tijdens het HNP seminar over de toekomst van Europees investeringsbeleid op 11 februari jl. in Den Haag is over dit onderwerp gediscussieerd.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Bron:

Interview Jyrki Katainen, Politico Europe

Meer informatie:

Visiedocument, Nederlandse Provincies
Artikel, ‘Van Nistelrooij leidt doorlichting EU-regiofondsen’, Europa Nu
HNP seminar, Europa Decentraal

X