Traditioneel Europees beleid onder druk in discussie over toekomstige begroting

3 juli 2017

De Europese Commissie heeft het debat over de toekomst van EU-financiën geopend. Op woensdag 28 juni 2017 presenteerden Commissarissen Oettinger en Crețu een reflectiepaper over de mogelijke manieren van financiering van de EU-begroting. Europeanen verwachten meer van de EU. Elke geïnvesteerde euro uit de EU-begroting moet een meerwaarde en een positief effect op het dagelijks leven van de burger hebben.

Reflectiepaper

In de gepubliceerde discussienota worden de verschillende opties voor de toekomst van de EU-financiën toegelicht. Het debat over de toekomst van de EU begon op 1 maart 2017 met het Witboek dat de Europese Commissie presenteerde. In het reflectiepaper van 28 juni wordt een overzicht gegeven van de mogelijke budgettaire gevolgen van de vijf beleidsscenario’s.

Centrale principes

De toekomstige EU-begroting moet gedreven worden door vier principes:

  1. Europese toegevoegde waarde;
  2. verantwoordelijkheid;
  3. meer flexibiliteit binnen een stabiel kader;
  4. versimpeling van de regels.

Bij alle vier principes geldt dat de implementatie van, vooral investeringsprogramma’s, sneller moet verlopen. Daarom moet er o.a. sterkere administratieve capaciteit beschikbaar komen. Een hoger niveau van nationale cofinanciering moet resulteren in meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid in de lidstaten. De Commissie opent in deze nota tevens de discussie over in hoeverre cohesiebeleid voor alle regio’s (dus ook rijk) beschikbaar moet blijven.

Scenario’s

In het witboek over de Toekomst van Europa worden een vijftal scenario’s geschetst. Dit reflectiepaper illustreert de bijbehorende budgettaire gevolgen. In het algemeen is af te leiden dat zowel het gemeenschappelijk landbouwbeleid als het cohesiebeleid onderhevig worden aan hervormingen. In vier van de vijf scenario’s wordt het aandeel middelen uit de EU-begroting (flink) minder, ongeacht of de gehele EU-begroting toe- of afneemt in omvang. Binnen de middelen die beschikbaar blijven moet grotere focus worden aangebracht op een kleiner aantal prioriteiten die de Europese toegevoegde waarde versterken. Voor relatief nieuwe beleidsgebieden zoals migratie, veiligheid en defensie wordt voorgesteld meer financiering beschikbaar te stellen.

Europese begroting

Het EU-budget is instrumenteel bij het bereiken van Europese doelstellingen, het is een middel in het nastreven van de politieke prioriteiten. De begroting is slechts een klein gedeelte van de totale publieke uitgaven in de EU en is de afgelopen jaren zelfs geslonken. Dit zet extra druk op het budget om efficiënter te zijn, zich te richten op gebieden waar de impact het grootst is en daarbij te verzekeren dat de lasten van regels en procedures de resultaten niet in de weg staan.

MFK 2014-2020

Het meerjarig financieel kader (MFK) in de huidige periode van 2014 tot 2020 heeft een totale omvang van 1087 miljard euro. 39% hiervan, zo’n 420 miljard euro, is gereserveerd voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en milieu, 34% wordt besteed aan economische, sociale en territoriale cohesie. In 2018 komt de Europese Commissie met haar voorstellen voor het nieuwe MFK vanaf 2020.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Bronnen:

Discussienota toekomst van Europese financiën, Europese Commissie
Factsheet vijf scenario’s, Europese Commissie
Discussienota toekomst EU financiën feiten en cijfers, Europese Commissie