Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Traject Beter Aanbesteden krijgt vervolg na afsluiting actieagenda

9 september 2019Aanbestedingen

Op 4 september jl. vond het afsluitende congres in het kader van Beter Aanbesteden, een initiatief van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), plaats in Utrecht. De actieagenda Beter Aanbesteden, die door alle betrokkenen gezamenlijk is opgesteld, is hiermee afgerond. Staatssecretaris Keijzer van EZK heeft naar aanleiding van de afronding een kamerbrief gestuurd waarin de uitvoering van deze actieagenda en het vervolg op Beter Aanbesteden worden toegelicht.

Actieagenda Beter Aanbesteden afgerond

De 31 aanbevelingen en 23 acties uit de actieagenda van Beter Aanbesteden zijn uitgevoerd, zo meldt de staatssecretaris in haar kamerbrief. De actieagenda is door vertegenwoordigers van zowel de publieke sector als het bedrijfsleven opgesteld om aanbestedingen succesvoller te laten verlopen. Een voorbeeld van dit soort acties is de totstandkoming van een evaluatieformulier dat door inschrijvers kan worden ingevuld na afloop van een aanbestedingsprocedure. Deze feedback geeft inzicht in de ervaringen van de marktpartijen en kan door aanbestedende diensten worden gebruikt om eventuele verbeteringen in de procedure aan te brengen. Daarnaast is er onder meer een handreiking over tenderkostenvergoeding gepubliceerd, waarover Kenniscentrum Europa decentraal al eerder schreef. De handreiking benadrukt dat aanbestedende diensten in hun inkoopbeleid aandacht dienen te besteden aan de tenderkostenvergoeding en daarvoor een proces of afwegingskader moeten opstellen.

Vervolgtraject Beter Aanbesteden

Hoewel het gesprek tussen het bedrijfsleven en de overheid op gang is gebracht door Beter Aanbesteden erkent staatssecretaris Keijzer dat er nog veel te verbeteren valt. Om deze reden krijgt het Beter Aanbesteden initiatief een vervolg.

Er wordt gesteld dat de overheid en het bedrijfsleven nog te vaak “niet naast, maar tegenover elkaar” staan. Dit terwijl de maatschappij voor grote uitdagingen staat zoals de beoogde energietransitie. Beter aanbesteden en erkennen dat markt en overheid elkaar nodig hebben is noodzakelijk om dergelijke maatschappelijke opgaven te behalen. Om de soms schuwe houding van overheid en markt jegens elkaar te verbeteren is een gedragsverandering nodig en die valt niet te behalen met wetgeving of door sancties.

Uit het Beter Aanbesteden-traject is gebleken dat alleen wederzijds begrip en een dialoog tussen betrokken partijen gedragsverandering teweeg kunnen brengen. Mede daarom, zo beargumenteert de staatssecretaris, is het belangrijk de middelen en de lessen die uit Beter Aanbesteden zijn gekomen te blijven gebruiken. Voorbeelden hiervan volgen uit de bijlage bij de kamerbrief van de Staatssecretaris:

  • de handreiking communicatie, waarin 10 praktische tips staan voor zowel overheid als ondernemers om de communicatie voor, tijdens en na aanbestedingen te verbeteren;
  • het gezamenlijk opstellen van branche-specifieke voorwaarden om onredelijke voorwaarden voor ondernemers te voorkomen.

Goed opdrachtgeverschap

Voor het bedoelde vervolg zullen verschillende partijen samenwerken, te weten VNO-NCW/MKB Nederland, het Ministerie van BZK en de koepelorganisaties Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW). De staatssecretaris geeft aan dat er ruimte zal zijn voor nieuwe onderwerpen, naast het continueren van de al bestaande resultaten van de actieagenda. Welke onderwerpen dit zijn is nog niet duidelijk. Wel meldt de staatssecretaris dat het vervolg grotendeels om opdrachtgeverschap gaat draaien. Hiermee wordt bedoeld dat de besluitvorming binnen overheden verbeterd zal worden en dat deze bovendien inzichtelijker wordt gemaakt voor ondernemers. Zodoende zal de transparantie rond aanbestedingsvraagstukken verbeteren. Ook zal er in het vervolg meer ruimte zijn om vraagstukken over inbesteden bespreekbaar te maken.

Reactie VNG en UvW

In reactie op de afronding van de actieagenda en het congres van 4 september, geeft Colette Gonsalves, juridisch adviseur bij de VNG, aan de bijeenkomst een mooie afsluiting van een succesvolle samenwerking te vinden. “Samen hebben we veel bruikbare ideeën opgehaald voor een vruchtbaar vervolg,” aldus Gonsalves. Op de vraag hoe ze aankijkt tegen het vervolg van Beter Aanbesteden geeft Gonsalves aan dat overheden marktpartijen hard nodig hebben bij de maatschappelijke uitdagingen waar ze nu voor staan. Daarom is beter begrip van elkaars belangen en werkwijzen belangrijk. “We kijken ernaar uit daar de komende tijd met alle betrokkenen aan te werken.” De grootste uitdagingen en problemen in de aanbestedingspraktijk blijven volgens Gonsalves een gebrek aan vertrouwen tussen ondernemers en overheden en een angst om fouten te maken. “Aanbestedingsregels zijn geen belemmering voor contact over en weer, dat moet tussen de oren komen. De regels zijn er om op eerlijke wijze de beste oplossing voor een probleem te vinden.”

Henkjan van Meer is werkzaam als beleidsadviseur publiek opdrachtgeverschap bij de UvW, en nam deel aan het traject Beter Aanbesteden. In reactie op het congres geeft hij aan dat de grootste uitdagingen volgens hem liggen in het ondersteunen van en bijdragen aan het ontwikkelen van het publiek opdrachtgeverschap van de waterschappen. “Een professionele inkoopfunctie is daarvoor een belangrijke randvoorwaarde,” aldus Van Meer. Dit is ook gelijk zijn visie voor het vervolg op Beter Aanbesteden. Het professionaliseren van de inkoopfunctie speelt al langer bij de UvW. “Dit in goed overleg met onze belangrijkste leveranciers. Het is een goede zaak dat wij onze ervaringen en werkzaamheden op deze thema’s kunnen verbinden en inbrengen in het vervolg op Beter Aanbesteden.” Van Meer is content dat de overheden dit gezamenlijk met het bedrijfsleven oppakken.

Bron:

Kamerbrief over voltooiing Actieagenda Beter Aanbesteden, staatssecretaris Mona Keijzer (EZK)

Door:

Marieke Merkus en Bram Schreuder, Kenniscentrum Europa decentraal

Meer informatie:

Aanbesteden, Europa decentraal
Inbesteden, Europa decentraal
Actieagenda Beter Aanbesteden, rapport Rijksoverheid
Voortgang actieagenda Beter Aanbesteden, nieuwsbericht Europa decentraal
Staatssecretaris Mona Keijzer neemt actieagenda Beter Aanbesteden in ontvangst, nieuwsbericht Europa decentraal
Actieagenda Beter Aanbesteden in de Tweede Kamer, nieuwsbericht Europa decentraal
Moties omtrent aanbestedingen ingediend in de Tweede Kamer, nieuwsbericht Europa decentraal

X