Tweede Kamer bespreekt Meerjarig Financieel Kader in algemeen overleg

19 november 2018Regionaal beleid en fondsen

Op 8 november 2018 vond er in de Tweede Kamer een algemeen overleg plaats over het Meerjarig Financieel Kader (MFK), de langetermijnbegroting van de EU. De vaste commissie voor Europese Zaken werd geïnformeerd over het voorstel van de Europese Commissie voor de periode 2021-2017. Dit werd namens het kabinet door de ministers Hoekstra van Financiën en Blok van Buitenlandse Zaken gedaan. De ministers beantwoordden ook vragen van de Tweede Kamerleden namens de regering. De onderhandelingen over het MFK voor de nieuwe fondsenperiode zullen gevolgen hebben voor de Europese financieringsmogelijkheden van decentrale overheden.

Nederlands standpunt

In dit algemeen overleg benadrukten de ministers nogmaals het Nederlandse standpunt, namelijk dat het MFK en de desbetreffende EU-programma’s vooral gefocust moesten zijn op innovatie, duurzaamheid en efficiëntie. Daarnaast gaven de ministers aan dat het kabinet ook een bezuiniging op het MFK verlangt ten koste van traditionele beleidsgebieden, zoals het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid of het Cohesiebeleid, in verband met de Brexit. De ministers gaven wel toe dat dit niet een opvatting is die door alle lidstaten wordt gedeeld en dat er ook lidstaten tegen modernisering van het MFK zijn. Sommige lidstaten beschouwen wat in Nederland als modernisering wordt gezien vaak als verkapte bezuinigingen volgens de ministers.  De focus ligt volgens minister Blok op het sluiten van coalities met lidstaten die dezelfde belangen als Nederland hebben. Qua budget gaven de ministers aan harde plafonds voor uitgaven te steunen, waarbij enige flexibiliteit voornamelijk de rol zou hebben om te voorkomen dat plafonds zou worden overschreden door rekening te houden met onvoorziene kosten

Fiscale gevolgen van het MFK-voorstel

De ministers lichtten ook de fiscale gevolgen van het MFK-voorstel van de Commissie toe. In het Commissievoorstel is bijvoorbeeld de afdracht van lidstaten verhoogd, van 1,03% naar 1,11% van het bruto nationaal inkomen, om zo het beschikbare budget constant te houden na de Brexit. Daarnaast gaf minister Hoekstra aan dat de Commissie voorstelt om de korting van lidstaten uit te faseren, waaronder de korting van Nederland. Al met al zou het MFK-voorstel dus meer kosten voor Nederland genereren, aldus het kabinet.

Belang van de MFK-onderhandelingen

Ook benadrukte minister Blok het belang van het MFK. GroenLinks vroeg namelijk of er niet te veel politiek kapitaal word ingezet op een relatief kleine kostenpost in verhouding tot het Provinciefonds en het Gemeentefonds. Minister Blok reageerde dat € 8 miljard toch wel echt “groot geld” is, waarover ook in de Tweede kamer doorgaans stevig wordt gedebatteerd. Hij voegde toe dat een lagere politieke inzet er bovendien toe zou kunnen leiden dat de kosten voor Nederland nog hoger worden.

Tijdschema

Een andere vraag die werd gesteld tijdens het overleg was hoe lang de MFK-onderhandelingen zouden duren. Minister Hoekstra gaf aan dat het kabinet zijn tijd wil nemen voor de onderhandelingen. De Commissie en het Europese Parlement hebben aangegeven de MFK-onderhandelingen het liefst nog voor de volgende Europese verkiezingen (in mei 2019) af te ronden. Voorgaande MFK-onderhandelingen duurden vaak echter bijna twee jaar. Het is lastig te voorspellen of de MFK-onderhandelingen dit keer sneller zullen verlopen.

Verder werd er besproken wat er gaat gebeuren indien de MFK-onderhandelingen niet afgerond worden voordat de nieuwe fondsenperiode aanvangt. Minister Blok gaf aan dat dat pas gaat spelen als er in 2020 nog geen overeenstemming is bereikt, dus dat als Nederland zich in de onderhandelingen niet laat “opjagen” er genoeg tijd is om dat te voorkomen. Hij wees erop dat de Verdragen in een dergelijk geval wel nog ruimte laten voor uitgaven. Het EU-Werkingsverdrag bepaalt inderdaad dat er, indien er nog geen nieuw financieel kader is vastgesteld wanneer het voorgaand kader verstrijkt, de maximumbedragen en overige bepalingen van het laatste jaar van het voorgaand financieel kader van toepassing blijven totdat er overeenstemming is bereikt (Artikel 312 lid 4 VWEU).

Bron:

Conceptverslag Meerjarig Financieel Kader, publicatie Tweede Kamer

Door:

Maxim Vennegoor en Chris Koedooder, Europa decentraal

Meer informatie:

Europese Commissie lanceert voorstel voor nieuwe Meerjarenbegroting (MFK), nieuwsbericht Europa decentraal
Het toekomstige EU-cohesiebeleid: minder regels en minder budget, nieuwsbericht Europa decentraal
Wat houden de voorgestelde wijzigingen van het EU-landbouwbeleid voor onze provincie in, praktijkvraag Europa decentraal
Voorstel EU-begroting: goede basis voor Nederlandse regio’s, Interprovinciaal Overleg
Het Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2020, position paper Vereniging van Nederlandse Gemeenten