Veel aandacht voor praktijk bij staatssteunbijeenkomst 20 maart

31 maart 2014Staatssteun

De Commissie is momenteel de Europese staatssteunregels aan het herzien. Deze herziening heeft onder andere betrekking op de Algemene Groepsvrijstellings-(AGVV), de De-minimis- en de MKB Landbouwverordening. Wat gaat er allemaal veranderen en welke kansen biedt dit voor decentrale overheden? Deze vraag stond centraal tijdens de bijeenkomst van Kenniscentrum Europa decentraal op 20 maart 2014 over de nieuwe staatssteunregels.

Presentatie Europese Commissie

Fenna Pols, directeur van Kenniscentrum Europa decentraal leidt de middag in en geeft vervolgens het woord aan Jolande Prinssen van DG Concurrentie van de Europese Commissie.

Verheugd met vroege aandacht

Jolande Prinssen geeft aan verheugd te zijn met de vroege aandacht van Europa decentraal voor de nieuwe staatssteunregels. De deze middag besproken herzieningen zijn onderdeel van het State Aid Modernisation (SAM) pakket van de Commissie. Het pakket moet decentrale overheden meer mogelijkheden bieden steun te verlenen, zonder deze bij de Commissie te hoeven aanmelden. Als landencoördinator staatssteun voor Nederland wil Jolande Prinssen zich bovendien inzetten voor een effectieve dialoog tussen Commissie en decentrale overheden, met Europa decentraal als belangrijk aanspreekpunt.

SAM wijzigingen

De vernieuwing van de Europese staatssteunregels is met name bedoeld om de toepassing ervan te vereenvoudigen en een betere afstemming met de Europa2020-strategie te bereiken. Zo kunnen decentrale overheden de AGVV, nadat deze op 1 juli 2014 in werking is getreden, op een groter aantal steuncategorieën toepassen.

Uitbreiding werkingssfeer

Ook wordt de werkingssfeer van verschillende vrijstellingsverordeningen uitgebreid. Daarnaast heeft de vereenvoudiging onder andere vorm gekregen doordat de Commissie meer ex post, ofwel achteraf, gaat controleren. Hierdoor komt meer verantwoordelijkheid voor het naleven van de staatssteunregels te liggen bij decentrale overheden.

Kennis

Om boetes door fouten te voorkomen, is kennis over de staatssteunregels onontbeerlijk voor decentrale overheden. Lukas Ament, juridisch adviseur bij Europa decentraal, illustreert dit aan de hand van een voorbeeld van de gemeente Leidschendam. In die zaak concludeerde de Commissie dat door de gemeente ongeoorloofde staatsteun was verleend die moest worden teruggevorderd. Juiste kennis van de Europese staatssteunregels had deze situatie mogelijk kunnen voorkomen.

Vele kansen

De staatssteunregelgeving bevat echter niet alleen verboden, maar juist ook veel kansen. Lisanne Vis-Boer, tevens juridisch adviseur bij Europa decentraal stelt dat projecten en beleid zonder problemen succesvol uitgevoerd kunnen worden als op de juiste manier op de mogelijkheden worden benut en gebruikt wordt gemaakt van uitzonderingsmogelijkheden op de verboden.

Meneer de Directeur

In het tweede deel van de bijeenkomst is een aantal cases uit de praktijk van decentrale overheden gepresenteerd aan de hand van de wandelgangen van ‘Meneer de Directeur’. Hij zoekt financiële steun van gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk voor zijn ambitieuze plannen. Deze plannen lopen uiteen van het bouwen en exploiteren van een sportstadion tot het aanbieden van werkplekken voor jongeren.

Meer vrijgestelde categorieën

Juridisch adviseur Lukas Ament bespreekt vervolgens steun voor cultuur en sport. Dit soort steun moet nu in de meeste gevallen nog bij de Commissie worden aangemeld. Maar met de komst van de nieuwe AGVV is dit voor een groot aantal gevallen binnenkort waarschijnlijk niet meer nodig. De Commissie wil sport en cultuur namelijk als categorie aan de AGVV toevoegen waardoor decentrale overheden met een kennisgeving kunnen volstaan. Dit levert behalve minder administratief werk, ook veel tijdswinst op.

Uitgebreidere mogelijkheden

Ook wil de Commissie de mogelijkheden binnen steuncategorieën die reeds onder de AGVV vallen, uitbreiden. Als voorbeeld wordt steun voor de indienstneming van kwetsbare werknemers genoemd. Hiervoor kan reeds onder de huidige AGVV steun voor worden verleend.

Kwetsbare werknemer

Echter, de Commissie wil het begrip ‘kwetsbare werknemer’ uitbreiden waardoor een grotere groep werknemers van de vrijstelling kan profiteren. Waar in de huidige situatie dit enkel van toepassing is op 50-plussers, kunnen onder de nieuwe regelgeving ook jongeren tussen de 15-24 aanspraak maken op deze positie.

Short supply chains

Een ander voorbeeld is de categorie landbouw. Juridisch adviseur Lisanne Boer legt uit dat in de nieuwe vrijstelling steun voor adviesdiensten voortaan ook gericht mag zijn op het opzetten van short supply chains. Zo kunnen boeren gesteund worden om te leren hoe ze hun producten lokaal af kunnen zetten.

In 10 stappen op de hoogte

Voor uitgebreide informatie over de toepassing van staatssteunregelgeving door decentrale overheden heeft Europa decentraal tien artikelen gepubliceerd. In deze artikelen wordt uitgebreid ingegaan op de belangrijkste aanpassingen.

Door:

Lukas Ament, Lisanne Vis-Boer en Arlette van den Berg, Europa decentraal

Meer informatie:

Staatssteun, Europa decentraal
Nieuws, In 10 stappen op de hoogte, Europa decentraal