Verbeterpunten voor afvalverwerking door decentrale overheden

15 oktober 2018Duurzaamheid, milieu en klimaat

Begin oktober heeft Eunomia, een adviesbureau met een focus op duurzaamheid, een rapport gepubliceerd waarin de voortgang van de implementatie van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen wordt beoordeeld. Hierbij heeft Eunomia zowel naar nationaal, lokaal als individueel niveau gekeken. Het is voor decentrale overheden interessant om te weten waar de problematiek ligt op het gebied van afvalverwerking en hoe zij de toepassing van deze richtlijn kunnen verbeteren.

Efficiëntie afvalverwerking in Nederland en elders

Als eerste punt wordt in het rapport gekeken naar hoe efficiënt de afvalverwerking in verschillende EU-lidstaten is. In beginsel is er in artikel 11 Kaderrichtlijn Afvalstoffen een doel vastgelegd, namelijk dat in 2020 50% van het stedelijk afval voorbereid wordt om gerecycled te worden. Het rapport noemt meerdere lidstaten die op dit gebied in de ‘gevarenzone’ zitten en dit doel wellicht niet zullen bereiken. Nederland zat in 2015 op de 50% en valt hier daarom niet onder. Volgens het rapport zit Nederland in verband hiermee in de lage risicozone.

Het rapport vergelijkt ook de rapportage van de hoeveelheid stedelijke afvalstoffen door lidstaten met de schatting van de daadwerkelijke hoeveelheid stedelijke afvalstoffen. Nederland, zo stelt Eunomia, rapporteert ongeveer 20% minder stedelijk afval dan er daadwerkelijk is. Hierin is Nederland echter een van lidstaten wiens rapportage dicht bij de geschatte werkelijkheid zit. Andere lidstaten, zoals Cyprus of Kroatië, hebben volgens Eunomia twee keer zoveel stedelijk afval als zij rapporteren.

Verbeterpunten op nationaal niveau

Naast deze data, geeft het rapport ook concrete punten voor burgers, gemeenten en lidstaten om beter te kunnen voldoen aan de Kaderrichtlijn Afvalstoffen. Op het niveau van de lidstaten geeft het rapport bijvoorbeeld aan dat nationale overheden gemeenten nog niet voldoende stimuleren om de nationale doelstellingen te bereiken. Zo komen er vaak vanuit nationale overheden geen impactvolle sancties indien de doelstellingen niet worden bereikt op gemeentelijk niveau, aldus Eunomia. Een ander kritiekpunt is dat er onvoldoende regelgeving is die ervoor zorgt dat afvalverwerking over alle decentrale overheden consistent is.

Verbeterpunten voor gemeenten

Op gemeentelijk niveau noemt het rapport ook verbeterpunten. Het rapport stelt bijvoorbeeld dat recyclingdiensten van gemeenten niet altijd goed geïntegreerd zijn met andere programma’s, zoals afvalcollectieprogramma’s. Hiernaast merkt Eunomia ook op dat recyclingprogramma’s, om succesvol te zijn, meer rekening zouden moeten houden met bijvoorbeeld consumentengedrag, communicatiecampagnes en marktkrachten. Dit is iets wat volgens Eunomia buiten de capaciteit van veel gemeenten ligt. Ook zou er te veel gesteund worden op EU-subsidies, waardoor er geen langetermijnplannen zijn voor relevante infrastructuur. Als laatste merkt Eunomia op dat gemeenschappelijke afvalverwerking, zoals in flats, er vaak voor zorgde dat individuele huishoudens moeilijk beïnvloed konden worden, en dat communicatiecampagnes over recycling vaak niet uitgebreid genoeg zijn.

Bron:

Early Warning Reports: Member States at Risk of Missing the 2020 Preparation for the Reuse/Recycling Target on Municipal Waste (registratie vereist), Eunomia

Door:

Maxim Vennegoor en Chris Koedooder, Europa decentraal

Meer informatie:

Afval, Europa decentraal
Kaderrichtlijn Afvalstoffen, EUR-Lex
Handreiking risicobeoordeling ZZS en Leidraad afvalstof of product, Magazines Rijkwaterstaat

X