Vignetten plakken of een uniform tolstelsel voor Europa?

10 november 2014

In Centraal-Europa rijden automobilisten rond met wel vijftien verschillende stickers op de voorruit. Het lijkt absurd, maar steeds meer EU-landen en regio’s hanteren een eigen tolsysteem. Het Europees Parlement wil daar wat aan doen, al lijkt de tijd niet rijp voor een geharmoniseerd Europees stelsel.

Op 4 november 2014 vond een hoorzitting plaats in het Europees Parlement over tolsystemen in Europa, specifiek gericht op tolverplichtingen voor particuliere autobezitters. De hoorzitting bouwt voort op het eerdere rapport van voormalig Europarlementariër Jim Higgings, dat opteerde voor een Europees e-vignet. Op 4 november kwamen  belangenorganisaties aan het woord zoals Transport and Environment Europe en de koepelorganisatie voor autobezitters.  Nu de plannen voor het Duitse tolsysteem in een stroomversnelling komen, is het thema plots weer actueel en staat tol prominent op de agenda van de transportcommissie in het Europees Parlement.

Automobilist als melkkoe?

De hoorzitting ging voornamelijk over het tegengaan van discriminatie en bescherming van privacygegevens. En de vraag is wat er gebeurt met het geld van de autogebruiker. Zo vertelde een vertegenwoordiger van de Oostenrijkse overheid dat tolheffing jaarlijks 400 miljoen ‘winst’ oplevert, geld dat wordt gebruikt om de schuldenberg van 11 miljard euro  af te lossen. Uit de presentatie van de International Road Transport Union (IRU), gepresenteerd aan het Europees Parlement op 4 november, bleek dat ook andere weggebruikers  fors meebetalen  voor het gebruik van de wegeninfrastructuur: in Duitsland tot 264 procent, in Nederland 167 procent en in Frankrijk tot 240 procent van de kosten.  De automobilist en de trucker als melkkoe, al is niet overal duidelijk wat er met het geld gebeurt.

“Commissie te afwachtend”

“Niemand in het EP wil een Europees tolsysteem”, zei Wim van de Camp, EVP coördinator in de transportcommissie. Of dat er op z’n minst een betere afstemming mogelijk is, voegde hij er nog aan toe.  De transportcommissie verwijt de Europese Commissie een veel te afwachtende houding. De Commissie wilde in de hoorzitting niet reageren op de Duitse plannen, al steunt ze het principe dat de vervuiler/gebruiker betaalt. Maar ‘Brussel’ ziet niets in bindende maatregelen. Een geharmoniseerd stelsel vereist unanimiteit in de Raad. Omgevingsfactoren spelen mee als het gaat om tol, bijvoorbeeld in dichtbevolkte regio’s of in berggebieden, waar de zorg voor het milieu een belangrijke drijfveer kan zijn. De Commissie wil ruimte geven aan de markt.

Discriminatie en privacy

Transport en Logistiek Nederland (TLN)  vindt dat tol of een kilometerheffing een instrument moet zijn om mobiliteit te sturen en te bevorderen.  TLN laakt echter de plannen om de Duitse autobezitter te compenseren voor de tol en vindt dit strijdig met de Europese gedachte dat iedereen gelijk is. De belangenorganisatie pleit voor meer samenhang in Europa als het gaat om tolheffing.

Het Europees Parlement mag met de informatie uit de hoorzitting aan de slag. Het idee is opnieuw om alle partijen bij elkaar te brengen in een poging de interoperabiliteit van de verschillende tolsystemen te verbeteren, discriminatie weg te werken en te waken over de privacy van de weggebruikers.

Door:

Milos Labovic en Bert Schampers, Huis van de Nederlandse Provincies

Bron:

Programma Europese tolsystemen voor particuliere autobezitters, Transport en Toerisme comité Europees Parlement
Achtergrond Tolheffing Duitse snelwegen, Europa Nu
Artikel “MEP Jim Higgins report on E-Tolling gets full backing from European Parliament at June Strasbourg Session”, Europees Parlement