VK doet alternatief voorstel voor Noord-Ierse grensoplossing na Brexit

11 juni 2018Brexit

Vorige week publiceerde het Verenigd Koninkrijk een voorstel voor een tijdelijke douane overeenkomst na de Brexit. Over minder dan 10 maanden zal het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie treden. Er is echter nog steeds geen overeenstemming over de afspraken tussen het VK en de EU voor een ordentelijke uittreding. Eind juni zal de Europese Raad bijeenkomen om over de voortgang van de Brexit-onderhandelingen te spreken.

De onderhandeling tot dusver en het voorlopig deelakkoord

In december 2017 bereikten het VK en de EU een voorlopig overeenkomst. Hierin werd onder andere opgenomen dat het VK alle financiële verplichtingen zal nakomen en dat de burgerrechten van EU-burgers en VK-burgers gelijk zullen blijven. Daarnaast werd in dit deelakkoord ook afgesproken dat een harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland vermeden zou moeten worden. Op 28 februari publiceerde de EU een voorstel voor een uittredingsovereenkomst, waarin mede een noodoplossing voor de Ierse kwestie is opgenomen. In dit voorstel blijft Noord-Ierland onderdeel van de Europese interne markt en wordt de interne grens van het VK verschoven naar de Ierse zee. Volgens premier May van het VK is dit voorstel onbespreekbaar: het tast de grondwettelijke eenheid van het VK aan. Desalniettemin bereikten het VK en de EU op 19 maart een principeakkoord. Over het merendeel van de uittredingsovereenkomst is overeenstemming bereikt. Over de Ierse grenskwestie is dit echter nog niet bereikt.

Het voorstel van het VK: de tijdelijke douane overeenkomst

Het VK heeft op 7 juni een nieuw voorstel gepubliceerd waarin het pleit voor een zogenaamde tijdelijke douaneovereenkomst als alternatief voor de noodoplossing van de EU voor de mogelijke Noor-Ierse grensproblematiek na de Brexit. In het voorstel stelt het VK een tijdelijke douaneovereenkomst voor, die in werking treedt nadat de transitieperiode afloopt, eind december 2020. Het VK verwacht dat een permanente douaneoplossing pas eind 2021 zou kunnen worden gerealiseerd. Deze tijdelijke douaneovereenkomst zou gesloten moeten worden tussen de EU en het gehele VK. Dit betekent dat in plaats van alleen Noord-Ierland, zoals is voorgesteld door de Europese Commissie, het gehele Verenigd Koninkrijk toegang zou blijven krijgen tot de interne goederenmarkt van de EU. De onderhandelaar voor de EU, Michel Barnier, reageerde op het voorstel als volgt: “De noodoplossing kan niet van toepassing zijn op het hele VK. Wat werkbaar is voor een gebied de grootte van Noord-Ierland is niet werkbaar voor het hele VK.”

Het verdere verloop van de onderhandelingen

De publicatie van het voorstel van de VK heeft een lange tijd op zich laten wachten. Er is sinds het principeakkoord van 19 maart weinig vooruitgang geboekt in de onderhandelingen over de uitstaande onderdelen van de uittredingsovereenkomst. Het was aanvankelijk het streven om nieuwe uitonderhandelde onderdelen van de uittredingsovereenkomst te bespreken in de Europese Raad van juni. Nu hier nog geen overeenstemming is bereikt zal dit mogelijk veel druk leggen op de onderhandelingen tussen het VK en de EU voorafgaand aan de geplande Europese Raad van oktober. Voor die top moeten alle onderwerpen, zoals de Ierse grenskwestie en de toekomstige verhouding tussen het VK en de EU, uitonderhandeld zijn.

Goedkeuring en ratificatie eventuele uittredingsovereenkomst

Het is de bedoeling dat in de Europese Raad uiteindelijk de uitonderhandelde uittredingsovereenkomst voorgelegd wordt aan de regeringsleiders en al dan niet wordt goedgekeurd. De daarop volgende maanden zijn nodig om de uittredingsovereenkomst door alle nationale parlementen en het Europees Parlement geratificeerd te krijgen. Om een ‘cliff-edge’ Brexit, het scenario waarbij het VK uit de EU treedt zonder afspraken te hebben gemaakt, te voorkomen zal dit ratificatie proces voor 29 maart 2019 moeten worden afgerond. Op 29 maart 2019 is het precies twee jaar geleden dat de VK aan de Europese Raad haar intentie tot vertrek uit de EU heeft uitgesproken. Artikel 50 van het Verdrag van de Europese Unie bepaalt dat twee jaar na deze notificatie van een lidstaat deze niet langer deel uitmaakt van de EU.

Door:

Fabian Wondergem en David Schutrups, Europa decentraal

Bron:

Technical note on temporary customs arrangement, UK Government

Meer informatie:

Brexit: Nog een jaar te gaan, wat is er gebeurd?, Europa decentraal
Brexit-onderhandelingen: wat is de huidige stand van zaken?, Europa decentraal
Doorbraak in Brexit-onderhandelingen, Europa decentraal
Brexit: EU en VK presenteren principeakkoord uittredingsovereenkomst, Europa decentraal
Slides on UK technical note, Europese Commissie

X