Voorgestelde wijziging Kieswet maakt stemmen in buitenland eenvoudiger

1 oktober 2018

Op 23 mei 2019 zijn de verkiezingen voor de leden van het Europees Parlement. Om te voorkomen dat stemmen van Nederlanders in het buitenland niet worden meegeteld heeft de Nederlandse regering een voorstel gedaan om stemmen in het buitenland eenvoudiger te maken. Met de voorgestelde wijziging van de Kieswet worden een aantal belemmeringen bij het stemmen vanuit het buitenland weggenomen.

Briefstembureaus in grensgemeenten

Het wetsvoorstel maakt het onder andere mogelijk om in grensgemeenten briefstembureaus in te stellen. Kiezers die in Duitsland en België dichtbij de grens wonen kunnen hun briefstem afgeven bij het briefstembureau in plaats van te versturen per post. Dit voorkomt dat de kiezers die net over de grens wonen afhankelijk zijn van de internationale postbezorging. De kiezer kan zijn briefstem op de dag van de verkiezingen zelf of enkele dagen daarvoor afgeven bij het briefstembureau.

Het is momenteel voor inwoners van grensgemeenten mogelijk om met een kiezerspas in een Nederlandse gemeente te stemmen. Dit vergt echter een tijdelijke aanvraag van de kiezerspas en men moet op de dag van de verkiezingen ook in staat zijn om in Nederland de stem uit te brengen.

Versoepelde eisen retourenveloppe

De huidige Kieswet eist dat de oranje retourenveloppe wordt gebruikt om vanuit het buitenland de stem uit te brengen. Als de kiezer een andere enveloppe gebruikt, telt de stem niet mee. Ook dient de enveloppe voldoende gefrankeerd te zijn. Indien dat niet het geval is moet de enveloppe ook terzijde worden gelegd. Dit heeft tot diverse klachten geleid: in sommige landen levert de oranje enveloppe problemen op bij de post of is het onduidelijk wanneer een enveloppe voldoende gefrankeerd is. Hierdoor komen stemmers in de problemen en wordt de stem niet meegenomen.

Het wetsvoorstel versoepelt de eisen die aan de retourenveloppe worden gesteld. Kiezers mogen ook een andere enveloppe gebruiken om de stem te verzenden naar het briefstembureau. Alleen als de enveloppe helemaal niet gefrankeerd is, wordt de stem niet meegeteld.

Eerdere maatregelen

De afgelopen jaren zijn al verschillende maatregelen genomen om het stemmen vanuit het buitenland soepeler te laten verlopen:

  • Sinds 1 april 2017 bestaat een permanente kiezersregistratie van niet-ingezetenen. Hierdoor hoeft niet voor elke afzonderlijke verkiezing een registratieverzoek te worden ingediend. Kiezers die in het permanente register staan hoeven daarom voor de verkiezing van het Europees Parlement in 2019 geen registratieverzoek meer te doen.
  • Registratieverzoeken kunnen ook per e-mail worden verzonden naar de gemeente Den Haag.
  • De eis dat het briefstembiljet alleen met rood kan worden ingevuld, is afgeschaft. De kleuren zwart, blauw of groen zijn inmiddels ook toegestaan.

Het wetsvoorstel is op 5 september 2018 naar de Tweede Kamer gezonden.

Bron:

Memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Kieswet en de Tijdelijke experimentenwet stembiljetten en centrale stemopneming ter vereenvoudiging van stemmen vanuit het buitenland en verlenging van de mogelijkheid tot experimenteren, Kamerstukken II 2018/19, 35 012, nr. 3.