Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Wanneer is er sprake van een zuiver lokaal effect? Commissie licht toe

4 mei 2015Staatssteun

De Europese Commissie heeft vorige week in een zevental besluiten geoordeeld dat er geen sprake is van staatssteun omdat de onderzochte steun slechts een zuiver lokaal karakter heeft. De maatregelen zouden het handelsverkeer niet of nauwelijks op ongunstige wijze kunnen beïnvloeden. Door deze conclusie van de Commissie is er voor decentrale overheden meer duidelijkheid gekomen over de toepassing van de staatssteunregels.

Het laatste criteria voor staatssteun

Het Europees staatssteunverbod is neergelegd in artikel 107, lid 1, van het VWEU. Overeenkomstig dit artikel “zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. De voorwaarden die uit dit verbod zijn af te leiden zijn cumulatief, vandaar ook dat er tevens sprake moet zijn van de ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer binnen de EU.

Louter lokale impact

Over het algemeen neemt de Europese Commissie vrij snel aan dat er sprake is van (mogelijke) beïnvloeding van het handelsverkeer (zie hiervoor paragraaf 6.3 van de concept Notion of State Aid). Echter, in de concept Notion of State Aid heeft de Commissie ook opgemerkt dat het mogelijk is dat bepaalde activiteiten, door de specifieke omstandigheden ervan, een zuiver lokaal karakter hebben en het handelsverkeer tussen lidstaten niet ongunstig beïnvloeden (punt 196).

Haven van Lauwersoog

De Europese Commissie geeft nu aan dat maatregelen geen (of hoogstens marginale) voorzienbare effecten mogen hebben op grensoverschrijdende investeringen in de EU, alvorens er van een louter lokale impact kan worden gesproken. Zo heeft de Commissie bijvoorbeeld besloten dat het investeringsproject in de haven van Lauwersoog geen staatssteun oplevert. In het besluit komt o.a. naar voren dat de investering geen significant effect heeft op de handelsstromen tussen lidstaten omdat er geen extra prikkels worden verkregen voor vissers uit andere lidstaten om de haven in Lauwersoog te gebruiken.

Decentrale relevantie

Wanneer decentrale overheden kunnen aantonen dat voorgenomen steun het handelsverkeer in de EU (in potentie) niet ongunstig beïnvloedt, kan staatssteun worden uitgesloten zonder dat de Commissie zich erover hoeft te buigen. In de praktijk blijkt het soms lastig te zijn om dit effect te kunnen uitsluiten mede doordat de Europese Commissie vrij snel aanneemt dat er sprake is van een grensoverschrijdend effect. Voor toekomstige afwegingen kunnen de zeven besluiten van de Europese Commissie als een leidraad dienen voor decentrale overheden om steunmaatregelen zodanig in te richten dat er geen sprake is van staatssteun.

Factsheet

Kenniscentrum Europa decentraal, in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, zal binnenkort een handreiking publiceren. Hierin zal meer informatie over dit onderwerp te vinden zijn en worden de zeven aangenomen besluiten, waarin de Commissie ingaat op het grensoverschrijdende effect van steunmaatregelen, nader toegelicht.

Door:

Paul Zondag en Lukas Ament

Bron:

Press release, Europese Commissie

Meer informatie:

Dossier staatssteun, Europa decentraal
Grensoverschrijdend effect, Europa decentraal
Verdrag over de Werking van de Europese Unie, Europese Unie
Ontwerp Notion of State Aid, Europese Commissie

X