Woningcorporaties moeten steunbesluit Commissie kunnen aanvechten

24 juni 2013Staatssteun

Steunontvangende partijen, zoals woningcorporaties, moeten rechtstreeks een Commissiebesluit over steunverlening kunnen aanvechten bij het Europese Hof. Dit heeft Advocaat-generaal Wathelet onlangs het EU-Hof geadviseerd naar aanleiding van twee Nederlandse staatssteunzaken. Neemt het Hof het advies over? Dan kunnen bij steunverlening door decentrale overheden ook potentiële begunstigden of concurrenten van een steunontvangende onderneming een steunbesluit aanvechten.

Nietigheidsprocedures

In de zaak waarin de AG adviseerde, proberen negen woningcorporaties in twee nietigheidsprocedures om een besluit van de Commissie van tafel te krijgen. In het besluit had de Commissie twee Nederlandse steunmaatregelen goedgekeurd (C (2009) 9963 def.). De goedkeuring kwam nadat Nederland zijn algemene stelsel van steunmaatregelen had gewijzigd.

De woningcorporaties kunnen zich onder meer niet vinden in de striktere voorwaarden voor financiering die het gewijzigde stelsel bevat.

Geen belanghebbende

Het Gerecht (de rechter in eerste aanleg van het Hof van Justitie EU) vindt echter dat de woningcorporaties geen belanghebbende zijn in deze zaak. Door corporaties niet-ontvankelijk te verklaren, voorkomt het Gerecht dat zij het besluit kunnen aanvechten.

Ten onrechte

Ten onrechte volgens de AG. Hij is van mening dat het Gerecht nagelaten heeft de volledige toets van het onder het Verdrag van Lissabon ingevoegde art. 263, vierde alinea VWEU uit te voeren. Op grond hiervan kan in beroep gegaan worden tegen handelingen die tot een andere (rechts-)persoon gericht zijn.

Handelen op basis van wetgevende bevoegdheid

Wel moet er sprake zijn van handelingen die de Commissie verricht op basis van een wetgevende bevoegdheid die een partij rechtstreeks raken (rechtshandeling). Deze rechtshandelingen hebben gevolgen voor de rechtspositie van die partij. Om te kijken of er sprake is van een dergelijke rechtshandeling sluit de AG aan bij een ruime interpretatie van het art. 263 VWEU.

Directe gevolgen rechtspositie

Volgens de AG worden de corporaties onder meer rechtstreeks geraakt nu het Commissiebesluit directe gevolgen heeft voor hun rechtspositie. Ook speelt hierbij een rol dat Nederland geen enkele beoordelingsbevoegdheid heeft bij de uitvoering van het besluit.

Direct bij Hof opkomen tegen besluit

Deze uitleg leidt er volgens de AG toe dat ook potentiële begunstigden van steun of concurrenten van een steunontvangende onderneming (zoals woningcorporaties) wordt toegestaan om direct bij het Hof op te komen tegen een Commissiebesluit.

Door:

Emile Perton, Kenniscentrum Europa decentraal

Bron:

ECER-nieuwsbrief

Meer informatie:

Conclusie van AG Wathelet van 29 mei 2013 in de hoger beroep zaken C-132/12 P (Stichting Woonpunt e.a. tegen Commissie) en C-133/12 P (Stichting Woonlinie e.a. tegen Commissie).
Woningcorporaties, Staatssteun