Nieuws

Publicatie: 26 januari 2026

Door:


De VNG heeft, op initiatief van het Europese programma Dutch Societal Innovation Hub, de microlearning ‘Actief aan de slag met Europa’ ontwikkeld om gemeenten te ondersteunen bij het versterken van hun Europese kennis en handelingsvermogen.

Uit onderzoek (Vollaard et al., 2023) blijkt dat minder dan de helft van de Nederlandse gemeenten zich goed toegerust voelt om Europa een plek te geven in beleid en uitvoering. Dat heeft vooral te maken met een gebrek aan kennis, capaciteit en prioriteit. Het gaat dan onder meer om budget, personeel, strategisch en lerend vermogen, uithoudingsvermogen en de vaardigheden die nodig zijn om actief te opereren op het Europese toneel.

Grote verschillen in Europeanisering tussen gemeenten

Het totaalbeeld van Europeanisering laat een grote variatie zien tussen gemeenten. Gemeenten, provincies en samenwerkingsverbanden kunnen worden ingedeeld naar de mate waarin zij met Europa zijn verweven.

  • Vooral kleinere gemeenten bevinden zich nog in de ad hoc-fase. Er is dan geen bewuste strategie richting Europa; reacties zijn tijdelijk, gefragmenteerd en vooral reactief.
  • Daarnaast zijn er gemeenten in de innovatiefase, waarin een ondernemende bestuurder of ambtenaar Europa op de agenda probeert te krijgen en daarvoor middelen, mensen en mandaat zoekt.
  • Diverse gemeenten en provincies hebben de overtuigingsfase bereikt. EU-medewerkers werken daar aan het structureel inbedden van Europa in beleid en bestuur.
  • Slechts enkele gemeenten en provincies naderen de borgingsfase, waarin Europa een vanzelfsprekend en integraal onderdeel vormt van beleid en bestuur.

Wegwijzer voor Europa

Om gemeenten te ondersteunen bij dit proces ontwikkelde de VNG, op initiatief van het Europese programma Dutch Societal Innovation Hub, de microlearning ‘Actief aan de slag met Europa’. Deze online module van circa 15 minuten biedt gemeenteambtenaren een laagdrempelige kennismaking met Europa.

Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer Europese wet- en regelgeving, lobby, kennisnetwerken, beschikbare Europese tools en methoden, en financieringsmogelijkheden. De microlearning is geen leergang of training, maar een wegwijzer: zij laat zien wat Europa voor gemeenten kan betekenen en waar aanvullende informatie en ondersteuning te vinden is.

Forum Europa: vragen en kennis delen

Sinds kort is ook het Forum Europa geopend voor gemeenteambtenaren op vng.nl. Het forum is exclusief toegankelijk voor gemeenteambtenaren na een eenvoudige aanmelding. Wie na het volgen van de microlearning vragen heeft, of juist praktische handvatten en ervaringen wil delen over Europabeleid, kan hier online in contact komen met collega’s uit andere gemeenten, via forum.vng.nl.

Bronnen

Van ad hoc naar vanzelfsprekend: hoe Nederlandse gemeenten en provincies
inspelen op Europese integratie
Onderzoek VNG, HNP en Universiteit Utrecht

Meer informatie

Microlearning Actief aan de slag met Europa | VNG Website VNG