Nieuws

Publicatie: 18 mei 2026

Door:

Het Europees Parlement (hierna Parlement) en de Raad van de EU (hierna Raad) hebben een akkoord bereikt over verschillende wijzigingen in de AI-verordening. Deze maken onderdeel uit van de zogeheten digitale omnibus voor AI. Daarmee wordt duidelijker hoe bepaalde regels uit de AI-verordening in de praktijk gaan gelden. Hieronder zetten wij de belangrijkste wijzigingen uiteen.

Nieuwe deadlines voor toepassing verplichtingen hoog risico AI-systemen

Het Parlement en de Raad bevestigen met het akkoord het uitstel van de verschillende deadlines die gelden voor de uitvoering van de regels voor AI-systemen met een hoog risico. De verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico toepassing, treden in op 2 december 2027, in plaats van op 2 augustus van dit jaar. Voor AI-systemen die als veiligheidscomponenten worden gebruikt, conform artikel 6 (1), treden de verplichtingen in op 2 augustus 2028.

Registratieplicht

Het initiële voorstel van de Europese Commissie wilde de registratieplicht voor hoog-risico AI-systemen schrappen wanneer de aanbieder van oordeel is dat het systeem geen significant risico vormt voor de gezondheid en veiligheid van personen. Het Parlement en de Raad hebben dit voorstel echter geschrapt. Daarmee blijft de verplichting zoals die nu in de AI-verordening staat gelden. Dit betekent dat aanbieders een hoog-risico AI-systeem moeten blijven registreren, ook wanneer zij van mening zijn dat het systeem feitelijk niet onder de categorie ‘hoog risico’ valt.

Veiligheidscomponent in AI-systemen met een hoog risico

Het begrip ‘veiligheidscomponent’, dat van belang is voor AI-systemen met een hoog risico, wordt in het voorstel verduidelijkt. Producten met AI-functionaliteiten die uitsluitend bedoeld zijn om gebruikers te ondersteunen of prestaties te optimaliseren, vallen niet automatisch onder de verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen. Dit geldt alleen wanneer een storing of defect van de AI-functionaliteit geen risico voor de gezondheid of veiligheid van personen vormt. In de praktijk betekent dit dat AI-systemen die als veiligheidscomponent worden gebruikt in een product niet automatisch onder artikel 6(1) vallen, mits een storing of defect van de AI-functionaliteit geen risico vormt voor de gezondheid of veiligheid van personen.

AI-geletterdheid

Momenteel ligt de verantwoordelijkheid om AI-geletterdheid te bevorderen bij organisaties en decentrale overheden. In het voorstel van de Commissie op 19 november vervalt deze harde verplichting en ligt het aan het Rijk en de Commissie om AI-geletterdheid gezamenlijk te bevorderen. Uit de officiële communicatie van de instellingen is echter nog niet duidelijk of deze wijziging daadwerkelijk is doorgevoerd.

Overige punten

Over de volgende punten zijn ook een akkoord bereikt:

  • Toevoeging van een nieuw artikel: verbod op AI-toepassingen die gericht zijn op het genereren van seksuele en intieme inhoud zonder toestemming of materiaal met seksueel misbruik van kinderen
  • Termijn waarbinnen nationale bevoegde autoriteiten AI-testomgevingen (regulatory sandboxes) moeten opzetten wordt verlengd tot 2 augustus 2027. De oorspronkelijke deadline was 2 augustus 2026
  • Mogelijkheden om persoonsgegevens te verwerken waar het strikt noodzakelijk is voor het detecteren en corrigeren van vooringenomenheid en discriminatie (bias) bij alle AI-systemen. In de huidige tekst van de AI-verordening is deze wettelijke basis alleen van toepassing op hoog-risico AI-systemen.

Volgende stappen en decentrale relevantie

Het Parlement en de Raad moeten het akkoord nog formeel goedkeuren. Beide instellingen streven ernaar dit vóór 2 augustus 2026 te doen. Na formele goedkeuring worden de wijzigingen bekend gemaakt in het officiële Publicatieblad van de EU. Drie dagen na de publicatie gaan de bovengenoemde wijzigingen van kracht.

Voor decentrale overheden biedt dit akkoord meer duidelijkheid over de verplichtingen die hen staat te wachten. Decentrale overheden krijgen met name meer tijd om te voldoen aan de verschillende verplichtingen die gelden bij hoog risico AI-systemen.

Bronnen