Het streven naar gelijke beloning voor gelijk werk, is na de omzettingstermijn van de Richtlijn 2023/970 betreffende beloningstransparantie van 7 juni 2026, binnen bereik. Samen met de Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep, moeten decentrale overheden zich aan nieuwe regels houden.
De beloningstransparantie Richtlijn stelt minimumvoorschriften vast voor de transparantie van beloning tussen mannen en vrouwen bij gelijkwaardige arbeid door middel van transparantie en handhavingsmechanismen.
Toepassingsgebied: wie heeft het recht en wie moet het uitvoeren?
Volgens artikel 2 van de beloningstransparantie Richtlijn, moeten zoveel particuliere als publieke sectoren (decentrale overheden) zich aan de nieuwe regels houden. Deze regels gelden voor alle werknemers die een arbeidsovereenkomst of verhouding zoals bepaald in nationale wetgeving, collectieve arbeidsovereenkomsten en of praktijken overeen zijn gekomen.
Nieuwe werknemer en transparantie?
Daarnaast is het belangrijk om te weten dat deze Richtlijn ook moet worden toegepast op sollicitanten. Zij hebben het recht om van een toekomstige werkgever informatie te ontvangen over onder meer de aanvangsbeloning of de bandbreedte daarvan:
- Aanvangsbeloning of de bandbreedte ervan voor de betreffende functie; en
- de relevante CAO-bepalingen voor de functie (indien van toepassing).
Werkgevers moeten sollicitanten vooraf transparant informeren over de beloning, bijvoorbeeld via de vacature. Zij mogen niet vragen naar eerdere of huidige beloning. Vacatures, functiebenamingen en wervingsprocedures moeten genderneutraal en niet-discriminerend zijn.
Transparantie van het beleid voor beloningsvorming en beloningsontwikkeling – waar moeten decentrale overheden aan voldoen?
Decentrale overheden moeten hun werknemers eenvoudig toegang geven tot de objectieve en genderneutrale criteria voor beloning, beloningsniveaus en beloningsontwikkeling. Lidstaten kunnen werkgevers met minder dan 50 werknemers vrijstellen van de verplichting over beloningsontwikkeling.
Recht op informatie, wat mag wel en wat mag niet?
Werknemers hebben recht op schriftelijke informatie over hun eigen beloningsniveau en de gemiddelde beloningsniveaus van werknemers die dezelfde of gelijkwaardige arbeid verrichten, uitgesplitst naar geslacht. Werkgevers moeten werknemers jaarlijks informeren over dit recht en de informatie binnen twee maanden na een verzoek verstrekken. Werknemers mogen hun beloning bekendmaken om het recht op gelijke beloning te handhaven.
Verplichte rapportage over de loonkloof
Werkgevers met ten minste 100 werknemers moeten periodiek rapporteren over de beloningsverschillen tussen vrouwelijke en mannelijke werknemers. De rapportage omvat onder meer de genderloonkloof, de mediane genderloonkloof, aanvullende of variabele beloningscomponenten en beloningsverschillen per categorie werknemers. De frequentie van rapportage is afhankelijk van de omvang van de onderneming. Let wel op want werkgevers met minder dan 100 werknemers kunnen de vereiste beloningsinformatie vrijwillig verstrekken. Lidstaten mogen hiervoor op nationaal niveau alsnog een verplichting invoeren.
Wat gebeurt er als er een verschil bestaat tussen de gemiddelde beloning van vrouwelijke en mannelijke werknemer, binnen een categorie?
Volgens artikel 10 van de Richtlijn, indien uit de beloningsrapportage blijkt dat binnen een categorie werknemers een verschil van ten minste 5% bestaat tussen de gemiddelde beloning van vrouwelijke en mannelijke werknemers, en dit verschil niet objectief en genderneutraal kan worden gerechtvaardigd of binnen zes maanden wordt verholpen, moet de werkgever samen met werknemersvertegenwoordigers een gezamenlijke beloningsevaluatie uitvoeren.
AVG en de beloningstransparantie Richtlijn
Persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van de artikelen 7 (recht op informatie), 9 (rapportage) en 10 (gezamenlijke beloningsevaluatie) moeten overeenkomstig de AVG worden verwerkt en mogen uitsluitend worden gebruikt voor de toepassing en handhaving van het beginsel van gelijke beloning.
Samenwerking met sociale partners, een sociale dialoog en de toepassing wat de Richtlijn
Bij de uitvoering van deze richtlijn moeten lidstaten, waaronder Nederland, passende maatregelen nemen om sociale partners te betrekken. Daarbij moet de autonomie van de sociale partners worden gerespecteerd.
Bron:
Nieuwe EU-regels inzake loontransparantie uitgelegd – Europese Commissie, de Europese Commissie
EU-actie voor gelijke beloning, de Europese Commissie