Hoe maken we onze steden en dorpen beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering? De Mission Solutions Explorer, gelanceerd samen met het EU-kader voor klimaatweerbaarheid, biedt 100 toegankelijke voorbeelden van klimaatadaptatie die relevant zijn voor gemeenten, provincies en waterschappen. In heel Europa krijgen gemeenschappen steeds vaker te maken met overstromingen, droogte, hittegolven, bosbranden en kusterosie. Toch laten veel regio’s en steden ook zien dat aanpassing mogelijk is. De Mission Solution Explorer is ontwikkeld om anderen te helpen de stap de zetten van inspiratie tot actie. Decentrale overheden kunnen de digitale tool gebruiken om overdraagbare praktijkvoorbeelden te vinden. Daarbij kunnen ze meer leren over de oplossingen, de bijkomende voordelen en de financieringsmogelijkheden van elk project.
Voorbeelden uit de Nederlandse praktijk
Hieronder worden drie klimaatadaptatieprojecten uit de Mission Solution Explorer uitgelicht.
Grensoverschrijdende sponsmaatregelen in het stroomgebied van de Vecht
Het SpongeWorks-project is gericht op het omvormen van het stroomgebied van de Vecht tot een zogenoemd “sponsachtig landschap.” Dit draagt onder andere bij aan het vasthouden van water. In Nederland en Duitsland zijn onder meer de volgende maatregelen genomen:
- vernatting en waterretentie;
- rivier- en uiterwaarden herstel;
- een klimaatbestendige fietsroute;
- watermonitoring;
- grensoverschrijdende betrokkenheid van belanghebbenden.
Dit project voorziet in een grensoverschrijdende benadering om gezamenlijke water- en landschapsuitdagingen aan te pakken. Het vraagt om de betrokkenheid van verschillende actoren, waaronder regionale en lokale overheden, waterbeheersorganen, milieuorganisaties, landbouwbedrijven, nationale en grensoverschrijdende bestuursstructuren en wetenschappelijke partners.
Dit project heeft onder meer financiering ontvangen van het Horizon Europe fonds in het kader van de EU-missie voor aanpassing aan klimaatverandering. Lees meer over de SpongeWorks-oplossingen en de bijkomende voordelen op de Mission Solution Explorer-website.
Onderzoek: hoe kan de verzekeringssector groene daken stimuleren?
In het PIISA-project wordt onderzocht hoe de verzekeringssector groene daken kan stimuleren via financiële prikkels, een betere risicobeoordeling en innovatieve verzekeringsproducten. De aanpak is getest in Nederland, Scandinavië en het Middellandse Zeegebied om verschillende klimaat-, markt- en beleidscontexten te vergelijken.
Het onderzoek brengt belemmeringen en bevorderende factoren voor de integratie van groene daken in verzekeringspraktijken in kaart door middel van enquêtes, de betrokkenheid van belanghebbenden, economische experimenten en een kosten- en batenanalyse. Daarbij evalueert het economische argumenten voor groene daken en genereert het bewijsmateriaal voor een toekomstig Europees verzekeringsbedrijfsmodel dat natuuroplossingen ondersteunt.
Het project biedt mogelijkheden om naast overheidsfinanciering particuliere investeringen voor natuuroplossingen te mobiliseren en de benodigde publiek-private partnerschappen tot stand te brengen. In stedelijke gebieden waar risico’s op overstromingen en hittestress toenemen is dit van belang. Een nauwe samenwerking tussen verzekeraars, overheden, stedenbouwkundigen, onderzoekers, vastgoedeigenaren en de klimaatadaptatiegemeenschap is noodzakelijk voor het succes van zo’n project.
Dit project heeft onder andere financiering ontvangen van het Horizon Europe fonds in het kader van de EU-missie voor aanpassing aan klimaatverandering. Lees meer over de uitkomsten van de analyse en de bijkomende voordelen op de Mission Solution Explorer-website.
De visualisatie van klimaateffecten met een regionaal ondersteuningsplatform
De provincie Drenthe heeft een regionaal ondersteuningsplatform voor klimaatadaptatie ontwikkeld, het zogenoemde Drenthe Adaptation Picture (DAB). De interactieve kaarten in dit ondersteuningsplatform visualiseren klimaateffecten, zoals droogte-, overstromings-, en verzakkingsrisico’s. Door gegevens en risico’s helder in kaart te brengen, kunnen overheden gemakkelijker en proactief ruimtelijke ordening, investeringskeuzes en risicobeheerbeslissingen sturen.
Dit project is vooral relevant voor regionale of provinciale autoriteiten van (kwetsbare) regio’s die zijn blootgesteld aan overstromingen, droogte en bodemdaling. De op kaarten gebaseerde inzichten kunnen bijdragen aan concrete, plaatsgebonden besluitvorming. Een dergelijk ondersteuningsplatform is vooral waardevol wanneer de technische capaciteit voor geavanceerde klimaatmodellering beperkt is. Dit project vraagt om een governancestructuur gebaseerd op samenwerking. Decentrale overheden stemmen de prioriteiten af, terwijl technische aanbieders de benodigde tools ontwikkelen en onderhouden.
Aanvankelijk werd dit project gefinancierd door de provincie Drenthe. Dit laat zien dat een sterk regionaal mandaat en integratie in bestaande planningssystemen voldoende kan zijn om een dergelijk ondersteuningsplatform te lanceren. Voor meer informatie over de bijkomende voordelen en financiering verwijs ik u graag naar de Mission Solution Explorer-website.
Meer voorbeelden?
Uiteenlopende klimaatadaptatiemaatregelen kunnen bijdragen aan de klimaatbestendigheid van regio’s en steden, waaronder financiële prikkels van de verzekeringssector, het gebruik van interactieve kaarten en sponsmaatregelen. Voor 97 andere praktijkvoorbeelden verwijs ik u naar de Mission Solution Explorer. Deze voorziet in een digitale tool om passende voorbeelden te vinden. Via deze tool zoekt u op land, klimaatrisico of thema. Er is ook een publicatie van de Mission Solution Explorer, waarin de 100 voorbeelden zijn opgenomen.
De Mission Solution Explorer is een levende bron. Nieuwe oplossingen worden regelmatig toegevoegd, zodat de catalogus de meest recente kennis en praktijken blijft weerspiegelen.
Anderen inspireren?
Heeft uw organisatie een oplossing voor klimaatadaptatie die andere regio’s en gemeenschappen kan inspireren? Dan kan deze mogelijk mee met de volgende editie van de Mission Solutions Explorer. Vul het formulier in met informatie over uw oplossing, de resultaten, de kosten en de mogelijkheden tot replicatie.
Bronnen:
- Mission Solutions Explorer – Portal of the EU Mission on Adaptation to Climate Change, Europese Commissie
- Mission Solution Explorer, EU Mission on Adaptation to Climate Change
- Questions and answers on the EU Climate Resilience Framework, Europese Commissie