Nieuws

Publicatie: 13 april 2026

Door:

De Europese Unie wil decentrale overheden ondersteunen in de transitie naar een duurzame en klimaatbestendige samenleving. Daarvoor zijn momenteel diverse financieringsmogelijkheden beschikbaar die gericht zijn op klimaatadaptatie, innovatie en duurzame ontwikkeling. In het bijzonder gaat het om projecten binnen het European Urban Initiative (EUI) en Horizon Europe. Hieronder worden de drie actuele financieringskansen toegelicht.

Horizon Europe: klimaatverandering en klimaat- en bodemprojecten

Onder het nieuwe werkprogramma 2026–2027 van Horizon Europe zijn twee subsidiemogelijkheden geopend die decentrale overheden kunnen ondersteunen bij de groene transitie:

  • Ondersteuning binnen de EU-missie voor aanpassing aan klimaatverandering
  • Projecten gericht op klimaat en bodem

Kort gezegd: het programma biedt via deze twee lijnen financiële en inhoudelijke ondersteuning voor gemeenten en andere decentrale overheden die werken aan klimaatadaptatie en duurzaam bodembeheer.

EU-missie voor aanpassing aan de klimaatverandering

Deze missie ondersteunt Europese regio’s en steden bij het streven naar klimaatbestendigheid tegen 2030. Een van de doelstellingen is om regio’s te helpen de stap te maken naar het daadwerkelijk uitvoeren van concrete aanpassingsprojecten. Regio’s stellen strategische plannen op om zich voor te bereiden om te gaan met de gevolgen van een veranderend klimaat.

Daarnaast richt de missie een samenwerkingskader op via een missiehandvest, dat regio’s en steden kunnen ondertekenen. In Nederland hebben verschillende decentrale overheden dit handvest ondertekend, waaronder de provincie Drenthe en de gemeente Rotterdam.

Decentrale overheden die het handvest hebben ondertekend, komen in aanmerking voor gerichte ondersteuning om hun adaptatieprojecten dichter bij financiering te brengen. Deze ondersteuning wordt afgestemd op de ontwikkelingsfase van het project en kan onder meer bestaan uit het ontwikkelen van een projectconcept, het kwantificeren van kosten en baten en het opzetten van een financieringsstrategie.

Aanvragen kunnen ingediend worden tot en met 17 april 2026. Raadpleeg de leidraad voor verdere details.

Klimaat- en bodemprojecten

Daarnaast is er ook een oproep gelanceerd met 10 miljoen euro aan EU-financiering voor innovatieacties ter ondersteuning van projecten inzake bodemgezondheid en voedsel. Het project is erop gericht onderzoek en innovatie om te zetten in praktische oplossingen. Projecten moeten worden uitgevoerd in gebieden van minstens drie verschillende regionale of lokale overheden, die elk in een andere EU-land liggen.

Aanvragen kunnen ingediend worden tot en met 23 september 2026.

European Urban Initiative

Ten slotte zijn er nieuwe financieringsmogelijkheden beschikbaar onder de vierde European Urban Initiative (EUI) Actions call. In totaal wordt er 60 miljoen euro beschikbaar gesteld, waarbij projecten maximaal 2 miljoen euro kunnen ontvangen. Fondsen zijn beschikbaar voor steden met minimaal 25.000 inwoners die projecten willen uitvoeren in relatie tot de volgende zes thema’s:

  • Digitalisering, concurrentievermogen, innovatie en investeringen
  • Sociale inclusie en gelijkheid
  • Beveiliging, zekerheid en paraatheid
  • Betaalbare en duurzame woningen en gebouwen
  • Klimaat en schone energie
  • Mobiliteit

De vierde call is gericht op projecten die klaar zijn voor uitvoering of voortbouwen op bestaande initiatieven. Daarbij wordt verwacht dat ze binnen een periode van twee jaar worden afgerond. Daarnaast organiseert EUI diverse informatiesessies waarin decentrale overheden vragen kunnen stellen over het indienen van voorstellen en nadere toelichting krijgen op de vierde call.

Aanvragen kunnen worden ingediend tot en met 15 juni 2026.

Decentrale relevantie

Deze financieringsmogelijkheden zijn speciaal bedoeld voor decentrale overheden om steden groener en klimaatbestendiger te maken. De gemeente Breda heeft eerder 2,5 miljoen euro ontvangen van het European Urban Initiative Actions-programma om elektrische auto’s in te zetten in plaats van dieselgeneratoren bij evenementen. Ook nu kunnen decentrale overheden bestaande of nieuwe projecten ontwikkelen die bijdragen aan een groen en duurzaam klimaat. Voor meer informatie over de bovenstaande fondsen kunt u onze fondsenwijzer raadplegen. U kunt ook altijd via de helpdesk vragen stellen over Europese fondsen en subsidies.

Bronnen