De EU heeft de wens om koploper te zijn in kwantumtechnologie en Europa’s positie op het gebied van innovatie en technologische ontwikkeling te versterken. Hiervoor stelt zij een Kwantumverordening voor, voortbouwend op de bestaande Kwantumstrategie, die beoogt de economie, veiligheid, strategische autonomie en technologische soevereiniteit in Europa verder te versterken. De Commissie nodigt decentrale overheden en andere belanghebbenden uit om hun feedback op dit voorstel te geven. Dit kan tot 27 november 2025.
Achtergrond
De EU heeft in het Kompas voor Concurrentievermogen haar strategie voor een sterk en onafhankelijk Europa vastgesteld, gebaseerd op het Draghi-rapport. Een van de daaruit voortvloeiende initiatieven is het voorstel voor de Kwantumverordening. Kwantumtechnologie biedt aanzienlijke voordelen op het gebied van innovatie en technologische ontwikkeling. Zo maakt kwantumtechnologie het mogelijk om diep onder de grond of onder de zee kijken, zeer complexe rekentaken uit te voeren en gevoelige informatie veilig te verzenden.
Daarnaast kan kwantumtechnologie bijdragen aan snellere en nauwkeurigere medische diagnoses door analyses op celniveau te verbeteren. Met het initiatief voor een Kwantumverordening wil de Commissie het onderzoek, de ontwikkeling en de industriële toepassing van kwantumtechnologieën binnen de EU versnellen. Daarvoor structureert zij de raadpleging als drie pijlers met meerdere beleidskeuzes per pijler.
Eerste pijler: Onderzoek en innovatie versterken
Momenteel zijn de Europese initiatieven op het gebied van kwantum versnipperd. Dat leidt tot dubbel werk en vertraagde toepassing. Ook is er sprake van ongelijke toegang en vaardigheden tussen regio’s waarin bedrijven moeite hebben met het navigeren van de kwantuminfrastructuren. De verordening moet zorgen voor betere samenwerking tussen onderzoek, innovatie en industrie, zodat kennis sneller wordt omgezet in toepassingen en alle regio’s en bedrijven binnen de EU kunnen meedoen.
Tweede pijler: Industriële capaciteit en investering
Er zijn nog een aantal grote obstakels die in de weg zitten om kwantumtechnologie daadwerkelijk toe te passen in producten, bedrijven en industrieën. Er is bijvoorbeeld te weinig productiecapaciteit in Europa waardoor de EU afhankelijk is van technologie en faciliteiten buiten de EU. Er is onvoldoende capaciteit voor opschaling, te weinig gezamenlijke vraag in Europa, gebrek aan Europese samenwerking en tot slot zorgen ingewikkelde vergunningsprocedures voor veel vertraging. Binnen de tweede pijler wil de EU dat kwantumtechnologie binnen Europa zelf wordt ontwikkeld, geproduceerd en toegepast. Dit wil zij bereiken via gezamenlijke investeringen, strategische projecten en betere samenwerking tussen lidstaten en bedrijven.
Derde pijler: Versterken van de toeleveringsketen
Ten slotte heeft de EU nu te weinig overzicht en controle over de toeleveringsketen van kwantumtechnologie. De EU wil binnen deze pijler een gezamenlijk raamwerk opzetten om de toeleveringsketen beter te kunnen monitoren, risico’s tijdig te herkennen, afhankelijkheden van landen buiten de EU te verkleinen en meer samenwerking binnen de EU te bevorderen.
Feedback
Voor de precieze invulling van deze verordening vraagt de Commissie om input. Voor decentrale overheden biedt kwantumtechnologie kansen om data veiliger te beheren, innovatie in de regio te stimuleren en duurzame oplossingen sneller te realiseren. Zie hiervoor ook de bestedingsmogelijkheden in het Digital Europe Programma en Horizon Europe Programma, Pijler 2. U kunt tot 27 november 2025 feedback leveren op het voorstel voor een Kwantumverordening via het Have Your Say Portaal.
Bronnen
Raadpleging EU Quantum Act, Europese Commissie
Kwantum, Europese Commissie