De Commissie heeft een openbare raadpleging geopend om input te verzamelen voor een voorstel voor een verordening met betrekking tot gemeenschappelijke prestatiestandaarden voor datacentra in het kader van energie-efficiëntie en duurzaamheid. De Commissie wil input ontvangen van partijen met betrekking tot de noodzakelijkheid gezamenlijke bindende prestatienormen voor datacentra en de mogelijkheid om deze in te voeren. Het gaat hierbij om minimale standaarden ten aanzien van onder meer uitstoot, netbelasting, energiegebruik en gebruik van grondstoffen. De raadpleging staat open voor zowel EU-burgers, ondernemingen en instanties als (lokale) overheden. De raadpleging loopt van 21 september 2026 tot 14 december 2026.
Waar gaat de verordening over?
Om de concurrentiepositie van Europese lidstaten te verbeteren zet de Europese Commissie in navolging van het Draghi-rapport van 9 september 2024 in op het verdrievoudigen van de hoeveelheid datacentra in Europa in de komende vijf tot zeven jaar. De installatie van datacentra draagt bij aan het vergroten van de Europese rekenkracht, wat een belangrijk onderdeel vormt van de doelstelling om Europese digitale soevereiniteit en technologische onafhankelijkheid te realiseren.
Het toegenomen gebruik van datacentra in Europa gaat echter gepaard met een hoog energieverbruik. Naar verwachting van de Commissie zal het elektriciteitsgebruik door datacentra in 2030 tot 3.2% van het totale energiegebruik van de Europese Unie bedragen. In de digitale strategie van de Europese Unie wordt daarom de nadruk gelegd op de noodzaak van energie-efficiënte en duurzame datacentra, en wordt opgeroepen tot maatregelen die voor transparantie moeten zorgen ten aanzien van de ecologische voetafdruk van telecomexploitanten. Volgensartikel 12 en artikel 33, lid 3, van de herschikte Energie-efficiëntierichtlijn moet de Commissie nadere stappen ondernemen om te waarborgen dat datacentra duurzamere technologieën en praktijken invoeren en toepassen.
De Commissie heeft daarom een voorstel opgemaakt voor een verordening inzake gemeenschappelijke minimale prestatiestandaarden voor datacentra op het gebied van energie-efficiëntie en duurzaamheid. Onder deze verordening worden regels vastgesteld voor het gebruik van de verzamelde informatie voor de beoordeling van datacentra, door middel van elektronische labels die door de Europese databank voor datacentra worden afgegeven. De nieuwe gemeenschappelijke beoordelingsregeling heeft betrekking op individuele datacentra met een capaciteit van meer dan 500 kW.
Wat verandert er?
Sinds maart 2024 wordt een gemeenschappelijke Europese databank gehanteerd voor datacentra. Lidstaten zijn verplicht om eigenaars en exploitanten van datacentra met een stroomverbruik van ten minste 500 kW informatie met betrekking tot energie-efficiëntie en milieu-impact openbaar te laten maken. Dit geldt niet voor informatie die onder Unie- en nationaalrecht ter bescherming van handels- en bedrijfsgeheimen en van de vertrouwelijkheid valt. Onder de nieuwe verordening wordt vanaf 2027 een elektronisch label verstrekt aan data-centra op basis van door hen aangeleverde informatie. Hiermee kunnen nationale bevoegde autoriteiten en andere belanghebbenden via de databank nagaan welke datacentra informatie en kernprestatie-indicatoren hebben verstrekt en wat de kwaliteit van die verslagen is.
Het doel van de beoordelingsregeling is dat datacentra in dezelfde regio met elkaar kunnen worden vergeleken en dat efficiëntiemaatregelen in nieuwe of bestaande datacentra worden bevorderd. Dit moet leiden tot een vermindering van het energie- en waterverbruik van datacentra, maar ook het gebruik van emissiearme energie bevorderen, de efficiëntie van het net vergroten en het hergebruik van restwarmte in nabijgelegen installaties en warmtenetten mogelijk maken.
Decentrale relevantie
Gemeenten en provincies kunnen worden aangemerkt als bevoegd gezag in het kader van vergunningverlening voor de vestiging van datacenters, zoals natuurvergunningen en omgevingsvergunningen. Zo is er een omgevingsvergunning nodig voor het lozen van koelwater met een warmtevracht van meer dan 50 MW op een oppervlaktewater.
Hiermee spelen lokale overheden een belangrijke rol bij het beoordelen of de ontwikkeling en het gebruik van datacentra en de energie- en milieu-impact die hiermee gepaard gaat strookt met relevante Europese wetgeving, zoals de Kaderrichtlijn Water en de Natura 2000-richtlijn. Deze informatie kan door lokale overheden worden betrokken bij onder meer milieueffectrapportages. Daarbij geeft inzicht in de milieu-impact van datacenters lokale overheden ook handvatten om te bepalen of een verstrekte vergunning kan worden ingetrokken.
Dat er spanning kan ontstaan tussen de Europese regelgeving voor rapportage over de milieu-impact van datacentra en de uitvoering daarvan in de praktijk, blijkt uit recent onderzoek. Zo had de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in 2025 informatie beschikbaar over 104 datacentra, terwijl de branchevereniging Dutch Data Center Association (DDA) uitgaat van 186 commerciële datacentra met een meldplicht en een vermogen van minimaal 500 kW.
Het handhaven van bindende prestatienormen voor datacentra kan decentrale overheden helpen om verplichtingen onder Europees milieuwetgeving na te leven.
Het wetgevingsvoorstel wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2027.
Bronnen
Raadpleging voor minimale gemeenschappelijke prestatiestandaarden energie-efficiëntie en duurzaamheid datacentra, Europese Commissie
Persbericht: Commission enhances energy efficiency and sustainability of data centers in the EU, Europese Commissie.
Persbericht Lighthouse reports: Data centre silence, 30 september 2026, Lighthouse reports
Meer informatie
Milieubelastende activiteit datacentrum (paragraaf 3.7.3 Bal), Informatiepunt Leefomgeving
Milieueffectrapportages, Kenniscentrum Europa Decentraal