De gemeente Den Haag heeft sinds 1 januari 2025 een verbod ingesteld op fossiele buitenreclames. Hiermee wil de gemeente de gezondheid van haar inwoners en het milieu beschermen. De reisbranche gaf aan dat het verbod in strijd was met de Grondwet en Europese wet- en regelgeving, maar volgens Rechtbank Den Haag mag het verbod in stand mag blijven.
Het verbod of fossiele buitenreclame
Den Haag is de eerste stad ter wereld die fossiele reclames uit de openbare ruimte heeft geweerd en de eerste gemeente in Nederland die dit verbod via regelgeving, de Algemene Plaatselijke Verordening, heeft ingevoerd. Met het reclameverbod mag er in de openbare ruimte geen reclame worden getoond van fossiele brandstoffen, vliegvakanties, vliegtickets, grijze stroomcontracten, gascontracten, cruisereizen of auto’s met een fossiele of hybride brandstofmotor. Het verbod is een bewuste keuze van de gemeenteraad, en moet inwoners en bezoekers minder blootstellen aan reclame voor producten en diensten die bijdragen aan klimaatverandering en luchtvervuiling.
Niet in strijd met de Grondwet en EU-regelgeving
Enkele reisorganisaties spanden een kort geding aan. Zij stelden dat het reclameverbod in strijd is met de vrijheid van meningsuiting, zoals die is vastgelegd in artikel 7 van de Grondwet, artikel 10 van het Verdrag van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest). Volgens de reisorganisaties zou de vrijheid van ondernemerschap, zoals bedoeld in artikel 16 van het Handvest ook in het geding zijn. Het oordeel van de rechter stelde de gemeente Den Haag echter in het gelijk. De gemeente heeft voldoende onderbouwd dat het verbod geschikt en noodzakelijk is. Het beoogde doel, namelijk het beschermen van de gezondheid van inwoners en het bijdragen aan de bescherming van het klimaat en milieu, weegt zwaar.
Decentrale relevantie
De gemeente Den Haag heeft als eerste van alle Nederlandse gemeenten een verbod op fossiele buitenreclames ingevoerd. Dat het verbod via een APV is ingevoerd geeft een belangrijk signaal af aan andere overheden om op lokaal niveau bij te dragen aan een duurzamer milieu. Gemeenten die fossiele reclames willen weren, doen dat doorgaans via contracten, die vaak al snel een lange looptijd van zo’n tien jaar hebben. Het opnemen van een verbod op fossiele reclames in de APV heeft een veel snellere werking. Dat de rechter een verbod op fossiele buitenreclame in lokale regelgeving goedkeurt, is relevant voor andere decentrale overheden die willen bijdragen aan het terugdringen van klimaatverandering en het stimuleren van een gezond en duurzaam milieu.
Bronnen
Gemeente Den Haag tevreden met uitspraak rechter over fossiel reclameverbod, Gemeente Den Haag
Verbod op het maken van fossiele reclame in Den Haag blijft in stand, Rechtbank Den Haag
