De Europese Commissie heeft de emissiehandelssysteem-staatssteunrichtsnoeren (ETS: emissiehandelssysteem van de EU) gewijzigd (C/2026/196) en van toepassing verklaard. Daarmee is het kader voor compensatie van indirecte ETS-kosten aangepast. De wijziging verruimt de reikwijdte van compensatie en past de voorwaarden aan waaronder steun kan worden toegekend, waarbij lidstaten ervoor kunnen kiezen ook nieuw in aanmerking komende activiteiten te compenseren. Deze compensatie heeft betrekking op indirecte ETS-kosten die vanaf 2025 zijn gemaakt. Dit is relevant voor decentrale overheden omdat nationale keuzes over deze compensatie kunnen samenlopen met regionaal economisch en energiebeleid.
Aangepaste richtsnoeren voor ETS-staatssteun
De aanpassing betreft compensatie voor indirecte ETS-kosten die via elektriciteitsprijzen bij bedrijven terechtkomen. Binnen het aangepaste Europese staatssteunkader kunnen lidstaten dergelijke compensatie toekennen volgens de herziene voorwaarden van de richtsnoeren.
Wijzigingen in compensatie van indirecte ETS-kosten
- De aangepaste richtsnoeren verruimen de compensatiemogelijkheden door de kring van activiteiten die onder nationale compensatieregelingen kunnen vallen uit te breiden, waardoor lidstaten hun bestaande regelingen anders kunnen afbakenen dan voorheen.
- De voorwaarden waaronder compensatie kan worden toegekend zijn aangepast, zodat lidstaten bij de vaststelling van steun kunnen aansluiten bij actuele ontwikkelingen in elektriciteitsprijzen en emissiekosten, met ruimte voor een gefaseerde overgang wanneer aanpassingen ingrijpend zijn.
- De berekening van indirecte ETS-kosten is geactualiseerd door het gebruik van nieuwe CO₂-emissiefactoren en geografische indelingen, waarbij voor kosten die in 2025 zijn gemaakt nog de eerdere uitgangspunten gelden en nieuwe uitgangspunten van toepassing zijn op kosten vanaf 2026.
- De richtsnoeren voorzien daarnaast in verdere aanpassingen binnen het bestaande kader, zoals aanvullende uitwerkingen van berekeningsmethoden die relevant zijn voor de vaststelling van compensatiebedragen, maar die pas in een later stadium van toepassing worden.
Doorwerking naar decentrale beleidscontext
Dit besluit past de regels aan waarbinnen lidstaten staatssteun kunnen verlenen voor indirecte ETS-kosten, zonder dat dit gevolgen heeft voor de taken of verantwoordelijkheden van decentrale overheden. Voor decentrale overheden kan de wijziging samenlopen met bestaand regionaal economisch, industrie- of energiebeleid, voor zover nationale compensatieregelingen relevant zijn voor regionale activiteiten of projecten.
Samenvatting en decentrale relevantie
De gewijzigde ETS-staatssteunrichtsnoeren passen het kader aan waarbinnen lidstaten compensatie voor indirecte ETS-kosten vormgeven, onder meer door andere berekeningsuitgangspunten en een verruimde reikwijdte. Voor decentrale overheden verandert geen taak of verplichting, maar kan de nationale invulling van compensatieregelingen doorwerken in regionale economische en energiegerelateerde dossiers.
Bronnen:
- Commissie wijzigt richtsnoeren ETS-staatssteun, Europese Commissie
- Wijziging richtsnoeren staatssteunmaatregelen ETS-systeem, Europese Commissie
Meer informatie:
- Staatssteun – Europa decentraal, Kenniscentrum Europa Decentraal
- Klimaat en milieu – Europa decentraal, Kenniscentrum Europa Decentraal
- EU-regels op het gebied van luchtkwaliteit en CO2 – Europa decentraal, Kenniscentrum Europa Decentraal
- CO2 reductie & Emissiehandelssysteem – Europa decentraal, Kenniscentrum Europa Decentraal