De EU zit middenin de Digital Decade. Om digitalisering te bevorderen, stelt de Europese Unie beleid en wetgeving op, bijvoorbeeld op vlak digitale toegankelijkheid, cybersecurity, privacy en gegevensuitwisseling, en gebruik van digitale producten en artificiële intelligentie. Deze regels zijn ook voor Nederlandse decentrale overheden van belang. Daarom condenseert KED binnen het dossier Digitale Overheid zoveel mogelijk de wet- en regelgeving naar relevantie voor decentrale overheden.
Volgens de AVG zijn gegevensverwerkers verplicht om een eerste kopie van verwerkte persoonsgegevens te verschaffen als daarom wordt gevraagd. Maar moet dit kosteloos gebeuren? En wat als het nationale recht anders bepaalt? Het Hof van Justitie gaat hier in deze zaak op in.
Op 1 november 2023 organiseerde KED in samenwerking met de VNG een webinar over de Europese ontwikkelingen rondom cyberveiligheid. Onder leiding van moderator Barend Tensen (KED), gingen de panelleden Iris Meerts (burgermeester Wijk bij Duurstede en cyberburgemeester), Kato Vierbergen (VNG) en Martin Herz (KED) in gesprek.
De Europese Commissie heeft op 25 oktober 2023 ComPAct gepubliceerd: de Mededeling over de versterking van de Europese bestuurlijke ruimte. ComPAct is de eerste set maatregelen van de Commissie om decentrale overheden in heel Europa te ondersteunen.
De nieuwe ITS-richtlijn is goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. Deze Richtlijn vervangt Richtlijn 2010/40 en heeft de verduurzaming van vervoer en verbetering van routeplanners tot doel.
Het programma Connecting Europe Facility (CEF) Digitaal heeft op 16 oktober een derde reeks oproepen voor financiering geopend. Meer dan 240 miljoen euro wordt beschikbaar gesteld voor digitale infrastructuurprojecten. De Commissie verdeelt het bedrag over drie soorten projecten.
De Europese Commissie vraagt om feedback over een regeling voor cyberbeveiligingscertificering. Hiermee worden regels opgesteld voor het evalueren en certificeren van ICT-producten en -diensten op het gebied van cybersecurity. De deadline voor feedback is 31 oktober 2023.
In de afgelopen twee weken zijn er twee nieuwe verordeningen in werking getreden op het gebied van digitalisering: de Europese Chipsverordening en de Data Governance Verordening. Decentrale overheden kunnen mogelijk gevolgen ondervinden van deze nieuwe regels.
Op 27 september 2023 heeft de Europese Unie het eerste rapport over de staat van ‘The Digital Decade’ gepubliceerd. Hierin wordt gekeken of de EU op koers ligt voor het behalen van de doelen uit het Digital Decade Policy Programme 2030.
Kortetermijnverhuur wordt steeds populairder door online platforms als Airbnb en Booking.com. Deze kortetermijnverhuur heeft voordelen voor het toerisme in een regio, maar zorgt ook voor krapte op de woningmarkt. Decentrale overheden willen kortetermijnverhuur daarom aan banden leggen, maar daarvoor gelden in de EU en in Nederland verschillende regels. Met een nieuwe verordening over kortetermijnverhuur moeten de regels geharmoniseerd worden en moet er voor het uitwisselen van gegevens over kortetermijnverhuur een digitaal toegangspunt worden opgezet.
Op 6 september 2023 heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd om gegevensuitwisseling over sociale zekerheid makkelijker te maken. Door de coördinatie van sociale zekerheid te digitaliseren moet de toegang tot socialezekerheidsdiensten binnen Europa worden verbeterd. Ook voor decentrale overheden moet dat volgens de Commissie verschillende voordelen met zich meebrengen.
De Commissie heeft een adequaatheidsbesluit genomen over de gegevensstromen tussen de EU en de VS. Met een adequaatheidsbesluit geeft de Commissie aan dat er volgens de AVG een passend beschermingsniveau van persoonsgegevens wordt geboden. Hierdoor kunnen persoonsgegevens vanuit de EU nu veilig worden doorgegeven aan Amerikaanse bedrijven die aan het EU-VS-kader deelnemen, zonder dat er aanvullende waarborgen nodig zijn.
Net als in 2022 is Nederland aangemerkt als ‘Innovatieleider’ en dit heeft sterk te maken met de voortrekkersrol in de digitale transformatie. Ook steeg het op de lijst van meest concurrerende economieën van de 6e naar de 5e plaats.