Klimaat en milieu: belangrijke aandachtsgebieden voor de Europese Unie. De EU wil het milieu beschermen, herstellen en verbeteren. De Europese milieuwetgeving raakt aan diverse thema’s die voor decentrale overheden van belang zijn zoals natuurbescherming, schoon drinkwater of het verminderen van afval. Ook voor klimaat is er Europese regelgeving, bijvoorbeeld over klimaatdoelen, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie.
De opzet van de Europese elektriciteitsmarkt wordt hervormd, daarover heeft de Raad van Ministers van de Europese Unie een akkoord bereikt. Het doel daarvan is om de elektriciteitsprijzen minder afhankelijk te maken van de markt voor fossiele brandstoffen, aangezien deze nogal wisselvallig kan zijn. Hiermee wil de Raad zorgen voor een meer stabiliteit meer en bescherming van de consument.
Op 12 oktober 2023 wordt de EU-verordening voor alternatieve brandstoffen van kracht. Dit versnelt de uitrol van de oplaadinfrastructuur voor elektrische auto’s en vrachtwagen en de tankplaatsen voor voertuigen die aangedreven zijn met alternatieve brandstoffen, zoals waterstof en biofuel. Het doel van de verordening is om de CO2-uitstoot van het wegvervoer in de Europese Unie op korte termijn significant te verminderen.
De Europese Commissie heeft het nieuwe herstel- en veerkrachtplan van Nederland goedgekeurd. Nederland ontvangt subsidie van het fonds NextGenerationEU, die vooral voor de groene transitie van Nederland wordt ingezet.
De Raad van State heeft een uitspraak gedaan over het geschil tussen Provincie Utrecht en het isolatiebedrijf IsoSun, die huizen en woningen isoleert. Vaak bevinden zich tussen de spouwmuren vleermuizen, die volgens de Habitatsrichtlijn moeten worden beschermd. De Raad van State concludeert dat IsoSun niet voldoende maatregelen heeft genomen om vleermuizen te beschermen.
De Europese Commissie heeft nieuwe maatregelen aangenomen om bewust toegevoegde microplastics te beperken. Cosmetische producten zoals scrubs, tandpasta, maar ook kunstgras voor sportvelden mogen geen microplastics meer bevatten. Dit vermindert de plastic vervuiling en verbeterd het milieu.
Nederland mag aanzienlijke financiële steun verlenen voor de productie van waterstof. Op 28 juli 2023 heeft de Europese Commissie daartoe een Nederlandse steunregeling van 246 miljoen euro goedgekeurd. Nederland gaat deze regeling inzetten voor het ondersteunen van de productie van hernieuwbare waterstof.
De Urban Agenda for the EU (UAEU) zoekt partners voor twee nieuwe themapartnerschappen: ‘Food’ en ‘Cities of Equality’. Steden, regio’s, lidstaten, partnerstaten, stedelijke koepelorganisaties en andere instanties worden uitgenodigd om lid te worden. Aanmelden kan tot 29 september 2023.
De Europese Rekenkamer (ERK) bracht een rapport uit over de EU-klimaat- en energiedoelen voor 2020 en 2030. De doelen van 2020 behaald, maar deels dankzij externe factoren zoals de coronacrisis. De ERK waarschuwt in het rapport dat de doelen voor 2030 misschien niet worden behaald.
De Europese Commissie (EC) stelt voor om 430 miljoen euro uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) beschikbaar te stellen voor de ondersteuning van Europese boeren. Economische en ecologische factoren maken het lastiger voor Europese boeren om rond te komen. Lidstaten moeten nog over het voorstel stemmen.
Het IPO, de VNG, KED en NP RES hebben gezamenlijk met inbreng van enkele Ministeries een handreiking tot stand gebracht die de gevolgen voor de Noodverordening Hernieuwbare Energie in Nederland verder duidt. Deze artikelsgewijze uitleg is speciaal op de decentrale praktijk gericht.
Het Europees Parlement heeft ingestemd met een aantal wetsvoorstellen binnen het Fit for 55-pakket. Hiermee gaat het Parlement akkoord met hervormingen van het emissiehandelssysteem en de introductie van het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie en het Sociaal Klimaatfonds.
De Europese Unie is volgens de Europese Commissie te afhankelijk van derde landen voor de opwekking van duurzame energie. Daarom heeft ze een wetsvoorstel ingediend om de interne opwekkingscapaciteit te vergroten en CO2-opslag te stimuleren, namelijk de Net-Zero Industry Act (NZIA). Het voorstel zal invloed hebben op decentrale overheden, onder meer op het gebied van vergunningverstrekking, aanbesteden en ruimtelijke ordening.