Aanbestedingsplicht
In dit sub-dossier leest u meer over de aanbestedingsplicht voor decentrale overheden. Als het gaat om een overheidsopdracht of concessie boven de Europese drempelwaarde bestaat er namelijk een aanbestedingsplicht.
Vanaf 1 januari 2026 zijn lidstaten verplicht om verleende de-minimissteun in een centraal register op nationaal of EU-niveau te registreren. Nederland maakt gebruik van het centrale EU-register, het eAidRegister (hierna: eAir).
OntdekkenIn dit sub-dossier leest u meer over de aanbestedingsplicht voor decentrale overheden. Als het gaat om een overheidsopdracht of concessie boven de Europese drempelwaarde bestaat er namelijk een aanbestedingsplicht.
Tijdens aanbestedingen of tijdens de looptijd van een aanbesteed contract krijgen decentrale overheden er regelmatig mee te maken dat de oorspronkelijke opdracht gewijzigd moet worden. Het kan bijvoorbeeld blijken dat een geplande parkeergarage onvoldoende plekken zal hebben en dat er daarom een ander ontwerp moet komen of dat het wenselijk is geworden dat een inhuurkracht meer dan het oorspronkelijk overeengekomen aantal uren kan maken. Mogelijk gaat het dan om een wezenlijke wijziging. Wijzigingen zijn onder omstandigheden mogelijk, maar dit kan niet onbeperkt gebeuren.
Op deze pagina wordt ingegaan op de voorwaarden hiervan. Daarnaast benoemen we de situaties waarin er géén sprake is van een wezenlijke wijziging.
Decentrale overheden mogen opdrachten apart aanbesteden door ze te verdelen in percelen (artikel 46 lid 1 Richtlijn 2014/24). In artikel 1.5 lid 3 van de Aanbestedingswet 2012 is hier zelfs een verplichting voor opgenomen: “Een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf deelt een opdracht op in meerdere percelen, tenzij hij dit niet passend acht, in welk geval de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf dit motiveert in de aanbestedingsstukken”.
Op deze pagina kunt u meer lezen over percelen en het bepalen van de waarde van opdrachten.
Anders dan bij klassieke overheidsopdrachten is er bij concessieopdrachten sprake van een opdracht tot de uitvoering van werken of diensten, waarbij een deel van de tegenprestatie die de uitvoerende instantie ontvangt, bestaat uit het recht om het werk of de dienst te exploiteren. De ondernemer krijgt het exclusieve recht om die bepaalde activiteit te verrichten. Lees verder op deze pagina.
Decentrale overheden krijgen te maken met aanbestedingsregels zodra de drempelbedragen overschreden worden. De drie aanbestedingsrichtlijnen en de Aanbestedingswet 2012 regelen dit en hebben als doel het stimuleren van vrije en eerlijke concurrentie. De praktische uitwerking wordt verder geregeld door de ARW en de Gids Proportionaliteit.
Als één of meerdere bedrijven een overgroot deel van een bepaalde markt in handen hebben, kan dit een negatieve invloed hebben op de mededinging. Fusies, overnames van ondernemingen en de oprichting van joint ventures die boven bepaalde omzetgrenzen uitkomen, moeten daarom worden gemeld bij de Europese Commissie of bij de Autoriteit Consument en Markt.
Voldoet een steunmaatregel aan de vijf cumulatieve staatssteuncriteria, dan moet volgens de Europese staatssteunregels deze maatregel worden aangemeld bij de Europese Commissie. Een gemeente, provincie of waterschap kan echter onderzoeken of de steun mogelijk vrijgesteld kan worden van deze aanmeldingsplicht.
Ook bij steunverleningen aan ondernemingen die actief zijn in de sector van visserij en aquacultuur moet rekening worden gehouden met de staatssteunregels.
Door het vervagen van de grenzen binnen de EU krijgen decentrale overheden steeds vaker te maken met uitgezonden of gedetacheerde werknemers.
Per 19 maart 2020 geldt een tijdelijk liquiditeitssteunkader in verband met de economische gevolgen van het coronavirus.
Lidstaten kunnen op grond van het VWEU benadeelde organisaties compenseren voor geleden schade door uitzonderlijke omstandigheden, zoals ook de corona-uitbraak.
De Europese Commissie heeft in een mededeling aangegeven dat lidstaten bepaalde maatregelen kunnen nemen om de economie te stimuleren die buiten de staatssteunregels vallen.