Een nieuw Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028-2034, waarbij regio’s en steden een centrale rol spelen bij de vereenvoudiging en modernisering van het Cohesiebeleid, bepleit het Comité van de Regio’s in haar nieuwe ontwerpadviezen.
Achtergrond: modernisering van het MFK
De onderhandelingen over de nieuwe MFK zijn vol op gang. Zoals KED eerder al schreef, introduceert het nieuwe MFK ook veranderingen voor cohesiefondsen en andere decentraal relevante fondsen. De nieuwe Nationale en Regionale Partnerschapsplannen (NRPP’s) zijn bedoeld om verschillende Europese investeringsfondsen – zoals de cohesiefondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid – samen te brengen in één duidelijk kader. Dat moet zorgen voor meer samenhang. Tegelijk bestaat het risico dat besluiten vaker op nationaal niveau worden genomen, waardoor regio’s minder ruimte krijgen om zelf te bepalen waar en hoe het geld wordt ingezet.
Centrale rol voor de regio’s
Het Comité steunt deze voorgenomen modernisering, maar onderstreept dat regio’s en steden een volwaardige rol moeten behouden in de besluitvorming over het cohesiebeleid. Daarom doet het Comité een reeks voorstellen om te waarborgen dat zij ook bij de invoering van de NRPP’s daadwerkelijk betrokken blijven.
Voorstel I: Regionale checks
In de toespraak van Commissievoorzitter Von der Leyen op 11 november, introduceerde ze zogenoemde ‘Regional checks’. Deze moeten waarborgen dat regionale behoeften aan bod blijven komen bij het opstellen van de nationale plannen. In het ontwerpadvies bouwt het Comité voort op het voorstel van de Europese Commissie. Hierin stellen zij dat lidstaten voldoende moeten aantonen dat decentrale overheden, waaronder de regio’s, betrokken zijn geweest bij het opstellen van het plan.
Voorstel II: EU-training en hulp bij uitvoering van plannen
Onder het voorstel moeten de NRPP’s geplande hervormings-en investeringsmaatregelen bevatten die elk gekoppeld zijn aan een reeks mijlpalen en doelstellingen die behaald moeten worden. Pas als deze met succes behaald zijn vinden de betalingen plaats. Dit geldt dus ook voor cohesiefondsen, waar dat nu geregeld is via terugbetaling. Betalingen zijn onder de huidige structuur dus niet gebaseerd op een prestatiegericht karakter.
Het Comité wijst er echter op dat het vastleggen van vooraf bepaalde doelen en mijlpalen kan leiden tot extra administratieve lasten. Uitvoerende partijen, zoals regio’s, moeten hieraan voldoen om in aanmerking te komen voor financiering. Daarom roept het Comité de Commissie op om op EU-niveau technische ondersteuning en gerichte trainingen aan te bieden, zodat uitvoerders beter worden toegerust om aan deze vereisten te voldoen.
Wat betekent dit voor decentrale overheden?
Het Comité verwacht het ontwerpadvies goed te keuren tijdens de plenaire sessies op 6 mei. Hierna stuurt het Comité het advies naar de EU-instellingen, waaronder de Europese Commissie. Zij moeten het advies vervolgens betrekken bij de onderhandelingen over het MFK, die momenteel in volle gang zijn. Op die manier wordt geborgd dat de belangen van decentrale overheden in dit proces daadwerkelijk worden meegewogen.
Bronnen
- Future EU budget: regions demand power to block territorially blind national investment plans | European Committee of the Regions, Het Comité van de Regio’s
- Rethinking the Governance and Delivery of the Cohesion Policy Funds, Europese Commissie
- National and regional partnership plans, European territorial cooperation and EU facility 2028-2034, EPRS
Aanvullende informatie
- Cohesiefonden: De plannen van de Commissie uitgelegd, Europa Decentraal
- Strijd om EU-gelden: hoe decentrale overheden zich alvast kunnen voorbereiden, Europa Decentraal
- Toespraak Commissievoorzitter Von der Leyen bij het Europees Parlement over het MFK 2028-2034, Europese Commissie
