Nieuws

Publicatie: 25 oktober 2026

Door:

Op 14 oktober 2026 maakten de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie (hierna: Raad) de balans op over de geboekte voortgang van de routekaart voor één Europese markt. De voorstellen raken ook de decentrale praktijk. Gemeenten en provincies krijgen te maken met versnelde vergunningsprocedures en versnellingsgebieden, gemoderniseerde aanbestedingsregels en de digitalisering van de publieke sector. Daarbij wordt de nadruk gelegd op strategische sectoren en criteria. Uiterlijk eind 2027 moeten de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad overeenstemming bereiken over alle beleids- en wetgevingsvoorstellen in de routekaart. Zij tekenden deze gezamenlijke routekaart op 24 april 2026 en evalueren elk kwartaal de voortgang ervan. Europa zet met deze routekaart in op een sterkere, eerlijkere en meer geïntegreerde interne markt.

Vijf strategische bouwstenen

De routekaart omvat vijf strategische bouwstenen.

  1. Regels vereenvoudigen
  2. Een meer geïntegreerde interne markt, onder meer door de tien grootste barrières weg te nemen
  3. Opkomen voor sterke handelsbetrekkingen
  4. Verlaging van energieprijzen en decarbonisatie
  5. Stimuleren van de digitale en AI-transformatie

Voortgang

Volgens het evaluatierapport van 14 oktober 2026 zijn sinds de laatste evaluatie:

  • 13 voorstellen gelanceerd, waaronder het voorstel tot een verordening voor overheidsopdrachten (ook wel de Public Procurement Act). De huidige drie aanbestedingsrichtlijnen worden met dit voorstel vervangen door één verordening die rechtstreeks geldt. Volgens de Europese Commissie nemen inconsistenties en nationale verschillen hiermee af, wat bijdraagt aan de samenhang en voorspelbaarheid van het aanbestedingskader. Het terugbrengen van het aantal procedures en de verdere digitalisering van aanbestedingen met een gemeenschappelijk digitaal ecosysteem moet bijdragen aan de vereenvoudiging van regels. Bovendien wordt meer nadruk gelegd op de inhoud van overheidsopdrachten, met meer aandacht voor “de beste kwaliteit voor publiek geld” en de strategische doelstellingen van de EU. Lees voor meer informatie ons eerdere nieuwsbericht over dit voorstel.
  • 6 onderhandelingen gestart, waaronder over het voorstel tot instelling van Europese portemonnees voor ondernemingen. Het rechtsinstrument biedt marktdeelnemers en overheden een geharmoniseerd, betrouwbaar en gebruiksvriendelijk digitaal kader. Hiermee kunnen zij zich veilig identificeren en veilig gegevens uitwisselen over de EU-grenzen heen.

De onderstaande afbeelding laat de algehele voortgang van de routekaart zien. Voor een duidelijke tijdlijn over de stand van zaken per strategische bouwsteen verwijs ik u graag naar de website van de Europese Commissie.

Bron: One Europe, One Market roadmap, Europese Commissie (Webpagina voor het laatst geüpdatet op 14 oktober 2026)

De Raad verwelkomt de geboekte voortgang van belangrijke voorstellen. Tegelijkertijd benadrukt de Raad onder meer dat het belangrijk is te vorderen met de onderhandelingen over de af te leveren resultaten voor 2026.

De Raad verwijst onder meer naar de Industrial Accelerator Act. Dit voorstel tot een verordening omvat maatregelen voor de versnelling van de Europese industriële productie en de decarbonisatie in strategische sectoren. Het gaat onder andere om maatregelen die vergunningsprocedures voor industriële projecten versnellen. Lidstaten moeten één bevoegde autoriteit aanwijzen om die procedures te coördineren. Het voorstel bevat ook maatregelen die de ontwikkeling van industriële clusters in versnellingsgebieden voor industriële productie vergemakkelijken. Lidstaten dienen minimaal één versnellingsgebied voor industriële productie aan te wijzen. Daarnaast voorziet het voorstel in regels over de toepassing van “Made in EU”-oorsprongsvereisten en koolstofarme vereisten bij aanbestedingen (en subsidies) voor bepaalde strategische producten. Lees voor meer informatie ons eerdere nieuwsbericht over dit voorstel.

Ik verwijs u ook graag naar andere prioriteiten die de Raad noemt voor 2026, zoals het European Grids Package. Het European Grids Package moet samen met het Energy Highway-initiatief bijdragen aan een efficiënte energiestroom binnen Europa, waarin goedkopere schone energie is opgenomen en waardoor de elektrificatie wordt versneld. Dit pakket omvat onder meer een voorstel om vergunningsprocedures voor energie-infrastructuurprojecten te versnellen. Dit moet bijdragen aan de snellere uitrol ervan. Lees voor meer informatie ons eerdere nieuwsbericht over dit voorstel.

Bovendien wil de Raad de onderhandelingen over meerdere omnibuspakketten vorderen, waaronder de milieuomnibus. De milieuomnibus omvat voorstellen om milieuwetgeving te vereenvoudigen, met name op het gebied van industriële emissies, circulaire economie en milieubeoordelingen. Zo lichtte KED het voorstel tot het versnellen van milieubeoordelingen in vergunningsprocedures uit. Voor strategische sectoren gelden nog snellere procedures en een speciale toolbox. Milieucontactpunten spelen een rol bij de coördinatie ervan.

Wat kun je als decentrale overheid nu al doen?

Hoewel het Europees Parlement en de Raad over veel voorstellen nog overeenstemming moeten bereiken, kunnen gemeenten en provincies alvast in kaart brengen wat de strategische koers van de EU mogelijk betekent voor hun lokale beleid.

Versnellen

Onder andere de Industrial Accelerator Act, het European Grids Package en het voorstel tot het versnellen van milieubeoordelingen laten zien dat Europa vergunningsprocedures wil versnellen. Dat wordt met name zichtbaar in de vergunningsprocedures van strategische projecten. Ook milieueffectbeoordelingen worden versneld. Hoewel de voorstellen nog niet zijn aangenomen, kunnen overheden nu al in gesprek over de coördinatie van dergelijke procedures. Daarnaast is de verplichting tot het aanwijzen van ten minste één versnellingsgebied voor industriële productie relevant voor gemeenten en provincies. Versnellingsgebieden hebben gevolgen voor vergunningen, ruimtelijke ordening en regionale economische ontwikkeling.

Aanbestedingen

Uit de Industrial Accelerator Act en de Public Procurement Act blijkt dat de aanbestedingen nadrukkelijker worden gekoppeld aan criteria, zoals kwaliteit, strategische doelstellingen van de EU, en EU-oorsprongs- en koolstofarme vereisten. Bovendien is de herziening van het aanbestedingskader een kerndossier voor gemeenten en provincies om in de gaten te houden. Zij kunnen alvast in kaart brengen wat de gevolgen van de Public Procurement Act zijn. Denk aan de procedures, de drempels, de digitale systemen en het eigen inkoopbeleid en de standaarddocumenten. Let wel: het voorstel kan nog wijzigen. De verordening is pas twee jaar na de inwerkingtreding ervan van toepassing. Tot die tijd blijven de huidige aanbestedingsregels gelden.

Digitalisering

Gemeenten en provincies kunnen zich alvast voorbereiden op de verdere digitalisering van de publieke sector. Denk bijvoorbeeld aan de impact van het voorstel tot instelling van Europese portemonnees voor ondernemingen. In BNC Fiche 3 over deze verordening staat onder meer dat decentrale overheden verplicht worden om “European Business Wallets” te accepteren voor een aantal belangrijke onderdelen binnen hun processen, zoals administratieve processen en rapportageverplichtingen. Let wel: ook dit voorstel kan nog wijzigen.

Bronnen:

Meer informatie: