Decentrale overheden kopen allerlei zaken in. Een dergelijke inkoopopdracht heet een aanbesteding. Bij aanbestedingen dienen decentrale overheden zich aan bepaalde regels te houden. Deze regels zien op een betere afstemming tussen vraag en aanbod en een goed functionerende interne markt.
Een aanbestedende dienst kan bij bijzonder complexe opdrachten, zoals omvangrijke projecten voor geïntegreerde vervoersinfrastructuur of een opdracht voor een groot computernetwerk, gebruik maken van de concurrentiegerichte dialoog. Het is nodig dat er innovatieve oplossingen vereist zijn en er niet gegund kan worden zonder voorafgaande onderhandelingen. Hier leest u meer over deze aanbestedingsprocedure.
De mededingingsprocedure met onderhandeling is één van de Europese aanbestedingsprocedures. Deze procedure mag alleen onder bepaalde omstandigheden toegepast worden, bijvoorbeeld als de openbare of niet-openbare procedure zonder onderhandelingen waarschijnlijk niet tot bevredigende resultaten zou leiden. Dit is het geval wanneer de aanbestedende dienst een complexe aankoop doet, bijvoorbeeld voor een groot ICT-project.
Een aanbestedende dienst kan bij een aanbestedingsprocedure kiezen voor de niet-openbare procedure. De aanbestedende dienst plaatst een oproep tot mededinging, waarop iedere geïnteresseerde ondernemer (gegadigde) een aanvraag tot deelneming kan indienen. Vervolgens kunnen alleen de door de aanbestedende dienst aangezochte ondernemers zich inschrijven (artikel 28 lid 2 Richtlijn 2014/24).
De openbare procedure mag altijd worden toegepast bij opdrachten boven de Europese drempelwaarde en bestaat uit één ronde. Wanneer een aanbestedende dienst bij een aanbesteding kiest voor deze procedure, moet er een oproep tot mededinging worden geplaatst. Dit gebeurt door middel van een openbare aankondiging. Onderhandelen met inschrijvers is niet toegestaan.
Aanbestedende diensten kunnen in een aanbestedingsprocedure eisen stellen om ervoor te zorgen dat ondernemers over de nodige economische en financiële draagkracht beschikken om het contract uit te voeren. Om aan deze eis te voldoen, kan een ondernemer zich in sommige gevallen beroepen op de draagkracht van andere lichamen.
In de twee gevoegde Roemeense zaken heeft de Advocaat-Generaal (AG) geconcludeerd dat een subsidie dient te worden terugbetaald bij schendingen van nationale aanbestedingsregels. Aanbestedende diensten handelen in dat geval volgens de AG bij de uitgaven van Europese subsidiegelden in strijd met het beginsel van goed financieel beheer.
Aanbestedende diensten moeten ondernemers op gelijke en niet-discriminerende wijze behandelen en transparantie betrachten in hun handelen. Maar hoe moet het begrip ‘ondernemer’ in dat kader geïnterpreteerd worden? Het Europese Hof van Justitie heeft zich onlangs onder andere uitgelaten over het begrip ‘ondernemer’ in de zaak van een Spaans gezondheidszorgconsortium.
Aanbestedende diensten zijn verplicht opdrachten te gunnen op basis van objectieve criteria waarbij het discriminatieverbod en de beginselen van transparantie en gelijke behandeling in acht moeten worden genomen. Het Europese Hof van Justitie heeft zich onlangs over onder meer de naleving van deze beginselen gebogen in de zaak eVigilo.
Op welke wijze kan de samenleving worden betrokken bij publieke taken? Meer specifiek, hoe kan rekening worden gehouden met maatschappelijke doelen en de betrokkenheid van burgers bij het uitoefenen van bepaalde overheidstaken? Op deze pagina leest u meer over maatschappelijk aanbesteden, wat dat inhoudt en het ‘right to challenge’.
Decentrale overheden mogen ook bij een opdracht waarbij de waarde onder de Europese aanbestedingsdrempels een zogenoemde beroepsfout als uitzonderingsgrond toepassen. Wel dient bij de opdracht een grensoverschrijdend belang te zijn. Dit volgt uit een recente uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Een overheid kan bij een aanbesteding gebruik maken van een zogenaamde ‘aankondiging van vrijwillige transparantie vooraf’. Hierdoor ervaren zij momenteel in de praktijk als aanbestedende dienst vanuit de Rechtsbeschermingsrichtlijnen bezien een bepaalde mate van rechtszekerheid wanneer zij uiteindelijk onderhands een overeenkomst wil sluiten.
Een onderdeel van een overheidsdienst mag zonder aanbesteding geen opdracht gunnen aan een ander onderdeel van deze dienst waarover het geen toezicht oefent. Dit volgt uit een recente Duitse zaak bij het Hof over de gunning van een zogenoemde in house opdracht.