Het Digitale Omnibuspakket is een omvangrijk voorstel dat diverse digitaliseringswetten wijzigt. In deze editie kijken we naar wijzigingen in de privacy- en datawetgeving.
Lees meer
Cultuur wordt een speerpunt van Europees beleid. Dankzij een nieuwe EU-verklaring krijgen decentrale overheden meer mogelijkheden én financiering om cultuur te verbinden aan regionale ontwikkeling, onderwijs, erfgoed en maatschappelijke opgaven.
In reactie op de stijgende prijzen van meststoffen stelt de Europese Commissie concrete maatregelen voor die voortbouwen op het actieplan voor meststoffen. Zij wil € 540 miljoen beschikbaar stellen voor de landbouwsector en gerichte aanpassingen doorvoeren binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid om landbouwers te steunen.
De EU heeft een politiek akkoord bereikt over nieuwe regels voor terugkeer die het Europese terugkeerbeleid ingrijpend veranderen. Met één geharmoniseerd systeem, snellere procedures en stevigere handhaving zet de Unie een stap richting effectievere terugkeer, binnen de kaders van fundamentele rechten.
Een nieuw EMN-onderzoek analyseert hoe Europese landen asielopvang organiseren en in hoeverre financiële toelagen worden ingezet als alternatief voor opvang in natura. De bevindingen bieden ook voor Nederlandse gemeenten relevante inzichten in flexibele opvangvormen die autonomie, integratie en opvangcapaciteit kunnen ondersteunen.
De Raad van de Europese Unie heeft een nieuwe richtlijn aangenomen die het makkelijker maakt voor ‘mobiele EU-burgers’ om hun actieve en passieve kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen uit te kunnen oefenen. De herziening heeft hoogstwaarschijnlijk met name gevolgen voor de informatieverplichtingen van gemeenten.
De Commissie heeft het voorjaarspakket van het Europees Semester 2026 goedgekeurd. Hierin doet zij aanbevelingen aan lidstaten om de concurrentiekracht, weerbaarheid en strategische autonomie van de EU te versterken. Voor Nederland ligt de nadruk op het versnellen van woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en een betere samenwerking tussen nationale en decentrale overheden.
De Europese Commissie beschrijft in haar jaarlijkse Mededeling de toestand van de EU-visserij en stippelt vangstmogelijkheden voor 2027 uit. De Europese visserijregels raken vissers en de kust- en havengemeenten waar zij gevestigd zijn. Feedback geven op de mededeling van de Commissie kan tot en met 31 augustus 2026.
De omzettingstermijn van Richtlijn (EU) 2023/970 over beloningstransparantie is verstreken. Dit betekent dat nieuwe regels voor loontransparantie van kracht zijn. Decentrale overheden krijgen hierdoor nieuwe verplichtingen ten aanzien van hun werknemers.
De Nederlandse bestuursrechter heeft een uitspraak gedaan over de interpretatie van EU-recht waaruit blijkt dat derdelanders recht hebben op toegang tot een ‘onvoorwaardelijke’ vorm van opvang. Dit kan doorwerken in de opvangverplichtingen van gemeenten ten aanzien van derdelanders.
De Europese Commissie ziet voortgang bij de invoering van het EU-migratie- en asielpact, dat vanaf juni 2026 volledig geldt. Tegelijk benadrukt de Verklaring van Chișinău het belang van mensenrechten, solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid binnen het Europese migratiebeleid.
De Europese Commissie wil EU-regels eenvoudiger, duidelijker en beter uitvoerbaar maken. Met minder overlap, minder administratieve lasten en snellere handhaving moet de regelgeving beter aansluiten op de praktijk. Ook lokale overheden krijgen hierbij meer inspraak en ondersteuning.
Het Europees Parlement heeft ingestemd met een ontwerp voor de Terugkeerverordening. De verordening vervangt de Terugkeerrichtlijn uit 2008 en werkt straks rechtstreeks door in Nederlandse wetgeving. Voor decentrale overheden heeft dit gevolgen voor de opvang van asielzoekers en de lokale uitvoering.