Nieuws

Publicatie: 26 januari 2026

Door:

De Europese Commissie (hierna Commissie) zet in op strenger en meer geharmoniseerd toezicht op zee, visimport en drinkwater. Via een consultatie over het toekomstige Oceaanbeleid, de invoering van een digitaal vangstcertificaat voor visimport en aangescherpte monitoring van PFAS in drinkwater vergroot de EU haar grip op gegevens, controle en rapportage. De uitvoering van deze maatregelen landt grotendeels in bestaande nationale en regionale uitvoeringsketens, met gevolgen voor havens, waterbeheer en bestuurlijke afwegingen.

Consultatie over het Oceaanbeleid

De Commissie heeft een consultatie met feedbackronde geopend ter voorbereiding op het Oceaanbeleid, waarvan de vaststelling in 2026 wordt voorzien. Met deze consultatie verzamelt de zijinput voor de verdere uitwerking van het initiatief. Reacties kunnen worden ingediend tot 9 februari 2026 en staan open voor stakeholders, experts en burgers.

Doorwerking naar regionaal zee- en kustbeleid

  • De consultatie raakt aan thema’s als maritieme ruimtelijke ordening, kustbeheer en natuur- en gebiedsbeleid, waar decentrale overheden gelegen aan de kust bij betrokken zijn.
  • Mogelijke toekomstige keuzes op EU-niveau kunnen doorwerken in de afstemming tussen nationale beleidskaders voor zee en kust en bestaande decentrale taken.
  • Regionale en lokale partijen kunnen via deze consultatie hun perspectief inbrengen op de voorbereiding van het Europese beleidskader.

Visimport: digitaal vangstcertificaat tegen IUU-visserij

De Commissie heeft een digitaal vangstcertificaat ingevoerd voor alle visserijproducten die de Europese Unie (EU) binnenkomen. Het systeem is in werking sinds 10 januari 2026 en heeft als doel de importcontrole te versterken en illegale, niet gemelde en ongereguleerde (IUU) visserij tegen te gaan. Het vangstcertificaat wordt verwerkt via CATCH, het EU-IT-systeem dat het bestaande catch-certificeringskader ondersteunt.

Gevolgen voor havenlogistiek en toezicht

  • De invoering van het digitale vangstcertificaat grijpt direct in op bestaande haven logistieke processen. Onvolledige of foutieve CATCH-dossiers kunnen leiden tot vertraging bij lossing, opslag of vrijgave van visserijproducten, terwijl risicoselectie en controles door de NVWA samenvallen met logistieke kernmomenten bij binnenkomst in de haven.
  • De digitalisering van vangstcertificaten via CATCH maakt de importketen afhankelijker van tijdige en correcte digitale dossiers. Voor importeurs en inspectiediensten betekent dit dat administratieve fouten sneller kunnen leiden tot vertraging bij vrijgave, met gevolgen voor opslag, doorvoer en logistieke planning in havengebieden.
  • De toepassing van CATCH vindt plaats binnen de bestaande nationale import- en controleketen, waarin de NVWA en Douane een centrale rol vervullen bij de beoordeling en vrijgave van visserijproducten uit derde landen.

Drinkwater: PFAS-monitoring en rapportage

De verplichtingen voor PFAS-monitoring en -rapportage van drinkwater volgen uit de herziene Drinkwaterrichtlijn (2020/2184). De daarin opgenomen PFAS-parametrische waarden en bijbehorende rapportageverplichtingen zijn van toepassing sinds 12 januari 2026. De Commissie heeft in 2024 technische richtsnoeren gepubliceerd (C/2024/4910) waarin de geharmoniseerde analysemethoden en monitoringpraktijk nader zijn uitgewerkt.

Gebruik van PFAS-gegevens in decentrale besluitvorming

  • De toepassing van de PFAS-monitoring en -rapportage werkt door in de waterketen rond drinkwaterbronnen en omgevingskwaliteit. Provincies, waterschappen en gemeenten zijn hierbij betrokken via hun taken op het gebied van grond- en oppervlaktewaterbeheer, bronbescherming en ruimtelijke besluitvorming.
  • PFAS-meetresultaten kunnen een rol spelen in bestaande gebieds- en vergunningdossiers, bijvoorbeeld bij activiteiten in of nabij grondwaterbeschermingsgebieden of bij lozingen op oppervlaktewater. Dit kan aanleiding geven tot bestuurlijke afstemming, zonder dat dit automatisch leidt tot wijziging van bestaande vergunningen.
  • De geharmoniseerde monitoring leidt tot consistenter vastgelegde meetgegevens, inclusief formele meldingen van overschrijdingen of incidenten richting het Rijk en de Commissie. Deze gegevens kunnen worden betrokken bij bestuurlijke afwegingen en communicatie richting omgeving, afhankelijk van de nationale doorwerking.
  • Drinkwaterbedrijven voeren de monitoring uit binnen het nationale kader en op basis van de Europese technische richtsnoeren. Decentrale overheden zijn geen uitvoerder van metingen, maar gebruiken de uitkomsten in hun eigen beleids- en besluitvormingsprocessen.

Bronnen

Meer informatie