Nieuws

Publicatie: 16 februari 2026

Door:

Naar aanleiding van meerdere raadplegingen heeft de Europese Commissie (hierna Commissie) eind vorig jaar het oude DAEB Vrijstellingbesluit (Besluit (EU) 2025/2630) herzien en het nieuwe Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630 (“Besluit” en/of “Vrijstellingsbesluit”) aangenomen, dat per 8 januari 2026 van kracht is. Het besluit benoemt meerdere nieuwe kaders waaronder decentrale overheden steun mogen verlenen, mits zij voldoen aan de criteria. Daarnaast zijn ook meerdere artikelen aangepast, toegevoegd of verwijderd. Het oude DAEB Vrijstellingsbesluit is ingetrokken en vervangen door het nieuwe Besluit 2025/2630.

Uitbreiding van het herziene DAEB Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630

1. Nieuwe compensatiedrempel

De compensatiedrempel is met het nieuwe besluit verhoogd naar € 20 miljoen per onderneming die een DAEB verricht (art. 2(1)(a)). Wanneer het compensatiebedrag varieert gedurende de toewijzingsperiode, moet het jaarlijkse bedrag worden berekend als het gemiddelde van de jaarlijkse compensatiebedragen die naar verwachting gedurende die toewijzingsperiode zullen worden toegekend (art. 2(2)).

Voor DAEB-steun op basis van het DAEB-Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630 met betrekking tot sociale behoeften geldt geen plafond. Dit geldt onder andere voor DAEB’s op het gebied van zorg en kinderopvang, toegang tot de arbeidsmarkt en herintreding, sociale huisvesting en zorg voor en sociale inclusie van kwetsbare groepen en met inbegrip van toegankelijkheid en diensten voor hulptechnologie voor mensen met een beperking (art. 2(1)(c)).

Voor sociale en betaalbare huisvesting is de compensatie niet langer beperkt tot:
a) Grondkostensubsidies;
b) sanerings- en projectsteun van het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV);
c) borging van leningen (onder een garantiestelsel) aan corporaties door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).

Decentrale overheden mogen in aanvulling daarop DAEB-compensatie toekennen in steunvormen die verenigbaar zijn met de relevante artikelen en de bijlage van het DAEB-vrijstellingsbesluit.

Daarnaast zijn ook de compensatiedrempels ten behoeve van het verrichten van een DAEB voor lucht- of zeeverbindingen met eilanden aangepast (red. zie hiervoor artikel 2(f) en (g)).

2. Nieuwe controles op overcompensatie

De regels voor compensatie uit het Besluit uit 2009 worden vervangen door de regels over overcompensatie uit DAEB-Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630. Een van de wijzigingen die zijn opgenomen in het Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630 gaat over de verlenging van de controletermijn op overcompensatie. Deze termijn is uitgebreid van drie naar vijf jaar, zowel gedurende de toewijzingsperiode als aan het einde daarvan (art. 7(1)). Daarnaast zijn er drie nieuwe artikelen toegevoegd op het gebied van ex ante (“vooraf”) berekeningen, het vervallen van ex post (“achteraf”) controles en terugvorderingen (art. 7(2), (3) en (4)).

Voor meer informatie over de inhoud van de artikelen zie:

3. Uitbreiding van het toepassingsgebied van huisvestingen

Nieuwe toevoegingen aan het nieuwe Vrijstellingsbesluit zijn de eenvoudiger staatssteunregels in het kader van sociale, betaalbare en een mix van beide (mits het voldoet aan de relevante artikelen van het besluit) huisvestingen. Onder het  oude Vrijstellingsbesluit Besluit C (2011) 9380, het Besluit uit 2009 en de  Woningwet, mochten decentrale overheden alleen een aanvullende DAEB toewijzen voor activiteiten die niet onder artikel 45-47 van het Woningwet vallen.

Sinds het nieuwe Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630 mogen decentrale overheden een aanvullende DAEB toewijzen aan ondernemingen voor activiteiten die wel onder de Woningwet vallen, mits ze voldoen aan:

  • Artikelen van het Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630;
  • Bijlage van het Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630; en
  • Een goede motivering (beschrijving) waarom de activiteiten die onder de Woningwet vallen moeten worden gecompenseerd.

Dit betekent dat decentrale overheden niet meer beperkt worden door de Woningwet en het 2009 Besluit, mits ze voldoen aan de relevante artikelen van het aanvullende DAEB zoals beschreven in het DAEB Vrijstellingsbesluit (EU) 2025/2630.

4. Nieuwe transparantie regels

Decentrale overheden moeten vanaf 1 januari 2028 alle steun boven € 1 miljoen per onderneming en per DAEB gedurende de toewijzingsperiode registreren in een centraal register, naar verwachting via het eAir (art. 8(1)). Het registreren van de verleende steun onder de DAEB Vrijstellingsbesluit 2025/2630 moet uiterlijk 20 werkdagen na de verlening van de steun worden geregistreerd. Daarnaast zijn de decentrale overheden (steunverstrekkers) verplicht om gedurende 10 jaar vanaf de datum waarop de steun is verleend een register bij te houden van de verleende steun.

Daarnaast vervalt de rapportageverplichting (preambule, para 43). Het aanleveren van een rapportage over 2024 en 2025 is niet verplicht, maar deze kan nog wel op vrijwillige basis worden ingediend. De Europese Commissie zal nadere informatie verstrekken voordat de nieuwe transparantieverplichtingen in 2028 van toepassing worden.

5. Nieuwe transparantie regels

Het nieuwe Besluit beschrijft 3 situaties waarin de overgangsbepalingen gelden (art. 9):

  1. Toegewezen DAEB op basis van het oude DAEB-vrijstellingsbesluit 2012/21/EU
  2. Sociale DAEB die onder het oude DAEB-vrijstellingsbesluit 2012/21/EU zijn toegewezen en die vóór de inwerkingtreding van het nieuwe besluit van kracht zijn geworden;
  3. Steunregelingen of individuele steunmaatregelen die al vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Vrijstellingsbesluit van kracht waren en die onder de oude Vrijstelingsbesluit 2012/21/EU niet verenigbaar waren met de interne markt en ook niet waren vrijgesteld van de aanmeldingsverplichting;

Daarnaast heeft de Europese Commissie met betrekking tot het nieuwe besluit een informatiepakket samengesteld, bestaande uit:

Aangepaste staatssteunregels voor het DAEB Vrijstellingsbesluit

De EU Recht en beleid pagina’s over de DAEB en sociale en betaalbare huisvestingen zijn herzien en aangepast volgens het nieuwe Vrijstellingsbesluit:

KED werkt samen met het ministerie van BZK aan een Q&A over sociale, betaalbare en gemengde huisvesting voor decentrale overheden. Houd deze website in de gaten voor updates. Mocht u vragen hebben over deze onderwerpen, stel dan een vraag via de helpdesk.

Bron

DAEB – Mededingingsbeleid, Europese Commissie
Commissie onderneemt actie voor meer betaalbare woningen in Europa, Europese Commissie

Meer informatie

Staatssteunregels DAEB, KED
Sociale en betaalbare huisvesting, KED
Rapportages, KED
De-minimisregister, KED