Strategie voor duurzame chemische stoffen voor een gifvrij milieu

26 oktober 2020Klimaat Milieu

De vervuiling van lucht, water en land moet tot nul worden gebracht. Dat is het doel van de Strategie voor Duurzame Chemische Stoffen. Met deze strategie wil de Europese Commissie mens en milieu beter beschermen tegen gevaarlijke chemische stoffen. De strategie is ook gericht op het stimuleren van innovatieve ideeën en oplossingen.

Maatregelen

In de Strategie voor Duurzame Chemische Stoffen worden concrete maatregelen aangekondigd om chemische stoffen veilig en duurzaam te maken. De schadelijkste chemische stoffen mogen helemaal niet meer worden gebruikt, tenzij ze essentieel zijn voor de samenleving. De chemische industrie wordt bij de overgang ondersteund vanuit de faciliteit voor herstel en veerkracht. In dit bericht worden de belangrijkste maatregelen uit de strategie toegelicht.

Bescherming van gezondheid en milieu

De Commissie wil veilige en duurzame ontwerpcriteria voor chemische stoffen ontwikkelen. Daarnaast komt er een verbod op producten die schadelijke chemische stoffen bevatten, tenzij bewezen is dat het gebruik van deze stoffen essentieel is voor de samenleving. De overgang naar het produceren van duurzame chemische stoffen wordt gemeten aan de hand van kritieke prestatie indicatoren (KPI’s), vast te stellen in samenwerking met belanghebbenden in de sector. Ook moet de wetgeving inzake industriële emissies het gebruik van veiliger chemische stoffen door de industrie bevorderen.

De Commissie stelt verder een reeks maatregelen voor om poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) uit te faseren. PFAS mogen alleen nog maar worden gebruikt als het van essentieel belang is voor de samenleving. Voor sanering en het ontwikkelen van alternatieven komt er een financiële regeling.

Circulair gebruik grondstoffen

Het is de bedoeling schadelijke stoffen in textiel, verpakkingen, meubels, elektronica en ICT en bouwproducten te minimaliseren. Dit is onderdeel van het Duurzaam Productbeleid Initiatief. De Commissie wil product paspoorten ontwikkelen om informatie over de chemische samenstelling van producten inzichtelijk te maken.

Innovatie stimuleren en het concurrentieniveau van de EU bevorderen

De Commissie wil de regels voor chemische stoffen strenger gaan handhaven, en een

onderzoeks- en innovatieagenda voor chemische stoffen opzetten. Het doel is ontbrekende kennis over de effecten van chemische stoffen aan te vullen, innovatie te bevorderen en af te stappen van dierproeven. Voor het ontwikkelen, toepassen en het gebruik van duurzaam ontworpen stoffen, materialen en producten komt financiële steun beschikbaar. Dit wil de Commissie doen met EU-investerings- en financieringsinstrumenten als Horizon Europa of het LIFE-programma.

Verandering van de wetgeving

De EU-regels voor chemische stoffen zijn ondergebracht in de REACH-Verordening en de Richtlijn Indeling, Etikettering en Verpakking. De Commissie wil deze wetgeving herzien en aanscherpen. Beoordelingsprocedures van chemische stoffen zijn complex en kunnen leiden tot inefficiënt gebruik en onnodige administratieve lasten. De Commissie onderzoekt het  invoeren van het “één stof, één beoordeling”-beginsel om regels eenvoudiger en duidelijker te maken. Verder komt een actueel overzicht beschikbaar van alle geplande en lopende initiatieven op het gebied van chemische stoffen.

Aanpakken non-compliance

De Commissie wil non-compliance met de relevante chemische stoffen wetgeving harder aanpakken op basis van het principe “geen gegevens, geen markt”, en “de vervuiler betaalt”. De Commissie wil dat bereiken met audits gericht op de verplichtingen uit REACH.

Door

Lisa Scheffers en Jos Pees, Kenniscentrum Europa decentraal

Bron

Chemicals Strategy for Sustainability: Towards a Toxic-Free Environment, de Europese Commissie
Green Deal: Commissie keurt, als stap naar gifvrij milieu, nieuwe strategie voor chemische stoffen goed, de Europese Commissie

Meer informatie

Sustainable product policy & ecodesign, de Europese Commissie
Industriële emissies, Kenniscentrum Europa decentraal
Chemische stoffen, Kenniscentrum Europa decentraal