Klimaat en milieu: belangrijke aandachtsgebieden voor de Europese Unie. De EU wil het milieu beschermen, herstellen en verbeteren. De Europese milieuwetgeving raakt aan diverse thema’s die voor decentrale overheden van belang zijn zoals natuurbescherming, schoon drinkwater of het verminderen van afval. Ook voor klimaat is er Europese regelgeving, bijvoorbeeld over klimaatdoelen, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie.
De bescherming van grondwater is een prioriteit in het Europese milieubeleid. Een goede toestand van het grondwater is namelijk van belang voor drinkwaterbronnen en ecosystemen. Verontreiniging en onttrekking van water leiden tot de verslechtering van het grondwaterpeil en de grondwaterkwaliteit.
Europese regelgeving moet ervoor zorgen dat water dat voor menselijke consumptie bestemd is veilig geconsumeerd kan worden. De Kaderrichtlijn Water en Drinkwaterrichtlijn zijn belangrijke instrumenten hiervoor.
Er is in Europa een groeiende vraag naar water voor huishoudens en economische en industriële activiteiten. Tegelijkertijd zetten watervervuiling en klimaatverandering de waterkwaliteit en -kwantiteit steeds meer onder druk. Er zullen steeds meer extreme weersomstandigheden optreden die te maken hebben met water, zoals droogte en overstromingen. Waterbeheer is bij uitstek grensoverstijgend, daarom heeft de Europese Unie regels opgesteld voor waterbeheer en de bescherming van waterkwaliteit.
De lozing van afvalwater kan het milieu aantasten. Afvalwater moet daarom gezuiverd worden. In de Europese Unie zijn minimumeisen opgesteld voor de behandeling van afvalwater in de Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Decentrale overheden hebben hiermee te maken, bijvoorbeeld bij de inzameling en zuivering van afvalwater.
Om burgerparticipatie in hernieuwbare energieprojecten verder te stimuleren heeft de EU het concept ‘energiegemeenschappen’ geïntroduceerd in de energiewetgeving. Via energiegemeenschappen kunnen burgers, lokale overheden en kleine ondernemingen samen energie opwekken, delen en verkopen.
Het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) is het EU-brede kader voor landbouwsubsidies en plattelandsontwikkeling. Voor de periode van 2021-2027 heeft de Europese Commissie 387 miljard euro uitgetrokken voor het GLB en daarmee is het één van de belangrijkste uitgavenposten van de Europese Unie.
De gevolgen van klimaatverandering worden in Europa steeds merkbaarder. Klimaatadaptatie, namelijk het doen van vroegtijdige aanpassingen, moet Europa klimaatbestendiger maken.
Het energieverbruik in 2030 moet omlaag – dit is het doel van de EU. Daarom zijn er Europese energie-efficiëntie eisen voor verschillende sectoren, zoals gebouwen, de vervoerssector, de verwarmings- en koelingssector.
Het Europese Hof van Justitie heeft op 7 november 2019 uitspraak gedaan over de door Griekse rechter gestelde prejudiciële vragen over de publieke inspraak bij een milieueffectrapportage. Hierbij gaat het Hof in op voorwaarden waaraan de procedure omtrent publieke inspraak moet voldoen. Daarnaast geeft het Hof antwoord op een tweede vraag over een nationale regeling over het instellen van een termijn van beroep.
Het milieubeleid van de Europese Unie is er op gericht om het milieu te beschermen, te herstellen en te verbeteren. Het milieubeleid raakt dan ook aan diverse thema’s zoals vogelbescherming, schoon drinkwater en het verminderen van afval. Hier vindt u de Europese wet- en regelgeving op het gebied van milieu die van belang is voor decentrale overheden.
Decentrale overheden kunnen op verschillende terreinen te maken krijgen met Europese regels op het gebied van broeikasgassen. Er worden bijvoorbeeld eisen gesteld aan luchtkwaliteit en aan de uitstoot van CO2 en luchtverontreinigende stoffen.
De negatieve effecten van het verbruik van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen zijn steeds merkbaarder. De EU wil in 2050 klimaatneutraal zijn om de gevolgen van klimaatverandering te beperken.