Elektrische apparaten – zoals Wi-Fi routers of wasdrogers – verbruiken in de standby-stand veel energie waarvoor we onnodig betalen. Om hierop te besparen, heeft de EU onlangs nieuwe strengere regels ingevoerd om zulke apparaten energiezuiniger te maken. Deze regels zijn ook van toepassing op decentrale overheden en ondersteunen het realiseren van lokale energiebesparingsdoelen.
Nieuwe EU-regels voor energiezuinige apparaten
De nieuwe Ecodesign-verordening (Vo 2023/826) stelt eisen aan het ecologisch ontwerp van elektrische en elektronische apparaten in de uitstand, de standby-stand en de netwerkgebonden standby-stand. Dit houdt in dat producten zo ontworpen moeten worden dat hun milieuprestaties over de volledige levensduur verbeteren, met bijzondere aandacht voor energie-efficiëntie. Dit betreft onder andere huishoudelijke apparaten – zoals koffieapparaten en elektrische fornuizen – en kantoorapparaten, waaronder verstelbare bureaus en printers. Voor het eerst vallen ook gemotoriseerd meubilair en bouwelementen onder de regelgeving, aangezien dit soort producten steeds vaker binnen de EU worden verkocht.
In de Verordening is een volledige lijst opgenomen van de producten die onder de nieuwe regels vallen. Deze regels sluiten aan bij de bredere doelstellingen van het REPowerEU-initiatief, dat gericht is op het versterken van de energiezekerheid in Europa. Het efficiënter beheren van energieverbruik, verkleint de afhankelijkheid van energie-import uit het buitenland en draagt tegelijkertijd bij aan het verbeteren van het klimaat.
Het efficiënter beheren van energieverbruik, verkleint de afhankelijkheid van energie-import uit het buitenland en draagt tegelijkertijd bij aan het verbeteren van het klimaat.
Slim energieverbruik: goed voor milieu en portemonnee
De nieuwe regels zijn sinds 9 mei 2025 in werking getreden en hebben alleen betrekking op nieuwe producten die vanaf die datum in de EU in de handel worden gebracht. De verwachting is dat de nieuwe maatregelen tegen 2030 een jaarlijkse elektriciteitsbesparing van 4 TWh opleveren. Volgens Dan Jørgensen, de Commissaris voor Energie en Huisvesting, is dat meer dan genoeg om één miljoen elektrische auto’s van stroom te voorzien. Bovendien moet het de CO2-uitstoot met 1,4 miljoen ton verminderen. Voor de consumenten betekent dit lagere energierekeningen, waarbij geschat wordt dat tegen 2030 de collectieve besparingen zo’n €530 miljoen per jaar bedragen.
Met een geleidelijke vervanging van bestaande apparaten door nieuwe apparaten die aan de lagere limieten voldoen, zullen de energiebesparingen nog verder oplopen. Een onderdeel van de nieuwe regelgeving is dat gedetailleerde informatie over het verbruik van apparaten in de standby-stand toegankelijk wordt gemaakt, zodat consumenten geïnformeerde beslissingen over aankopen kunnen maken.
De verwachting is dat de nieuwe maatregelen tegen 2030 een jaarlijkse elektriciteitsbesparing van 4 TWh opleveren.
Decentrale relevantie
De nieuwe Europese Ecodesign-regels hebben ook gevolgen voor gemeenten en provincies die zelf grote aantallen elektrische apparaten aanschaffen, zoals routers, koffieapparaten, motorisch verstelbare bureaus en elektrische zonneschermen. Decentrale overheden kunnen bijdragen aan duurzaamheid door via hun inkoopbeleid alleen nieuwe producten aan te schaffen die voldoen aan de nieuwe normen. Bovendien dragen de nieuwe regels bij aan lokale energiebesparingsdoelen en kunnen deze worden opgenomen in de regionale energiestrategieën (RES). Tot slot ligt er een taak voor decentrale overheden om burgers voor te lichten over de nieuwe EU-regels, aangezien veel mensen zich niet bewust zijn of vergeten hoeveel energie huishoudelijke apparaten onnodig verbruiken.
Bronnen
Minder sluipverbruik van elektrische apparaten door nieuwe EU-regels, Vertegenwoordiging in Nederland van de Europese Commissie
EU consumers to save energy with new limits to ‘standby’ modes of electrical appliances, Europese Commissie