In het inbreukenpakket voor januari 2026 van de Europese Commissie (hierna Commissie) wordt Nederland meerdere malen benoemd. Nederland heeft niet voldaan aan meerdere wettelijke kaders, waaronder:
- De omzetting van de richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten;
- De omzetting van de richtlijn kredietovereenkomsten voor consumenten;
- Onvolledige omzetting van de Europese toegankelijkheidsrichtlijn.
Wat is een inbreukenpakket?
De Commissie is volgens artikel 258 en 260 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bevoegd om juridische stappen te nemen tegen een lidstaat die zijn verplichtingen onder het Unierecht niet nakomt. Vervolgens kan de Commissie het volgende doen:
- Een verzoek tot informatie indienen dat moet worden beantwoord binnen een bepaalde termijn (een aanmaningsbrief).
- Een formeel verzoek tot naleving van het Unierecht en de maatregelen ter naleving aan de Commissie te sturen binnen een bepaalde termijn (een met redenen omkleed advies).
- Als de lidstaat daarna nog steeds niet voldoet, kan de Commissie besluiten om de lidstaat voor het Hof van Justitie van de EU te brengen.
Voor meer informatie over de inhoud en juridisch grondslag van het pakket, zie ook ons eerdere nieuwsbericht.
Inbreukenpakket 2026
De inhoud van het pakket met aanmaningsbrieven en met redenen omklede adviezen aan Nederland is breed. In dit artikel beschrijven wij de onderdelen die relevant zijn voor decentrale overheden. Voor het volledige pakket verwijzen wij naar de pagina van de Commissie.
1. Een aanmaningsbrief aan Nederland
Op 30 januari 2026 heeft de Commissie haar inbreukpakket gepubliceerd. Daarin stuurde zij een aanmaningsbrief in het kader van niet-naleving van kennisgevingen van nationale maatregelen tot omzetting van verschillende Richtlijnen.
a) Geluidemissies buitenshuis:
De EC heeft aan Nederland (red. en meerdere landen) een aanmaningsbrief gestuurd voor het niet kennisgeven van nationale maatregelen met betrekking tot de omzetting van Richtlijn (EU) 2024/2839 wat betreft bepaalde rapportagevereisten op het gebied van voedsel en voedselingrediënten, geluidsemissies buitenshuis, patiëntenrechten en radioapparatuur.
Deze richtlijn vereenvoudigt rapportagevereisten, onder meer met betrekking tot Richtlijn 2000/14/EG over geluidsemissies van materieel voor gebruik buitenshuis. Nederland heeft de vereiste maatregelen niet binnen de termijn of slechts gedeeltelijk meegedeeld. Nederland krijgt twee maanden om alsnog te reageren en de volledige omzetting te melden. Zo niet, dan kan de Commissie een met redenen omkleed advies uitbrengen.
Voor decentrale overheden is het van belang om zich aan de benoemde Richtlijnen te houden. Voor meer informatie over materieel gebruik buitenshuis zie ook: Geluidhinder-Milieubeleid, KED.
b) Persoonsgegevens:
Ook hier is Nederland aangesproken op het niet melden van de volledige nationale omzettingsmaatregelen van Richtlijn (EU) 2023/2123 met het oog op de aanpassing ervan aan de Unievoorschriften inzake de bescherming van persoonsgegevens. Deze Richtlijn past Besluit 2005/671/JBZ aan zodat de regels voor informatie-uitwisseling over terroristische misdrijven in lijn zijn met de EU-regels voor gegevensbescherming, zoals vastgelegd in Richtlijn (EU) 2016/680 inzake de bescherming van persoonsgegevens bij rechtshandhaving.
Richtlijn 2016/680 is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen.
Ook hier krijgt Nederland twee maanden om te antwoorden en Richtlijn (EU) 2023/2123 volledig om te zetten in nationale wetgeving en de genomen maatregelen mee te delen aan de EC.
Voor meer informatie over de toepassing van de genoemde Richtlijnen en verwerken van persoonsgegevens, zie ook: Verwerken van persoonsgegevens, KED.
2. Een met redenen omkleed advies aan Nederland
Toegankelijkheid digitale producten en diensten
Daarnaast heeft de Commissie een aanvullend met redenen omkleed advies gestuurd aan onder meer Nederland wegens onvolledige omzetting van Richtlijn (EU) 2019/882 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten.
Deze Europese toegankelijkheidsrichtlijn verplicht dat essentiële producten toegankelijk zijn voor mensen met een beperking door bindende Europese eisen in te stellen. Door hun omzetting moeten die regels gelden voor alle marktdeelnemers die dergelijke producten in omloop brengen. De omzettingstermijn verstreek op 28 juni 2022, en marktdeelnemers moeten sinds 28 juni 2025 voldoen aan de gemeenschappelijke EU-toegankelijkheidsvereisten.
Volgens de Commissie vertoont de Nederlandse omzetting nog lacunes, onder meer rond toegankelijkheid bij noodoproepen, het toepassingsgebied, definities en handhavingsbepalingen. Nederland krijgt twee maanden om te reageren en de nodige maatregelen te nemen. Doet het dat niet, dan kan de Commissie de zaak voorleggen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Voor meer informatie over de toepassingsgebied, inhoud, omzetting en toezicht zie ook: Richtlijn Toegankelijkheid digitale producten en diensten, KED.
Wat betekent dit voor de decentrale overheden?
Omdat Nederland maatregelen moet treffen om het Unierecht na te leven, dienen decentrale overheden een actieve rol te vervullen bij de uitvoering daarvan. Bijvoorbeeld bij het toezicht op geluidsnormen, de verwerking van persoonsgegevens overeenkomstig de AVG en het waarborgen van de toegankelijkheid van essentiële producten en diensten.
Decentrale overheden die met bovengenoemde richtlijnen werken, dienen de nationale wetgeving toe te passen en deze zoveel mogelijk richtlijnconform (EU-conform) te interpreteren, totdat de nationale wetgeving volledig en in overeenstemming is gebracht met het Unierecht.
Bron
Inbreukenpakket voor januari: voornaamste beslissingen, Europese Commissie
Handhaving: veelgestelde vragen, Europese Commissie
Inbreukenpakket januari 2026: Commissie zet stappen tegen Nederland in acht dossiers | Expertisecentrum Europees Recht, Ministerie van Buitenlandse Zaken
Meer informatie
Nederland door de Commissie op de vingers getikt: wat betekent dit voor decentrale overheden?, Kenniscentrum Europa Decentraal
Richtlijn Toegankelijkheid digitale producten en diensten, Kenniscentrum Europa Decentraal
EU Toegankelijkheidsrichtlijn: een gelijk speelveld creëren voor iedereen, Kenniscentrum Europa Decentraal
Geluidhinder-Milieubeleid, Kenniscentrum Europa Decentraal
Verwerken van persoonsgegevens, Kenniscentrum Europa Decentraal
Inbreukprocedures in de EU, Europese Commissie
