EU-migratie- en asielpact: stand van zaken en uitdagingen op weg naar 2026
Na de goedkeuring van het migratie- en asielpact krijgen EU-lidstaten twee jaar om zich voor te bereiden op de uitvoering vanaf juni 2026. De EUAA monitort de voortgang en de Commissie publiceerde hierover een verslag gebaseerd op nationale situaties.
Drie miljard extra voor migratieaanpak en opvang Oekraïense vluchtelingen
De Europese Commissie stelt 3 miljard euro extra beschikbaar voor migratiebeleid en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Deze uitbreiding van het EU-budget heeft ook gevolgen voor decentrale overheden. In dit artikel staat wat er verandert en waar aandacht voor nodig is.
Einde van tijdelijke bescherming voor derdelanders: wat betekent dit voor gemeenten?
Op 23 april 2025 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State drie belangrijke uitspraken over de tijdelijke bescherming van ‘derdelanders’ uit Oekraïne. Deze uitspraken hebben niet alleen juridische gevolgen voor de betrokken personen, maar raken ook direct het gemeentelijk beleid rond opvang, terugkeer en integratie.
Asiel en migratie
Europese regels over asiel en migratie hebben gevolgen voor gemeenten en provincies, onder meer bij de opvang van asielzoekers, de huisvesting van statushouders en de uitvoering van integratie- en terugkeerbeleid.
Mag een overheid asielstatushouders verplichten te slagen voor een inburgeringsexamen op straffe van een boete?
Mag een overheid een asielstatushouder verplichten om te slagen voor een inburgeringsexamen? Als het examen niet binnen de gestelde termijn behaald wordt, mag de overheid de asielstatushouder dan een boete opleggen? Het Hof van Justitie van de EU gaat in op prejudiciële vragen van de Raad van State over deze kwestie.
Beweging op het Europees migratiedossier? Migratietop in perspectief
Tijdens de recente migratietop in Brussel is door EU-leiders gesproken over strengere maatregelen voor de uitzetting van afgewezen asielzoekers en de bestrijding van mensensmokkel. De oprichting van opvangcentra buiten de EU (‘terugkeerhubs’) en versnelde implementatie van het migratiepact worden door de Commissie onderzocht.
Moet de vluchtelingenstatus worden toegekend aan een vrouw die zich vereenzelvigt met de fundamentele waarde van gendergelijkheid en hier in haar thuisland om vervolgd kan worden?
In zaak C-646/21 oordeelt het Hof van dat als een vrouw zich vereenzelvigd heeft met de ‘westerse normen’ omtrent gendergelijkheid en dit bij terugkeer kan leiden tot vervolging in haar thuisland, haar de vluchtelingenstatus verleend moet worden.
Migratie- en asielpact officieel aangenomen
Op 14 mei 2024 heeft de Raad van de Europese Unie het nieuwe Migratie en Asielpact officieel aangenomen. Het Pact bestaat uit tien wetgevingsbesluiten die samen de hervorming van het Europese migratie en asielbeleid moeten bewerkstelligen. Maar wat betekent dit nu voor decentrale overheden?
Kan een lidstaat de bijstandsaanvraag van een ouder met afgeleid verblijfsrecht afwijzen omdat die daarmee een onredelijke belasting van het sociale stelsel zou vormen?
Vervalt het verblijfsrecht van en EU-onderdaan die afhankelijk is van een familielid die rechtmatig gebruik heeft gemaakt van het recht op vrij verkeer van werknemers, zodra het afhankelijke familielid een uitkering aanvraagt?
Beëindiging recht op tijdelijke bescherming van derdelanders uit Oekraïne
De tijdelijke bescherming van derdelanders uit Oekraïne eindigt op 4 maart 2024. Dit heeft de Raad van State geoordeeld op 17 januari 2024. Het gevolg is dat deze groep vluchtelingen uit Oekraïne vanaf dat moment geen recht heeft op verblijf in Nederland op grond van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.
Commissievoorstel verlenging Richtlijn Tijdelijke Bescherming
De Europese Commissie heeft voorgesteld om de toepassing van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming te verlengen tot in ieder geval 3 Maart 2025. Als dit voorstel wordt aangenomen behouden vluchtelingen uit Oekraïne ten minste tot die datum hun recht op opvang en bescherming in de EU.