Het begrip migratie omvat eenieder die zijn eigen land verlaat en zich in een ander land wil vestigen. Het gaat hierbij om interne migratie en migratie vanuit derde landen. Interne migratie houdt in dat burgers van de ene naar de andere lidstaat verhuizen. Bij migratie vanuit derde landen kan het gaan om arbeidsmigranten of vluchtelingen.
De EU start met de eerste jaarlijkse ronde voor migratieplanning. Dat klinkt groot, maar raakt heel lokaal: wie vangen we op, welke voorzieningen zijn nodig, en hoe houden we inwoners betrokken? Hier wordt Europees beleid directe praktijk voor gemeenten en provincies.
Tijdens de top in Kopenhagen presenteerde de Commissie een nieuwe gedeelde agenda, met nadruk op samenwerking tussen lidstaten en bestuurslagen. Migratie wordt zo meer een gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid, met gevolgen voor gemeenten en regio’s.
Na de goedkeuring van het migratie- en asielpact krijgen EU-lidstaten twee jaar om zich voor te bereiden op de uitvoering vanaf juni 2026. De EUAA monitort de voortgang en de Commissie publiceerde hierover een verslag gebaseerd op nationale situaties.
De Europese Commissie stelt 3 miljard euro extra beschikbaar voor migratiebeleid en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Deze uitbreiding van het EU-budget heeft ook gevolgen voor decentrale overheden. In dit artikel staat wat er verandert en waar aandacht voor nodig is.
Op 23 april 2025 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State drie belangrijke uitspraken over de tijdelijke bescherming van ‘derdelanders’ uit Oekraïne. Deze uitspraken hebben niet alleen juridische gevolgen voor de betrokken personen, maar raken ook direct het gemeentelijk beleid rond opvang, terugkeer en integratie.
Europese regels over asiel en migratie hebben gevolgen voor gemeenten en provincies, onder meer bij de opvang van asielzoekers, de huisvesting van statushouders en de uitvoering van integratie- en terugkeerbeleid.
Mag een overheid een asielstatushouder verplichten om te slagen voor een inburgeringsexamen? Als het examen niet binnen de gestelde termijn behaald wordt, mag de overheid de asielstatushouder dan een boete opleggen? Het Hof van Justitie van de EU gaat in op prejudiciële vragen van de Raad van State over deze kwestie.
Tijdens de recente migratietop in Brussel is door EU-leiders gesproken over strengere maatregelen voor de uitzetting van afgewezen asielzoekers en de bestrijding van mensensmokkel. De oprichting van opvangcentra buiten de EU (‘terugkeerhubs’) en versnelde implementatie van het migratiepact worden door de Commissie onderzocht.
In zaak C-646/21 oordeelt het Hof van dat als een vrouw zich vereenzelvigd heeft met de ‘westerse normen’ omtrent gendergelijkheid en dit bij terugkeer kan leiden tot vervolging in haar thuisland, haar de vluchtelingenstatus verleend moet worden.
Op 14 mei 2024 heeft de Raad van de Europese Unie het nieuwe Migratie en Asielpact officieel aangenomen. Het Pact bestaat uit tien wetgevingsbesluiten die samen de hervorming van het Europese migratie en asielbeleid moeten bewerkstelligen. Maar wat betekent dit nu voor decentrale overheden?
Vervalt het verblijfsrecht van en EU-onderdaan die afhankelijk is van een familielid die rechtmatig gebruik heeft gemaakt van het recht op vrij verkeer van werknemers, zodra het afhankelijke familielid een uitkering aanvraagt?