Klimaat en milieu: belangrijke aandachtsgebieden voor de Europese Unie. De EU wil het milieu beschermen, herstellen en verbeteren. De Europese milieuwetgeving raakt aan diverse thema’s die voor decentrale overheden van belang zijn zoals natuurbescherming, schoon drinkwater of het verminderen van afval. Ook voor klimaat is er Europese regelgeving, bijvoorbeeld over klimaatdoelen, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie.
Bioafval omvat gft-afval van huishoudens, organisch afval van bedrijven en groenafval. Bij het storten van bioafval kunnen broeikasgasemissies vrijkomen. De Europese Unie stelt daarom dat bioafval gescheiden moet worden ingezameld.
Elektrische en elektronische apparatuur bevat schaarse en dure hulpbronnen die kunnen worden hergebruikt, maar bevat ook gevaarlijk materiaal. Er zijn daarom regels voor de inzameling en verwerking . Zo moeten particulieren kosteloos AEEA kunnen inleveren
Wat is de toestand van een groot stuk natuurgebied in een bepaalde provincie? Kan een waterschap iets vertellen over het effect van lozingen op water in een bepaald gebied? Of welke plannen of voorstellen heeft de gemeente die een effect hebben op de bodem? Dit zijn vragen die kunnen spelen bij burgers of bedrijven. Decentrale overheden dienen hier informatie over te verstrekken. Burgers en bedrijven hebben namelijk recht op toegang tot deze milieu-informatie.
Het energiebeleid is de kern van vele (inter)nationale klimaatafspraken. Het Europees energiebeleid is dan ook veelomvattend en strekt van thema’s zoals duurzame energieopwekking tot aan de introductie van energielabels voor producten en gebouwen. Decentrale overheden zijn essentieel bij de uitvoering van het Europees energiebeleid.
Milieuorganisaties kunnen voortaan milieubesluiten van EU-instellingen, die gericht zijn op de lidstaten en hun decentrale overheden, aanvechten. Het Gerecht verklaart in deze zaak dat de voorwaarde (rechtstreeks en individueel geraakt worden) van art. 263 VWEU ook geldt voor maatregelen die niet tot de verzoeker zijn gericht, maar hem wel rechtstreeks raken. Europese milieuregels worden uiteindelijk via nationale wetgeving op decentraal niveau geïmplementeerd.
Vanuit Europa zijn er regels om omgevingslawaai te voorkomen en te verminderen. Provincies en gemeenten moeten geluidbelastingkaarten opstellen.
In Nederland en in de EU wordt veel afval geproduceerd. Europese afvalwetgeving heeft als doel om de hoeveelheid afval te verminderen en mogelijke schadelijke gevolgen voor het milieu en de gezondheid te beperken.