Onze gemeente gaat een pakket schadeverzekeringen inkopen. Bij het ramen van de opdrachtwaarde willen wij weten of wij de assurantiebelasting moeten meetellen. De verzekeraar brengt die belasting bij ons in rekening bovenop de premie. Als wij de belasting meetellen, komt de raming boven de Europese drempel uit. Zonder de belasting blijft de raming eronder. Hoe zit dit?
Antwoord in het kort
Voor verzekeringsdiensten bepaalt de Richtlijn dat de raming uitgaat van de te betalen premie en andere vormen van beloning. De Richtlijn zegt niets over assurantiebelasting en het Hof van Justitie heeft zich hierover niet uitgesproken. Naar de tekst van de Nederlandse wet is assurantiebelasting geen onderdeel van de premie. Zij is ook geen beloning voor de verzekeraar, omdat de verzekeraar haar afdraagt aan de Belastingdienst. Op grond daarvan kan een aanbestedende dienst zich op het standpunt stellen dat assurantiebelasting niet meetelt in de raming. Die keuze legt de aanbestedende dienst vast, met de reden ervoor.
Hoofdregel voor de raming
De hoofdregel voor het ramen van de waarde van een overheidsopdracht staat in artikel 5, lid 1, van Richtlijn 2014/24. De raming is gebaseerd op het totale bedrag, exclusief btw, zoals de aanbestedende dienst dat schat. Deze bepaling is geïmplementeerd in artikel 2.15 van de Aanbestedingswet 2012. De Richtlijn noemt dus één belasting die buiten de raming blijft: btw. Meer over de waardebepaling leest u op de pagina Drempelwaarden voor aanbestedingen.
Geen rechtspraak
Het Hof van Justitie en de Nederlandse rechter hebben zich niet uitgesproken over assurantiebelasting bij de raming van de opdrachtwaarde. De uitleg hieronder volgt uit de tekst van de Richtlijn, de Aanbestedingswet 2012 en de Wet op belastingen van rechtsverkeer. Zij is daarmee een verdedigbare lezing, geen vaststaand recht. De bindende uitleg van de Richtlijn is aan het Hof van Justitie.
Bijzondere regel voor verzekeringsdiensten
Voor verzekeringsdiensten geeft artikel 5, lid 13, aanhef en onder a, van de Richtlijn een specifieke grondslag voor de raming: de te betalen premie en andere vormen van beloning. Deze bepaling is geïmplementeerd in artikel 2.17, aanhef en onder a, van de Aanbestedingswet 2012. De vraag is dus of assurantiebelasting onder een van deze twee categorieën valt.
Assurantiebelasting is geen premie
De Richtlijn definieert het begrip premie niet. De Nederlandse wetgever doet dat wel. Artikel 22, lid 2, van de Wet op belastingen van rechtsverkeer omschrijft de premie als het totale bedrag dat in verband met de verzekering in rekening wordt gebracht, de assurantiebelasting daaronder niet begrepen. De assurantiebelasting wordt dus over de premie geheven, maar maakt er juridisch geen onderdeel van uit.
Assurantiebelasting is geen beloning
Andere vormen van beloning zijn bedragen die een vergoeding vormen voor de diensten van de opdrachtnemer. Een voorbeeld is de fee die een assurantietussenpersoon bij de aanbestedende dienst in rekening brengt. Assurantiebelasting heeft een ander karakter. Het is een wettelijke belasting op verzekeringen. De verzekeraar, of in sommige gevallen een aangewezen tussenpersoon, int de belasting bij de verzekeringnemer en draagt haar af aan de Belastingdienst (zie de pagina Assurantiebelasting van de Belastingdienst). Het bedrag is geen beloning voor de verzekeraar of tussenpersoon. Dat de aanbestedende dienst het bedrag uiteindelijk betaalt, maakt het nog geen onderdeel van de geraamde waarde van de verzekeringsdienst.
Keuze vastleggen
Artikel 5, lid 3, van de Richtlijn, geïmplementeerd in artikel 2.14 van de Aanbestedingswet 2012, bepaalt dat een aanbestedende dienst de berekeningsmethode niet kiest met het oogmerk de opdracht aan de Richtlijn te onttrekken. Zolang rechtspraak ontbreekt, doet een aanbestedende dienst die assurantiebelasting buiten de raming laat er goed aan de gekozen berekeningswijze en de reden ervoor vast te leggen. Komt de raming met assurantiebelasting boven de Europese drempel en zonder eronder, dan is extra zorgvuldigheid op zijn plaats.
Motorrijtuigenbelasting
Voor motorrijtuigenbelasting ligt het eenvoudiger. Die belasting betaalt de houder van het voertuig rechtstreeks aan de Belastingdienst. Zij maakt geen deel uit van een overeenkomst met een opdrachtnemer en valt daarom buiten de raming van een opdracht voor leveringen of diensten.
Meer informatie
Drempelwaarden voor aanbestedingen, Kenniscentrum Europa Decentraal
Verzekeringen en aanbesteden, Kenniscentrum Europa Decentraal
KED legt uit: Contractduur en waardebepaling, Kenniscentrum Europa Decentraal
Waardeberekening, PIANOo
Richtlijn 2014/24, EUR-Lex
Aanbestedingswet 2012, wetten.overheid.nl
Wet op belastingen van rechtsverkeer, wetten.overheid.nl
Assurantiebelasting, Belastingdienst