Mededinging in het sociaal domein

Gemeenten hebben verantwoordelijkheden op het gebied van zorg in het sociaal domein. In dit kader zijn de volgende wetten (en diverse onderliggende regelgeving en besluiten) van toepassing:

  • Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo);
  • Jeugdwet;
  • Participatiewet (onder meer tot wijziging van de Wet Werk en Bijstand (WBB), Wet op de sociale werkvoorziening (WSW), Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) en enkele andere wetten gericht op bevordering tot deelname aan de arbeidsmarkt voor mensen met arbeidsvermogen).

Met deze verantwoordelijkheden worden gemeenten geconfronteerd met vragen omtrent mededinging, al dan niet in combinatie met vragen over aanbestedingstaatssteun en DAEB.

Mededinging in het sociaal domein

De verantwoordelijkheden die met de decentralisaties bij de gemeente zijn belegd, hebben betrekking op het gebied van langdurige zorg, participatie, jeugdzorg en passend onderwijs. Gemeenten hebben daarbij de taak om de beste zorg in te kopen voor hun burgers, voor een goede prijs. Dit heeft het voordeel dat gemeenten bijvoorbeeld nieuwe aanbieders met nieuwe ideeën, een kans kunnen geven om hun diensten aan te bieden. Er zijn echter ook aandachtspunten verbonden aan de inkoop van zorg, onder andere op het terrein van het (Europees) mededingingsrecht.

Samenwerking zorgaanbieders

Samenwerking tussen zorgaanbieders kan positief zijn voor de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld wanneer aanbieders verschillende soorten zorg goed op elkaar afstemmen. Zorgaanbieders mogen op basis van het mededingingsrecht echter geen afspraken maken die verder gaan dan nodig is. Zo mogen er geen afspraken gemaakt worden over de prijzen voor zorg, of samen besluiten wie op welk gebied zorg levert. Dit beperkt namelijk de keuzevrijheid voor gemeenten en hun inwoners, wat kan leiden tot minder goede kwaliteit van zorg en hogere prijzen.

Verantwoordelijkheden gemeenten

Voor gemeenten is het belangrijk om er goed op te letten dat de afspraken die zorgaanbieders met elkaar maken, ook echt bijdragen aan goede zorg voor hun inwoners. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft hiervoor een aantal vuistregels geformuleerd. Wanneer gemeenten het vermoeden hebben dat er bij aanbestedingen prijsafspraken zijn gemaakt, of dat er in strijd met de (Europese) mededingingsregels is gehandeld, moeten zij dit melden bij de ACM.

Veelgestelde vragen mededinging en aanbesteden

De ACM heeft een overzicht opgesteld met veelgestelde vragen over mededinging en aanbesteden die op het gebied van inkoop van zorg in de Wmo spelen. Vragen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld:

  • Mogen twee aanbieders samen inschrijven en dan onderling afspreken wie het werk uitvoert?
  • Mag de gemeente aanbieders verzoeken om samen te werken?
  • Mag de gemeente aanbieders vragen een wijkindeling te maken met één aanbieder per wijk?

Concurrentieregels zorg

Het is voor bedrijven in de zorg niet altijd duidelijk wanneer samenwerken wel en niet mag. Daarom heeft de ACM spelregels opgesteld voor de sectorzorg. De spelregels vindt u in de Richtsnoeren voor de Zorgsector. Met deze richtsnoeren moet het voor zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere partijen duidelijker worden welke samenwerkingsvormen en gedragingen wel en niet zijn toegestaan op basis van de Mededingingswet.

Om de richtsnoeren beter aan te laten sluiten op de vragen die in het veld leven en rekening te kunnen houden met specifieke kenmerken en actuele ontwikkelingen, heeft de ACM een brede consultatie onder zorgaanbieders, zorgverzekeraars, brancheverenigingen en andere deskundigen uitgevoerd.

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG


Nieuws Mededinging in het sociaal domein

Privacy en het sociaal domein: Nationale ombudsman signaleert knelpunten

De Nationale ombudsman heeft een onderzoek gedaan naar de klachtenbehandeling in het sociaal domein als gevolg van de decentralisaties. Aanleiding: er kwamen veel klachten en signalen bij de nationale ombudsman binnen over de drie decentralisaties. In het onderzoek naar klachtbehandeling in het sociaal domein na de decentralisaties ‘Terug aan tafel, samen de klacht oplossen’ worden diverse knelpunten benadrukt. Waaronder privacy.

Lees het volledige bericht

Europees Parlement stemt over Trade in Services Agreement (TiSA)

Het Europees Parlement beveelt de Europese Commissie onder andere aan nationale standaarden binnen het Trade in Services Agreement (TiSA) niet te verlagen. Het rapport met aanbevelingen dat het Europees Parlement afgelopen maandag 18 januari 2016 de Europese Commissie over het Trade in Services Agreement (TiSA) heeft overhandigd, is met een ruime meerderheid goedgekeurd. Deze aanbevelingen moeten dienen als leidraad voor de Europese Commissie die namens de Europese Unie over dit verdrag onderhandelt.
Lees het volledige bericht

Interview gemeente Zoetermeer: Privacybeleid belangrijk onderdeel van decentralisatie

Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Dit decentralisatieproces vergt veel van gemeenten. Angelique Schepers van de gemeente Zoetermeer geeft aan dat veel afdelingen binnen haar gemeente zich bezig houden met de decentralisaties. Ook zijn er diverse projectleiders aangesteld om het proces zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Lees het volledige bericht

1 oktober 2015: voorlichtingsbijeenkomst decentralisaties in de zorg

Gemeenten zijn sinds januari 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Het goed organiseren van deze nieuwe verantwoordelijkheden vergt veel en daarnaast lopen gemeenten in de praktijk tegen praktische vragen aan. Bent u zich als gemeente al aan het voorbereiden op de komende aanbestedingen? Of wilt u steun verlenen binnen de huishoudelijke hulp toelage en weet u niet goed hoe u de staatssteunregels moet toepassen? Het kan ook zijn dat u de taken van de sociale wijkdienst wilt uitbreiden – moet u hiervoor een nieuwe aanbesteding organiseren? Mag u zorgaanbieders vragen samen te werken bij het verlenen van zorgdiensten? Tijdens de voorlichtingsbijeenkomst ‘hoe maak je decentralisaties in de zorg Europaproof?’ op 1 oktober 2015 in Den Bosch worden bovenstaande vragen, maar ook al uw andere vragen met betrekking tot decentralisaties en het Europese recht, beantwoord.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Mededinging in het sociaal domein

Heeft het voorstel tot wijziging van de Jeugdwet en de Wmo 2015 een relatie met de uitvoering van Europeesrechtelijke verplichtingen door gemeenten?

Minister Hugo de Jonge (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) heeft onlangs een wetsvoorstel naar de Kamer gestuurd om knelpunten in de uitvoering van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) weg te nemen. Welke wijzigingen brengt dit wetsvoorstel met zich mee voor gemeenten? Zijn de veranderingen van het wetsvoorstel ook gerelateerd aan de uitvoering van Europese regelgeving door gemeenten?

Bekijk het antwoord

Wordt de mededinging beperkt wanneer twee zorgaanbieders als combinatie inschrijven?

Onze gemeente heeft in het kader van de aanbesteding voor Wmo-diensten een inschrijving ontvangen van twee aanbieders van dagbesteding voor gehandicaptenzorg. Die twee partijen hebben als combinatie ingeschreven. Door deze combinatievorming blijven slechts enkele andere aanbieders over. Deze partijen die gezamenlijk hebben ingeschreven hadden echter ook individueel kunnen inschrijven. Wordt door de inschrijving in combinatie de mededinging beperkt? En mogen wij  deze inschrijving dan wel toelaten op basis van de mededingingsregels?

Bekijk het antwoord

X