De Europese aanbestedingsrichtlijnen schrijven verschillende aanbestedingsprocedures voor. Een aanbestedende dienst dient op basis van objectieve gronden een procedure te kiezen. De openbare en niet-openbare procedure mogen in principe altijd worden toegepast. Afhankelijk van de specifieke omstandigheden van een geval kan de aanbestedende dienst nog voor een aantal andere procedures kiezen.
Het Europees Parlement wil de aanbestedingsregels moderniseren. Met een aangenomen resolutie vraagt het om minder lasten, meer ruimte voor decentrale keuzes en betere toegang voor mkb en start-ups. Later dit jaar volgt een wetsvoorstel van de Europese Commissie.
In deze zaak staat de vraag centraal wie onder Europees recht gaat over het al dan niet toelaten van buiten de GPA vallende, in derde landen gevestigde ondernemers tot aanbestedingsprocedures. Met de uitspraak verstevigt het Hof van Justitie de positie van aanbestedende diensten om dit zelfstandig te bepalen op grond van Richtlijnen 2014/24 en/of 2014/25.
Decentrale overheden kunnen bij aanbestedingsprocedures prijsvragen en competities uitschrijven. Dit houdt in dat de aanbestedende dienst meerdere deelnemers plannen of ontwerpen laat indienen om één of meer van deze plannen of ontwerpen door een jury te laten selecteren als ‘beste’. Prijsvragen kunnen alleen worden toegepast bij opdrachten voor diensten.
De onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking is één van de Europese aanbestedingsprocedures. Deze procedure biedt decentrale overheden de mogelijkheid om intensief te onderhandelen met inschrijvers. Er hoeft geen vooraankondiging van de opdracht te worden gedaan en er zijn geen voorgeschreven termijnen. Daarnaast kan de overheidsopdracht direct aan een voorkeurspartij gegund worden.
Om te voorzien in de behoefte aan innovatieve oplossingen en ideeën, kan het voor gemeenten, provincies en waterschappen raadzaam zijn de markt te betrekken bij dit denkproces. Wanneer decentrale overheden nieuwe, innovatieve producten, werken of diensten willen aankopen die nog niet op de markt beschikbaar zijn, kunnen zij de procedure voor het innovatiepartnerschap volgen.