Klimaat en milieu: belangrijke aandachtsgebieden voor de Europese Unie. De EU wil het milieu beschermen, herstellen en verbeteren. De Europese milieuwetgeving raakt aan diverse thema’s die voor decentrale overheden van belang zijn zoals natuurbescherming, schoon drinkwater of het verminderen van afval. Ook voor klimaat is er Europese regelgeving, bijvoorbeeld over klimaatdoelen, klimaatmitigatie en klimaatadaptatie.
De EU stelt nieuwe regels vast om voedsel- en textielverspilling te verminderen. Gemeenten krijgen hiermee te maken via strengere reductiedoelen en nieuwe producentenverantwoordelijkheid. Dit biedt uitdagingen én kansen voor lokale samenwerking rond inzameling, hergebruik en circulaire initiatieven.
De gemeente Haarlem heeft de ambitie om in 2040 een circulaire stad te zijn – 10 jaar eerder dan de landelijke doelstelling. Christiana van Lammeren vertelt hoe de gemeente circulariteit versterkt in haar eigen organisatie en samenwerkt met de stad.
Als onderdeel van een inbreukprocedure tegen Nederland heeft de Europese Commissie een met redenen omkleed advies gestuurd aan Nederland vanwege een vermeende schending van de Vogelrichtlijn.
De Europese Commissie heeft een nieuw staatssteunkader vastgelegd dat bijdraagt aan de realisatie van de Clean Industrial Deal. Lidstaten kunnen gemakkelijker steun verlenen om een schone industrie te stimuleren.
De Europese Commissie wil wetgevingsvoorstellen indienen voor het herzien van bestaande EU-regels over het welzijn van landbouwhuisdieren. Er moet een geharmoniseerde EU-aanpak komen waarin alle lidstaten voldoen aan dezelfde normen. Decentrale overheden kunnen deelnemen aan de raadpleging.
De Europese Commissie heeft een inbreukprocedure ingeleid door Nederland een aanmaningsbrief te sturen wegens het niet juist omzetten van de herschikte Drinkwaterrichtlijn. Nederland moet binnen twee maanden reageren en de door de Commissie geconstateerde tekortkomingen aanpakken.
Vanaf 20 juni 2025 gelden nieuwe Europese regels voor en energielabels en het milieuvriendelijk ontwerp van smartphones, draadloze telefoons en tablets die in de EU op de markt worden gebracht. De regels stimuleren een circulaire economie en versterken het concurrentievermogen via duurzaamheid.
Met het nieuwe wetsvoorstel van de Commissie streeft de EU ernaar om de invoer van Russisch gas en olie geleidelijk af te bouwen. Hiermee moet de EU tegen eind 2027 volledig energieonafhankelijk worden en haar concurrentievermogen versterken.
Volgens een analyse van de Commissie zijn de EU-lidstaten goed op weg om de klimaatdoelstellingen voor 2030 te behalen. Ook geeft de Commissie landspecifieke aanbevelingen om de uitstoot verder terug te dringen richting 2040 en om klimaatneutraliteit in 2050 te realiseren.
In het kader van de Europese ambitie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, zijn de CO2-emissienormen voor nieuwe zware bedrijfsvoertuigen aangepast (Vo 2024/1610). Er worden emissiereductiedoelstellingen vastgelegd voor nieuwe vrachtwagens, stadsbussen en touringcars voor 2030 en daarna.
Met het recent aangenomen European Ocean Pact heeft de Commissie een strategie in het leven geroepen om het milieu in de zee, het welzijn en de welvaart van de mensen die van de zee afhankelijk zijn te beschermen. Ook de weerbaarheid van de EU op maritiem terrein valt onder de strategie.
Elektrische apparaten verbruiken in de standby-stand veel energie waarvoor we onnodig betalen. De EU heeft nieuwe strengere regels ingevoerd om zulke apparaten energiezuiniger te maken. Deze regels zijn ook van toepassing op decentrale overheden en ondersteunen het realiseren van lokale energiebesparingsdoelen.