BREXIT-LOKET

Vraag en Antwoord

Praktijkvraag: Moeten ondernemers uit het VK na de Brexit worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

Vraag:

Ons samenwerkingsverband van gemeenten koopt voor drie gemeenten werken, leveringen en diensten in. Het samenwerkingsverband is aanbestedingsplichtig. Incidenteel ontvangen wij bij Europese aanbestedingsprocedures inschrijvingen van ondernemers uit het VK. Hoe gaat dat na de Brexit? Moeten wij die ondernemers uit het VK blijven toelaten tot Europese aanbestedingsprocedures?

ANTWOORD IN HET KORT:

Ja. U moet rekening houden met twee scenario’s: een Brexit met terugtrekkingsakkoord én een Brexit zonder terugtrekkingsakkoord. Als er tijdig een terugtrekkingsakkoord wordt gesloten, blijven de Europese aanbestedingsregels voorlopig van toepassing op lopende en toekomstige Europese aanbestedingsprocedures. Dat betekent dat ondernemers uit het VK moeten worden toegelaten tot Europese aanbestedingsprocedures. Ook als er geen terugtrekkingsakkoord komt, zullen ondernemers uit het VK echter moeten worden toegelaten, omdat het VK en de WTO hebben afgesproken dat het VK na de Brexit aangesloten blijft bij de GPA-overeenkomst.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Kan er in onze regio nog samengewerkt worden met VK-partners in een door de EU gefinancierd project na de Brexit?

vraag:

Onze provincie is betrokken bij diverse projecten die financiering ontvangen vanuit Europese fondsen. In enkele projecten zijn ook VK-partners betrokken. Gaan er door de Brexit zaken veranderen, en kunnen wij in de toekomst nog met VK-partners financiering vanuit Europese fondsen aanvragen?

ANTWOORD IN HET KORT:

Door de Brexit zal het VK een ‘derde land’ (een land buiten de EU) worden, waardoor Europese financiering voor begunstigden uit het VK zal veranderen. Als het terugtrekkingsakkoord wordt goedgekeurd, is er afgesproken dat begunstigden uit het VK in ieder geval tot en met 2020 aanspraak kunnen blijven maken op EU-fondsen. Mocht het terugtrekkingsakkoord niet worden goedgekeurd, dan is dit niet het geval. Het is nog niet bekend of er dan noodmaatregelen in werking treden waardoor VK-begunstigden aanspraak kunnen blijven maken op EU-fondsen. Indien u samenwerkt met VK-partners in een door de EU gefinancierd project is het raadzaam om met beide scenario’s rekening te houden en daarvoor passende maatregelen te treffen.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Hoe verschillen de verblijfsrechten van VK-burgers in een Nederlandse gemeente bij een deal of no-deal Brexit?

DE VERBLIJFSRECHTEN VAN VK-BURGERS VOOR de breixt:

VK-burgers die in een Nederlandse gemeente als EU-burger verblijven en verblijfsrecht hebben, zullen dit verblijfsrecht behouden tot de Brexit indien hun situatie ongewijzigd blijft.
Wanneer VK-burgers die als EU-burger in een gemeente verblijven nog vóór de Brexit Nederlander worden en zij op de Brexit-datum in het bezit zijn van een geldige, nationale vergunning, dan zal de Brexit geen invloed hebben op hun verblijfsrecht.

DE RECHTEN VAN VK-BURGERS NA de brexit:

VK-burgers die verblijf hebben in een Nederlandse gemeente zullen na de Brexit geen EU-burgers meer zijn. Dit zal gevolgen hebben voor de verblijfsrechten van VK-burgers in de gemeente na de Brexit.
Op 13 november 2018 hebben de onderhandelaars van het VK en de EU een voorlopige uittredingsovereenkomst gesloten. Hierin zijn onder andere afspraken gemaakt over de verblijfsrechten van VK-burgers in de EU en van EU-burgers in het VK na de Brexit. De voorlopige uittredingsovereenkomst is pas definitief als deze is goedgekeurd door het Britse en Europees Parlement.
Wanneer de voorlopige uittredingsovereenkomst niet wordt goedgekeurd, zal er sprake zijn van een zogenaamde no-deal Brexit. Dit zal andere gevolgen hebben voor de verblijfsrechten van VK-burgers na de Brexit in gemeenten. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft VK-burgers in Nederland hierover een informatiebrief gestuurd waarin staat wat een mogelijke no-deal Brexit betekent voor hun verblijfsrechten.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Dataopslag in het Verenigd Koninkrijk, hoe zit dat met de AVG na de Brexit?

Vraag:

Onze gemeente heeft delen van haar administratie, waarin ook persoonsgegevens zijn verwerkt, ondergebracht bij een databedrijf dat is gevestigd in het VK. Het databedrijf geeft aan dat het per 25 mei 2018 zal voldoen aan de voorwaarden van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Ook heeft het bedrijf de intentie om aan de AVG te blijven te voldoen na de Brexit-datum. Kan de gemeente er vanuit blijven gaan dat het verwerken van persoonsgegevens bij het databedrijf in het VK ‘AVG-proof’ zal blijven ondanks de Brexit?

Antwoord in het kort:

Nee, de gemeente kan hier niet zonder meer vanuit gaan. Het is waarschijnlijk dat het VK na de Brexit het Europese Hof van Justitie niet aanvaardt. Dit betekent dat het VK wordt gezien als derde land binnen het wettelijke kader van de AVG. Persoonsgegevens mogen dan alleen geoorloofd worden verwerkt in het VK, mits de Europese Commissie (EC) een zogenaamde adequaatheidsbeslissing neemt of dat de verwerker in het VK toeziet op passende waarborgen.

Lees het volledige antwoord

Praktijkvraag: Kan de Britse nationaliteit worden aangenomen zonder de Nederlandse nationaliteit te verliezen?

Vraag

Onze gemeente krijgt vragen van burgers met betrekking tot de Brexit. Nederlandse burgers met een Britse achtergrond, die aanspraak maken op de Britse nationaliteit vrezen dat zij zonder de Britse nationaliteit na de Brexit niet langer vrij kunnen reizen en verblijven in het VK. Kan uit voorzorg de Britse nationaliteit worden aangenomen, zonder dat men de Nederlandse nationaliteit (en daarmee het Unieburgerschap) verliest?

Antwoord in het kort:

Het vrijwillig aannemen van de Britse nationaliteit door een meerderjarige leidt in beginsel tot verlies van de Nederlandse nationaliteit. Hier zijn echter uitzonderingen op mogelijk. Voor een minderjarige die Brit wordt, geldt bijvoorbeeld dat hij de Nederlandse nationaliteit niet verliest zolang één van de ouders het Nederlanderschap bezit. Het Unieburgerschap is in de Europese verdragen gekoppeld aan het bezit van de nationaliteit van een EU-lidstaat. Omdat het VK na de uittreding uit de EU een zogeheten ‘derde land’ (oftewel een niet-lidstaat) wordt, zullen Britse burgers daarmee ook het Unieburgerschap verliezen.

De Brexit-onderhandelingen tussen het VK en de EU zijn nog gaande. Er wordt momenteel onder meer onderhandeld over de rechten van burgers na de Brexit. De uitkomsten daarvan zijn nog onbekend. Over een mogelijke transitieperiode, waarin eventueel delen van het EU-recht (waaronder het vrij verkeer van personen) voorlopig gehandhaafd blijven in het VK, wordt nog niet onderhandeld. De Europese Raad constateerde onlangs dat er onvoldoende vooruitgang is in de onderhandelingen om nu al te spreken over het kader voor de toekomstige betrekkingen en mogelijke overgangsregelingen.

Lees het volledige antwoord

Wat is artikel 50?

Artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) omvat de te volgen procedures en voorwaarden indien een lidstaat zich wil terugtrekken uit de EU. De eerste lidstaat die gebruikmaakt van artikel 50 is het VK, deze heeft artikel 50 VEU geactiveerd op 29 maart 2017.

PROCEDURE

In artikel 50 VEU staat aangegeven dat de terugtrekking van een lidstaat, in dit geval het VK, uit de EU als volgt moeten verlopen. Ten eerste stelt de lidstaat de Europese Raad in kennis van het voornemen om uit te treden. Vervolgens stelt de Europese Raad richtsnoeren vast voor de uittredingsonderhandelingen tussen de EU en de lidstaat. Daarna mandateert de Raad van de EU conform artikel 218 lid 3 Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) de Commissie dat de onderhandelingen gaat voeren.

De Commissie voert dus ook de uittredingsonderhandelingen met het VK. Michel Barnier is door de Commissie aangewezen als hoofdonderhandelaar. Hij moet aan de Raad en de Europese Raad rapporteren over de voortgang en het Europees Parlement op de hoogte houden. Als overeenstemming is bereikt moet het Europees Parlement dit akkoord goedkeuren. Als dat gebeurd is sluit de Raad van de EU het akkoord met de uittredende lidstaat. De Raad neemt dit besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

In artikel 50 VEU is ook bepaald dat vertegenwoordigers van de uittredende lidstaat niet deelnemen aan de besluitvorming in de Europese Raad en de Raad over het eigen vertrek. Daarom voert de EU deze onderhandelingen namens de overige 27 lidstaten, oftewel de EU27.

Als een uitgetreden lidstaat na het vertrek toch weer lid wil worden van de EU, dan moet conform artikel 49 VEU opnieuw een toetredingsprocedure worden gevolgd.

TOEPASSING EU-VERDRAGEN

De toepassing van de EU-verdragen op de uittredende lidstaat vervalt in principe twee jaar na de datum van de kennisgeving aan de Europese Raad van het voornemen om de EU te verlaten. Als er voor die tijd een terugtrekkingsakkoord is gesloten, vervalt de toepassing van de Verdragen met de inwerkingtreding van het akkoord. Verlenging van deze periode van twee jaar is alleen mogelijk met instemming van zowel het VK als de Europese Raad. Op 21 maart 2019 hebben de Europese Raad en het VK besloten om de Brexit uit te stellen.

Op 10 december 2018 besloot het Europese Hof van Justitie dat een lidstaat die heeft aangegeven de EU te willen verlaten, dit voornemen eenzijdig kan intrekken. Dit is volgens het Hof echter alleen mogelijk binnen de periode van twee jaar na de kennisgeving van het voornemen om de EU te verlaten, én als er nog geen terugtrekkingsakkoord in werking is getreden.

Hoe bereidt Nederland zich voor op een no deal-Brexit?

Omdat het nog niet duidelijk is of het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK geratificeerd zal worden, treft het Nederlandse kabinet verschillende noodmaatregelen om het land voor te bereiden op een eventuele no deal-Brexit. Dit doen zij onder andere door middel van de verzamelwet en een crisisplan voor de eerste drie dagen na de Brexit.

Verzamelwet

Op 29 januari 2019 heeft de Tweede Kamer een verzamelwet voor de Brexit aangenomen. In de verzamelwet stelt het kabinet een aantal wetswijzigingen voor die nodig zijn voor een ordelijk uittreding van het VK. Bijvoorbeeld wijzigingen in regelgeving op het gebied van sociale zekerheid en zorgverzekering om de nieuwe status van het VK en zijn burgers te regelen.

Artikel X van de verzamelwet zorgt voor een regelgevende bevoegdheid voor een overgangs- of spoedeisende situatie. Voorzieningen die nodig zijn voor een goed verloop van de terugtrekking kunnen tot een jaar na de datum van de terugtrekking genomen worden per algemene maatregel van bestuur (AMvB) of ministeriële regeling. Betreft dit een structurele afwijking van de wet, dan wordt vervolgens een voorstel ingediend dat de wet dusdanig wijzigt dat de (nood)voorziening niet langer nodig is. Dit voorstel geeft het kabinet bevoegdheden om op te treden en de uittreding van het VK uit de EU in goede banen te leiden.

De verzamelwet ligt momenteel ter goedkeuring bij de Eerste Kamer. Het voorbereidend onderzoek door de Eerste Kamercommissie voor Europese Zaken (EUZA) vindt plaats op 19 februari 2019. Er zal later plenair gestemd worden over de wet.

Crisisplan

Het kabinet werkt ook aan een crisisplan voor de eerste drie dagen na een eventuele no deal-Brexit, omdat Nederland in deze cruciale periode hard geraakt kan worden. Het is dus van belang dat het kabinet zich samen met een aantal gemeenten voorbereidt op de mogelijkheid tot het tegelijkertijd ontstaan van problemen in de luchtvaart, het verkeer en problemen rondom de invoer van medische hulpmiddelen. Minister Blok is inmiddels begonnen met het organiseren van bureau-oefeningen en bredere sessies in samenwerking met de douane, marechaussee, provincies, gemeenten en het bedrijfsleven.

Voorlichting

Het is van belang dat ook decentrale overheden, ondernemers en burgers zich bewust zijn van de gevolgen van de Brexit en zich hierop voorbereiden. Daarom is er naast het Brexit-loket voor decentrale overheden een Brexit-loket voor ondernemers ingesteld, verschaft Rijkoverheid algemene informatie over de Brexit, en licht de Immigratie- en Naturalisatiedienst burgers voor over de gevolgen rondom burgerzaken en verblijfsrechten.

Lees meer

Brexit impact scan Brexit impact scan
Doe de Brexit impact scan en bepaal de mogelijke impact van de Brexit op uw organisatie.

Ga naar de Brexit Impact Scan
Brexit-update
Ontvang het laatste nieuws over Brexit en de Brexit impact scan in uw mailbox. Abonneer u op het Brexit-update.

Ik meld mij aan
Helpdesk
Werkt u bij de gemeente, provincie, waterschappen of de Rijksoverheid? Dan kunt u kosteloos vragen stellen over Brexit via onze helpdesk. De helpdesk is op werkdagen geopend van 9:00 tot 12:00.

Bel ons op 070 338 1099

of

stuur een bericht

Werkt u niet voor een overheid, maar wilt u wel meer weten over Brexit?

Brexit voor burgers

Brexit voor ondernemers

X