Als decentrale overheden belast zijn met taken in het kader van vervoer kunnen hier bepaalde Europeesrechtelijke thema’s bij komen kijken. Zo geldt er in veel gevallen een aanbestedingsplicht, is er een risico op ontoelaatbare staatssteun en zijn er ook subsidies beschikbaar voor overheden op dit terrein.
De EU stimuleert duurzame stedelijke mobiliteit via wetgeving, richtlijnen en financiële steun. Sinds 2024 zijn duurzame stedelijke mobiliteitsplannen (SUMPs) verplicht voor 431 steden. Onderzoek van de Europese Rekenkamer toont echter tekortkomingen aan en stelt dat verdere vooruitgang vooral afhangt van lokale maatregelen.
Europees actieplan wil groeiende dronedreigingen aanpakken door betere voorbereiding, detectie en reactie. Hoewel nog niet juridisch bindend, kan het leiden tot strengere regels voor registratie, no-flyzones en beveiliging van kritieke infrastructuur. Ook decentrale overheden krijgen een grotere rol als zowel beschermer als gebruiker van drones.
De EU zet grote stappen richting ‘Militair Schengen’: nieuwe regels, snellere troepenverplaatsingen en een moderniserende defensie-industrie. Deze veranderingen hebben directe gevolgen voor regio’s, infrastructuur en economische ecosystemen.
STIP bundelt bestaande EU-fondsen om investeringen in duurzame mobiliteit te versnellen. Het plan verandert geen regels, maar opent nieuwe financieringsmogelijkheden voor havens, luchthavens en stedelijke knooppunten.
Het Europees Parlement stemde op 21 oktober 2025 in met de modernisering van de Europese rijbewijsrichtlijn. De herziening maakt deel uit van het EU-mobiliteitspakket en heeft directe gevolgen voor gemeenten en provincies.
De Commissie investeert bijna €2,8 miljard via het CEF-programma om duurzame en efficiënte mobiliteit in Europa te bevorderen. De projecten zijn gericht op het versterken, verduurzamen en verbinden van de spoorwegen, binnenwateren, zeeroutes, wegvervoer en luchtverkeer van het Trans-Europese Transportnetwerk.
Hoe vertalen de eisen van TEN-T zich nu naar de dagelijkse praktijk? Wat betekenen eisen op gebieden als laadpalen of mobiliteitsplannen zich tot de Nederlandse steden en dorpen? Om hier meer inzicht in te krijgen ging KED in gesprek met Eric Jellema van de Gemeente Leiden.
Vrij verkeer is niet alleen een economische pijler, maar ook een normatief ideaal dat de onderlinge verbondenheid van Europese lidstaten versterkt. Dit essay bespreekt het vrije verkeer in een historische, politieke en ethische context, met een focus op het Trans-Europees Transportnetwerk (TEN-T)
Johan Leferink is verantwoordelijk voor alles wat betreft mobiliteit en bereikbaarheid. Gerben Siebenga adviseert het bestuur en het college van burgemeester en wethouders over vervoer, bereikbaarheid en infrastructuur.
Op mobiliteitsgebied kan men niet om de Trans-Europese Transportnetwerken heen. De regelgeving om TEN-T is van enorm belang voor Nederlandse decentrale overheden, zowel wat betreft vereisten om aan te voldoen als mogelijkheden voor subsidie. De wijziging van de betreffende Richtlijnen is daarom van groot belang.
Hoewel TEN-T op de eerste plek een middel is om het vervoer van goederen en mensen door Europa direct te bespoedigen en te verduurzamen, is het een ook een breder instrument. De indeling van transportverbindingen heeft gevolgen voor de toepassing van regelgeving buiten TEN-T.
Mobiliteit is een kernonderwerp voor de Europese Unie en decentrale overheden. Het raakt aan duurzaamheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling – onderwerpen die geen grenzen kennen. Daarom wijdt KED een speciale themapublicatie aan mobiliteit.