Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Kunststofafval

Kunststof is een breed toepasbaar en relatief goedkoop materiaal in de industrie. Wereldwijd neemt het gebruik ervan toe. Er is dan ook steeds meer kunststofafval. Een groot percentage van het kunststofafval in de EU wordt gestort en verbrand. Daarnaast worden afgedankte kunststoffen in zeer beperkte mate hergebruikt en komt een groot deel van de geproduceerde kunststof in oceanen terecht. Wanneer kunststof in het milieu terecht komt, breekt het niet gemakkelijk af. Dit kan honderden jaren duren. De Europese Unie zet daarom met verschillende instrumenten, van wetgeving tot aan strategieën en financieringsinstrumenten, in op duurzamere omgang met kunststof.

Europees Beleid

Kunststofafval valt onder diverse Europese wet- en regelgeving zoals de Kaderrichtlijn Afvalstoffen (2008/98/EG), verpakking en verpakkingsafval Richtlijn (94/62/EG) en de Single Use Plastic Richtlijn (2019/904). 

Kaderrichtlijn Afval

De Kaderrichtlijn afvalstoffen (KRA; 2008/98/EG) is het hoofdzakelijke wettelijke kader voor de behandeling van afval in de EU. Het bevat definities, principes en doelstellingen voor afvalbeheer.

De richtlijn verplicht lidstaten om plasticafval gescheiden in te zamelen. Lidstaten mogen hiervan afwijken als gescheiden inzameling bijvoorbeeld niet de beste milieuresultaten oplevert, of het technisch of economisch niet haalbaar is. 

Stand van Zaken
De Kaderrichtlijn Afvalstoffen  (2018/851) is in 2018 herzien. De herziene richtlijn is nog niet in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. Dit moet uiterlijk 5 juli 2020 zijn gedaan. Ter implementatie van de gewijzigde bepalingen van de Kaderrichtlijn afvalstoffen is een implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen opgesteld, welke op 1 juli 2020 in werking treed. Ook is er een ontwerpbesluit Regeling uitgebreide producentenverantwoordelijkheid opgesteld ter implementatie van de algemene minimumvereisten voor regelingen van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.

Verpakkingsrichtlijn

De Richtlijn Verpakking en Verpakkingsafval (94/62/EG) heeft als doel het effect van verpakkingsafval op milieu te verminderen en te voorkomen. De richtlijn is recent herzien in 2015 en in 2018 (2015/720) en (2018/852) om onder andere zwerfafval te beperken en kunststof en plastic toenemend te reguleren.

De richtlijn stelt op het gebied van kunststof en plastic de volgende eisen:

  • De lidstaten nemen maatregelen om het verbruik van lichte plastic draagtassen op hun grondgebied duurzaam te verminderen. Dit kan of door een maximaal jaarlijks verbruik  aan plastic draagtassen op te leggen of door een verbod op het gratis verstrekken van gratis lichte draagtassen.
  • Uiterlijk 31 december 2025 wordt 50 gewichtsprocent van het kunststof voor recycling verwezenlijkt  
  • Uiterlijk 31 december 2030 wordt 55 gewichtsprocent van het kunststof voor recycling verwezenlijkt  

Stand van Zaken
De richtlijn is in 2018 herzien (Richtlijn 2018/852). Deze herziening richt zich op de transitie naar een circulaire economie en het gebruik van economische instrumenten en andere maatregelen om stimulans te bieden voor de toepassing van de afvalhiërarchie. 

Uiterlijk 5 juli 2020 moet deze richtlijn in nationale wetgeving zijn omgezet. 

Gebruik van bepaalde kunststoffen

De Single Use Plastics Richtlijn (2019/904) bevordert een duurzame en circulaire benadering van kunststoffen door bepaalde kunststofproducten te reguleren. De richtlijn introduceert bijvoorbeeld een voor de hele EU geldend verbod op kunstproducten voor eenmalig gebruik, zoals bestek, borden, roerstaafjes en rietjes.

Verder schrijft de richtlijn voor dat

  • Lidstaten voor een meetbare kwantitatieve consumptie vermindering van onder andere drinkbekers en voedselverpakkingen bestemd voor onmiddellijke consumptie in 2026 ten opzichte van 2022 moeten zorgen;
  • 90% van de drankflessen tegen 2029 gerecycled moeten worden (77% in 2025);
  • Drankflessen in 2030 voor minstens 30% moeten bestaan uit gerecyclede kunststoffen;
  • Kunststof wegwerpproducten (zoals vochtige doekjes en tabaksproducten) van een waarschuwingssticker of markering worden voorzien met informatie over passende afvalbeheeropties of afvalverwijderingsmanieren; 
  • Lidstaten maatregelen moeten nemen om verantwoordelijk consumentengedrag te stimuleren;
  • Lidstaten maatregelen moeten nemen om consumenten bewust te maken van herbruikbare alternatieven en van de gevolgen van ongepaste manieren van verwijdering van afval van deze kunstproducten voor eenmalig gebruik voor de riolering. 

Stand van Zaken
De richtlijn moet uiterlijk 3 juli 2021 zijn omgezet in nationale wetgeving. 

Nationaal Beleid

De Richtlijn Verpakking en Verpakkingsafval (94/62/EG; 2015/720) is geïmplementeerd in de Regeling beheer verpakkingen. In Nederland is gekozen voor een verbod op alle gratis plastic draagtassen met een uitzondering voor lichte plastic draagtassen die om redenen van hygiëne zijn vereist of die als primaire verpakking voor losse levensmiddelen wordt verstrekt ter voorkoming van voedselverspilling

De Single Use Plastics Richtlijn (2019/904) is nog niet in Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De Richtlijn vergt aanpassingen van onder andere de Wet milieubeheer en het Besluit beheer verpakkingen 2014. 

Landelijk Afvalbeheerplan

In het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) is een sectorplan Kunststoffen opgenomen. Niet alle kunststoffen vallen onder de reikwijdte van dit sectorplan: sommige kunststoffen vallen onder andere sectorplannen zoals huishoudelijk restafval, restafval van bedrijven of verpakkingen.

Omdat het begrip kunststoffen verschillende soorten stoffen omvat, is het sectorplan kunststoffen gecategoriseerd op kunststoffen met overeenkomstige eigenschappen. Per categorie geldt een gespecificeerde aanpak en specifieke minimumstandaarden. Zo is voor kunststoffen die smelten bij verhitting (thermoplasten) de minimumstandaard recycling.

Daarnaast geldt er specifieke aandacht bij de potentiele en of occasionele aanwezigheid van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Meer informatie over Zeer Zorgwekkende Stoffen vindt u op onze pagina Zeer Zorgwekkende Stoffen. 

In het sectorplan Verpakkingen Algemeen is het beleid voor verpakkingen die bestaan uit Kunststof opgenomen. Hierin staat dat in 2021 51% van de kunststofverpakkingen wordt gerealiseerd voor recycling. 

Decentrale Relevantie

Decentrale overheden moeten op het gebied van afvalbeleid rekening houden met het Landelijke Afvalbeleid (LAP). Binnen de kaders van het LAP kunnen gemeenten een eigen beleid voor afvalpreventie en -scheiding ontwikkelen. Ook provincies moeten bij milieuvergunningen en de uitvoering van de Wet milieubeheer rekening houden met het LAP.

Harde Kunststoffen dienen bij de gemeentelijke milieustraat gescheiden te worden opgeslagen. Wanneer deze niet gescheiden worden opgeslagen moet via nascheiding of op een andere wijze eenzelfde niveau van afvalscheiding bereikt.

Gemeenten bepalen verder zelf hoe zijn kunststof verpakkingsafval ophalen bij hun inwoners. Hoofdzakelijk wordt dit huis-aan-huis gedaan, maar het wordt ook nagescheiden uit huishoudelijk restafval.

Meer informatie:

MEER INFORMATIE

Nieuws Kunststofafval

EU-akkoord gesloten over verbod wegwerpplastic

Op 19 december 2018 zijn het Europees Parlement en de EU-lidstaten in de Raad het eens geworden over het eerder aangekondigde verbod op wegwerpplastic. Hiermee wil de Europese wetgever onnodige milieuvervuiling voorkomen en het milieu beschermen. Het verbod gaat onder andere gelden voor plastic bestek, rietjes en wattenstaafjes.

Lees het volledige bericht

Interview: Burgemeester Van de Nadort over verbod op microplastics

André van de Nadort is burgemeester van Weststellingwerf en daarnaast speciaal rapporteur van het Europees Comité van de Regio’s. Op woensdag 10 oktober sprak hij de plenaire vergadering van het Comité van de Regio’s toe over zijn voorstel voor een verbod op toegevoegde microplastics. Dit voorstel moet de productie van plastic verminderen en het hergebruiken van plastic makkelijker maken. Op deze manier wil Van de Nadort bijdragen aan een duurzamere economie en een schoner en gezonder milieu. Wij spraken hem over zijn rol bij de totstandkoming van Europese wetgeving rondom plastic en zijn visie op dit onderwerp.

Lees het volledige bericht

Europees Parlement stemt voor een sterker milieubeleid

Het Europees Parlement heeft een sterke positie ingenomen op het gebied van het Europese milieubeleid. Zo namen de Europarlementariërs tijdens de plenaire vergadering in Straatsburg een resolutie aan voor strengere maatregelen in het gebruik van plastic. Ook heeft de milieucommissie (ENVI) van het Europees Parlement een resolutie aangenomen voor een monitoringkader voor de circulaire economie. Lees het volledige bericht

Commissie Corbey presenteert actieplan voor biobased economy

De Commissie Corbey heeft op 29 januari het actieplan ‘Afval: duurzaam gebruik en beheer van biomassastromen’ gepresenteerd. De Commissie concludeert dat de Nederlandse interpretatie van de EU afvalkaderrichtlijn de Nederlandse markt meer beperkt dan in Frankrijk, Duitsland, het VK en België gebeurt. Dit belemmert de totstandkoming van de biobased economy.
Lees het volledige bericht

CvdR wil volledig verbod op gratis plastic tas

Het Comité van de Regio’s (CvdR), waarin gemeenten, provincies en regio’s uit de hele Europese Unie met elkaar samenwerken vindt de huidige voorstellen van de Europese Commissie tegen plastic tasjes te slap. De lokale en regionale overheden gaven op vrijdag 4 april aan dat ze uiterlijk in 2020 een totaal verbod op gratis plastic wegwerptasjes in winkels willen. Op plastic draagtassen voor meervoudig gebruik moet volgens het Comité een heffing komen.

Lees het volledige bericht