De richtlijn hernieuwbare energie: energie uit afval

29 januari 2018Klimaat Milieu

Op 17 januari 2018 heeft het Europees Parlement gestemd over het voorstel voor een nieuwe richtlijn hernieuwbare energie. Het Parlement stelt hierin onder andere voor dat steunmaatregelen voor energie uit gemengd afval worden stopgezet. Verder beoogt het Parlement dat de afvalhiërarchie wordt gerespecteerd bij de productie van energie uit afval.

Afvalhiërarchie

Om de circulaire economie te bevorderen wordt vanuit de Europese Unie ingezet op het respecteren van de afvalhiërarchie. Dit is de preferentiële rangorde van de preventie en het beheer van afvalstoffen voortkomend uit het EU-actieplan voor de circulaire economie.  In deze rangorde staat het herwinnen van energie uit afval op de op één na laatste trede. De voorkeur wordt gegeven aan het voorkomen, hergebruiken of recyclen van biologisch afval.

Huidige richtlijn hernieuwbare energie

De huidige richtlijn ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (Richtlijn 2009/28/EG) heeft als doel om 20% van de energiebehoefte van de EU in 2020 uit hernieuwbare bronnen te behalen. Om dit te bereiken biedt deze richtlijn onder andere de mogelijkheid voor nationale steunmaatregelen voor het hergebruik van biomassa als bron van hernieuwbare energie.

Biologisch afval

Het biologisch afbreekbare gedeelte van industrieel en huishoudelijk afval wordt onder de huidige richtlijn gezien als biomassa (volgens artikel 2 sub e van Richtlijn 2009/28/EG). Hierdoor maakt de richtlijn subsidies voor het herwinnen van energie uit bioafval mogelijk. Dit terwijl er geen mogelijkheid wordt geboden om steun te bieden voor het gebruik van biomassa voor een andere, secundaire grondstof.

Gemengd afval

Verder is het onder de huidige richtlijn mogelijk om steunmaatregelingen te verlenen voor het herwinnen van energie uit gemengd afval. Hiermee wordt gedoeld op afval dat niet gescheiden ingezameld is. In 2015 bestond 52% van het afval waaruit energie werd gewonnen in de EU uit gemengd afval.

Voorstel Commissie nieuwe richtlijn

Als onderdeel van het Schone Energie Pakket heeft de Commissie een voorstel voor een nieuwe richtlijn hernieuwbare energie gedaan. In deze richtlijn zal het percentage van de totale energieconsumptie in 2030 dat uit hernieuwbare bronnen moet komen, worden vastgesteld. Over het exacte percentage wordt momenteel nog onderhandeld. Het Commissievoorstel benoemt een percentage van 27%. Verder wordt er in het voorstel nog steeds de mogelijkheid geboden voor steunmaatregelingen ten behoeve van energie uit gemengd afval.

Positie Europees Parlement

Op 17 januari heeft het Parlement haar positie ingenomen ten aanzien van het Commissievoorstel. Anders dan de Commissie, zet het Parlement in op een percentage van 35% energieconsumptie uit hernieuwbare bronnen in 2030. Daarnaast wordt er een positie ingenomen tegen de mogelijke steunmaatregelingen ten behoeve van energie uit gemengd afval. Het Parlement heeft een amendement aangenomen die dit soort steun voor gemengd afval verbiedt, aangezien dit zou ingaan tegen de doelstellingen van de circulaire economie. Volgens een ander amendement dienen lidstaten en energieproducenten sowieso rekening te houden met de afvalhiërarchie bij de productie van energie uit afval.

Verdere onderhandelingen

De verwachting is dat de triloog over het wetgevingsvoorstel in het eerste kwartaal van dit jaar gaat beginnen. Een ‘triloog’ is het relatief informele onderhandelingsproces tussen de Raad van Ministers, het Parlement en de Commissie.

Door:

Jos Pees, Europa decentraal

Bronnen:

Richtlijn 2009/28/EG ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Europese Commissie
Voorstel voor een richtlijn ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Europese Commissie
Geadopteerde amendementen ten aanzien van het voorstel  voor een richtlijn ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Europees Parlement
De rol van energiewinning uit afval in de circulaire economie, Europese Commissie

Meer informatie:

Themapagina circulaire economie, Europa decentraal
Energie uit afval: een circulair vraagstuk, nieuwsbericht Europa decentraal
EU-actieplan voor de circulaire economie: ‘Maak de cirkel rond’, Europese Commissie