Beheer en financiering Natura 2000 moet beter

27 februari 2017Milieu

Volgens een nieuw rapport van de Europese Rekenkamer is verbetering op het gebied van beheer, de financiering en de monitoring van Natura 2000 noodzakelijk. Natura 2000 is het vlaggenschipprogramma voor biodiversiteit van de EU. De Rekenkamer stelt vast dat de EU-lidstaten het Natura 2000-beleid niet goed genoeg uitvoeren. De coördinatie tussen de betrokken autoriteiten, belanghebbenden en buurlanden is vaak onvoldoende.

Tekortkomingen

Het rapport van de Europese Rekenkamer erkent dat Natura 2000 een belangrijke rol speelt bij de bescherming van de biodiversiteit. De Rekenkamer constateert echter tekortkomingen in het beheer en een gebrek aan betrouwbare informatie over kosten en financiering. Volgens het rapport hebben de nodige maatregelen ter bescherming en instandhouding van natuurgebieden vaak vertraging opgelopen in lidstaten.

Europese fondsen

Een van de belangrijkste problemen is onvoldoende transparantie over financiering. Europees geld bedoelt voor de aanpak van biodiversiteitsverlies komt van diverse, bredere EU-fondsen. Het is daardoor onduidelijk exact hoeveel geld nu wordt besteedt aan Natura 2000, er is namelijk geen specifiek financieringsinstrument voor het programma. Europese financiering is als gevolg onvoldoende afgestemd op de behoeften in de ecologische gebieden.

Aanbevelingen Rekenkamer

De Rekenkamer stelt dat de lidstaten aanzienlijke vooruitgang moeten boeken en dat de Europese Commissie meer inspanningen moet leveren om beter bij te dragen aan de ambitieuze doelstellingen van de EU biodiversiteitsstrategie voor 2020. De Rekenkamer heeft in het rapport een drietal aanbevelingen opgesteld, deze betreffen:

  1. volledige uitvoering van de natuurrichtlijnen verwezenlijken;
  2. financiering en verantwoording van de kosten van Natura 2000, hier gaat het gericht over het nauwkeurig en volledig in kaart brengen van de werkelijke uitgaven en de toekomstige financieringsbehoeften;
  3. het meten van de resultaten die worden bereikt door Natura 2000, o.a. door het opnemen van indicatoren en streefdoelen voor de desbetreffende fondsen die specifiek gelden voor Natura 2000.

Plannen Commissie

De Europese Commissie heeft toegezegd deze aanbevelingen van de Europese Rekenkamer mee te nemen in haar beleidsplannen. De Commissie werkt momenteel aan een actieplan ter verbetering van de implementatie van natuurrichtlijnen, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijnen. Dit actieplan omvat onder meer nieuwe prestatie-indicatoren om beter inzicht te krijgen in de bijdrage van EU-fondsen aan Natura 2000 en daaruit voortkomende resultaten. Naar verwachting wordt het actieplan, waarin ook meer natuurbeschermingsmaatregelen worden opgenomen, dit voorjaar gepresenteerd. Een van de kernpunten wordt sterkere investeringen in Natura 2000 en betere coherentie met ander EU-beleid.

Natura 2000 gebieden

Het Natura 2000-netwerk, dat meer dan 18 % van het landoppervlak van de EU bestrijkt en ongeveer 6 % van de zeeën in de EU, bestaat uit meer dan 27.000 gebieden door heel Europa. Hoofddoel is de bescherming van verschillende habitats en soorten. De controleurs van de Europese Rekenkamer bezochten 24 Natura 2000-gebieden in Frankrijk, Duitsland, Spanje, Polen en Roemenië, waarmee de meeste biogeografische regio’s in Europa werden gedekt. Daarnaast raadpleegden zij verschillende groepen belanghebbenden. “Het opzetten van het Natura 2000-netwerk was een langdurig proces, dat nu bijna is afgerond. Om de biodiversiteit in de Natura 2000-gebieden adequate bescherming te bieden, moeten EU-lidstaten betere instandhoudingsmaatregelen treffen. Dit wordt bereikt door toereikende financiering en een complete reeks indicatoren die de behaalde resultaten meten”, aldus Nikolaos Milionis, het verantwoordelijke lid van de Europese Rekenkamer.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Bronnen:

Persbericht, Europese Rekenkamer
Nieuwsbericht, ENDS Europe
Nieuwsbericht, EurActiv
Nieuwsbericht, Politico

Meer informatie:

Rapport Natura 2000, Europese Rekenkamer